Jedynie prawda jest ciekawa


Moskwa: Odczytano nazwiska ofiar stalinowskiego terroru

29.10.2016

W Moskwie na Placu Łubiańskim, nieopodal dawnej siedziby NKWD, trwa od rana w sobotę odczytywanie listy ludzi rozstrzelanych w latach stalinowskiego terroru.

W Moskwie na Placu Łubiańskim, nieopodal dawnej siedziby NKWD, trwa od rana w sobotę odczytywanie listy ludzi rozstrzelanych w latach stalinowskiego terroru. Jak co roku na miejsce to przyszli mieszkańcy Moskwy, w tym ludzie, których krewni zginęli w represjach.

Akcję "Przywracanie imion" dziesiąty rok z rzędu zorganizowało stowarzyszenie Memoriał, w przeddzień obchodzonego w Rosji 30 października Dnia Pamięci Ofiar Represji Politycznych.

Odczytywanie nazwisk odbywa się przy Kamieniu Sołowieckim, przywiezionym z Wysp Sołowieckich na północy Rosji i ustawionym obok gmachu FSB - spadkobierczyni KGB i NKWD. Jako pierwsza odczytała w tym roku nazwiska rozstrzelanych rzeczniczka praw człowieka Tatiana Moskalkowa.

Jak co roku uczestnicy akcji podchodzą do mikrofonu z kartkami i każdy czyta na głos dane kilku osób: imię, nazwisko, wiek, zawód, datę rozstrzelania. W ten sposób odczytywanie nazwisk trwać będzie od godz. 10 rano (9 rano czasu polskiego) przez 12 godzin. Choć akcja ta trwa już od dziesięciu lat, nie udało się jeszcze dotrzeć nawet do połowy listy rozstrzelanych. Historycy szacują, że w okresie wielkiego terroru lat 30. w Moskwie rozstrzelano ponad 40 tysięcy ludzi.

"Ludzi rozstrzeliwano potajemnie, my sprawimy, że pamięć o nich będzie publiczna" - głosi dewiza akcji. Wśród drobnego śniegu i w głośnym szumie aut brzmią nazwiska osób bodajże każdego pochodzenia i zawodu, rozstrzelanych głównie w latach 1937-38, ale i później, do lat 50. Na fragmencie listy odczytanym w ciągu pierwszej godziny znaleźli się inwalidzi i emeryci, zwykli robotnicy i główni inżynierowie w zakładach przemysłowych, gospodynie domowe, duchowni i wojskowi, dyrektor teatru i architekt. Padło nazwisko wykładowcy tatarskiej szkoły, redaktora żydowskiej gazety, bułgarskiego komunisty i łotewskiego dyplomaty. Przewijały się dane ludzi, którzy pracowali w instytucjach państwowych ZSRR i w samym NKWD.

Wielu uczestników dodaje dane osób ze swojej rodziny - represjonowanych, więzionych, zmarłych w obozach, rozstrzelanych. Niekiedy mówią o dwóch czy trzech krewnych. Młodzi ludzie wspominają pradziadków, w średnim wieku - dziadków czy wujków. Starszy mężczyzna wspomina aresztowanie ojca. Wyraźnie wzruszona starsza pani odczytuje nazwiska matki i ojca, który zginął w słynnym "domu rozstrzeliwań" (siedzibie Wojskowego Kolegium Sądu Najwyższego ZSRR) przy ulicy Nikolskiej w centrum Moskwy.

"Niech nigdy więcej nic podobnego się nie powtórzy"; "nie można dopuścić, by listy tego rodzaju odczytywały nasze dzieci i wnuki" - dopowiadają niektórzy.

Moskalkowa po raz pierwszy jako rzeczniczka praw człowieka wzięła udział w tegorocznej akcji. "Zawsze jest to wielki ból. Jednak należy znaleźć męstwo i dokonać skruchy ze strony państwa za te zbrodnie, których sprawcami w czasach represji były organy państwowe" - powiedziała agencji TASS. Jak dodała, jest to również nauka dla "młodych pracowników organów ochrony prawa, że kłamstwo, działanie wbrew prawu i sumieniu nie pozostanie bez skutków".

Pod Kamień Sołowiecki przyszli także w sobotę były ombudsman Władimir Łukin, obecnie deputowany wyższej izby parlamentu oraz Michaił Fiedotow, szef Rady ds. rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i praw człowieka przy prezydencie Rosji.

Po raz pierwszy Memoriał sfinansował w tym roku "Przywracanie imion" dzięki akcji crowdfundingowej. Zebrano ponad 440 tys. rubli (ok. 7 tys. dol.). W sobotę odbywają się także wycieczki piesze "Topografia terroru - Łubianka i okolice" i "Moskwa Warłama Szałamowa", a przy Kamieniu Sołowieckim zorganizowano wystawę poświęconą temu pisarzowi, twórcy "Opowiadań kołymskich".

Dzień Pamięci Ofiar Represji Politycznych obchodzony jest od 1991 roku. W ZSRR dzień 30 października opozycja demokratyczna obchodziła jako Dzień Więźnia Politycznego. W 1974 roku dzień datę tę wybrali sami więźniowie polityczni. Aż do rozpadu ZSRR organizowali w tym dniu strajki głodowe i inne akcje protestacyjne.

Stowarzyszenie Memoriał od ponad 25 lat bada i dokumentuje zbrodnie stalinowskie, zajmuje się też obroną praw człowieka. W tym roku Ministerstwo Sprawiedliwości Rosji uznało Memoriał za organizację pozarządową "pełniącą funkcje zagranicznego agenta". Organizacja odwołuje się obecnie od tej decyzji.

[Kamień Sołowiecki poświęcony ofiarom gułagu i represji, fot. Foma/CC BY-SA 3.0/wikipedia.pl]

Z Moskwy Anna Wróbel (PAP)/ems

Warto poczytać

  1. 1270trumpmerkel 25.09.2018

    Trump w ostrych słowach do Niemców: „Bierzcie przykład z Polski!”. Merkel się wścieknie

    Prezydent Donald Trump oświadczył podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, że USA odrzucają "ideologię globalizacji" i "globalne zarządzanie". Prezydent powiedział też, że Międzynarodowy Trybunał Karny "nie ma żadnej prawomocności".

  2. 1270aaaborcja 25.09.2018

    Lewica chce zabijać zdrowe nienarodzone dzieci?

    Niedawna decyzja Irlandczyków o liberalizacji prawa aborcyjnego spotkała się z zachwytem ze strony środowisk lewicowych

  3. chrzescijanstwo-vs-islam-25092018 25.09.2018

    To już się dzieje w Niemczech! Allah zamiast krzyża. Budynek kościoła przemieniony w meczet

    Hamburski kościół ewangelicki zostanie przemieniony w meczet. Podobna sytuacja w Niemczech nie miała jeszcze miejsca

  4. kozlowska-25092018 25.09.2018

    Szczyt ignorancji wobec decyzji polskich władz. Kozłowska ponownie na terytorium UE

    Najpierw w Berlinie na zaproszenie Franka Schwabe, teraz w Brukseli na inwitacje Guya Verhofstadta oraz Rebecci Harms. Ludmiła Kozłowska, szefowa kontrowersyjnej fundacji Otwarty Dialog, ponownie wjechała na terytorium UE, ignorując ostrzeżenie polskich służb

  5. 1270dudausafreinds 24.09.2018

    Prezydent: USA to jeden z najbardziej wypróbowanych przyjaciół Polski

    USA są jednym z najlepszych, najbardziej wypróbowanych przyjaciół Polski, również w sprawach gospodarczych; chcemy przenieść relacje z USA na wyższy poziom - powiedział prezydent Andrzej Duda, otwierając w poniedziałek Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH w Nowym Jorku.

  6. timmersmans-19092018 24.09.2018

    Decyzja zapadła. Polska zaskarżona przez Komisję Europejską

    Komisja Europejska podjęła decyzję o skierowaniu skargi przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sprawa dotyczy zapisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących m.in. przechodzenia sędziów w stan spoczynku

  7. TuskFlickr 24.09.2018

    Donald Tusk doprowadzi do rozpadu Zjednoczonego Królestwa? Brytyjska premier upokorzona

    Donald Tusk wywołał prawdziwą burzę podczas unijnego szczytu przywódców wspólnoty w Salzburgu, kiedy publicznie skrytykował plan kompromisowego wyjścia Wielkiej Brytanii z UE. Szef Rady Europejskiej znalazł się w ogniu krytyki europejskich polityków

  8. piraci23092018 23.09.2018

    Szwajcarski statek zaatakowany przez nigeryjskich piratów. Porwano dwunastu członków załogi

    Szwajcarski statek MV Glarus został zaatakowany przez nigeryjskich piratów. 12 członków załogi zostało porwanych.

Wiadomości z kraju

więcej

Wiadomości gospodarcze

więcej
CS-159fotoMINI

Czas Stefczyka 159/2018

PDF (5,69 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook