Jedynie prawda jest ciekawa


Mike Pompeo sekretarzem stanu. Co to oznacza dla Polski?

13.03.2018
tillersonpompeo13032018
Mike Pompeo sekretarzem stanu. Co to oznacza dla Polski?

Prezydent Trump poinformował o tym, że odwołał Rexa Tillersona ze stanowiska sekretarza stanu. Jego następcą został Mike Pompeo, dotychczas pełniący funkcję szefa CIA.

Odwołanie Tillersona było oczywiste już od dawna. Tajemnicą poliszynela było w Waszyngtonie to, że Trump i były już sekretarz stanu nie dogadują się za dobrze ze sobą. Ich konflikt zaczął się najprawdopodobniej od tego, że Tillersonowi nie spodobała się otwarta krytyka Jeffa Sessionsa w wykonaniu Trumpa. Prezydent miał do niego żal o to, że ten wyłączył się ze śledztwa w sprawie  rosyjskiej ingerencji w wybory po tym, gdy wyszło na jaw, że rozmawiał z ambasadorem Rosji. W samym fakcie, że taka rozmowa miała miejsce, nie było nic złego – od tego w końcu są dyplomaci – ale histeria liberalnych mediów sprawiła, że Sessions postanowił przekazać prowadzenie śledztwa swojemu zastępcy. Trump miał go rzekomo prosić o nierobienie tego – i nie ukrywał rozczarowania, gdy Sessions zrezygnował.

Konflikt pomiędzy oboma politykami zaognił się jesienią zeszłego roku, kiedy to telewizja NBC ujawniła, że Tillerson miał nazwać Trumpa idiotą. Były sekretarz stanu twierdził potem, że nic takiego nie miało miejsca, ale Trump był wyraźnie zirytowany całą sytuacją. Zaproponował nawet publicznie wykonanie testów IQ i porównanie wyników. O całej sprawie zrobiło się tak głośno, że nikt nie miał już wątpliwości, że dni Tillersona są policzone. Już wtedy media donosiły, że największe szanse na zostanie jego następcą ma właśnie Pompeo. 

Polityka twardej ręki

Zmiana na stanowisku sekretarza stanu oznacza, że polityka zagraniczna USA zmieni nieco swoje wektory. Przede wszystkim, jeśli chodzi o Rosję. Tilllerson był bardzo blisko związany z Kremlem.  W 1998 roku został szefem Exxon-Neftegas, czyli spółki, która współpracowała z rosyjskim państwowym Rosneftem. Z tego powodu znał wszystkich, którzy się w Rosji liczą. Szczególnie blisko przyjaźnił się z Igorem Sechinem, obecnym szefem Rosneftu. Sechin jest uznawany za przywódcę potężnej kremlowskiej frakcji Siłowików czyli ludzi związanych z wywiadem i siłami zbrojnymi. Wielu ekspertów uważa, że to druga najpotężniejsza osoba w Rosji i de facto zastępca Putina.

Bliskie związki Tillersona z Rosją od początku budziły niepokój, jednak podczas służby na stanowisku sekretarza stanu przyjął twardą postawę wobec Rosji, jaką prezentowała reszta administracji Trumpa. Stwierdził, że aneksja Krymu była nielegalna i że USA powinno zwiększyć swoją obecność militarną w państwach Europy Wschodniej. Niepewność jednak pozostawała – zwłaszcza gdy w czerwcu 2017 powiedział mediom, że Trump miał mu rzekomo kazać odbudować stosunki z Rosją.

W wypadku Mike'a Pompeo nie ma żadnych wątpliwości co do jego stosunku do Rosji. W 1986 roku ukończył akademię West Point i jako oficer kawalerii pancernej trafił do zachodnich Niemiec, gdzie pilnował żelaznej kurtyny przed radziecką inwazją. To były nerwowe czasy i wielu wojskowych bało się, że Rosjanie podejmą desperackie kroki aby ratować Związek Sowiecki. Pompeo zrozumiał wtedy jakim zagrożeniem dla wolnego świata może być Rosja, i nadal tak uważa. Można przypuszczać, że za jego rządów obecność militarna USA i pomoc dla pańśtw NATO na wschodniej flance ulegnie dalszemu zwiększeniu.

Koniec umowy

Pompeo jest również zdecydowanym przeciwnikiem tzw. Iran Deal, czyli umowy pomiędzy Iranem a państwami zachodu, w której Republika Islamska zobowiązała się do ograniczenia programu nuklearnego w zamian za zdjęcie sankcji. Już parę dni po wyborach pisał na swoim tweeterze, że jakby tylko mógł, to wycofałby z niej USA. Donald Trump również często krytykował tą umowę, której jednym z głównych architektów był prezydent Obama. Jednak Rex Tillerson uważał, że USA nie powinny się z niej wycofywać. Prawdopodobnie dzięki temu za ostrymi słowami prezydenta nie poszły żadne konkretne czyny. Po nominacji Pompeo nikt raczej nie ma wątpliwości, że dni Iran Deal są policzone.

Nominacja Pompeo zabiła również nadzieję na to, że USA wrócą do Porozumienia Paryskiego. Trump uważa, że walka z globalnym ociepleniem przeszkodzi mu w rozbudowie amerykańskiego potencjału przemysłowego i wydobywczego. Twierdził również, że USA wynegocjowało bardzo złe warunki w Paryżu, dużo gorsze od np. Chin. Gdy wycofał USA z porozumienia, Tillerson publicznie go za to krytykował. Wiele osób liczyło więc, że przekona prezydenta do ponownego podpisania umowy. W wypadku Pompeo nie może być o tym mowy. Pompeo jest zdecydowanym przeciwnikiem walki z globalnym ociepleniem.

Dla Trumpa najważniejsze jest jednak to, że Pompeo jest jednym z jego najbliższych stronników. To właśnie on codziennie jako pierwszy pojawia się w Białym Domu aby przekazać prezydentowi najważniejsze wiadomości – i nigdy nie dał mu powodów do wątpienia w swoją lojalność. W przeciwieństwie do Tillersona, który często krytykował jego decyzję, co było wykorzystywane przez liberalne media do ataków na Trumpa.

Nominacja Pompeo to także dobra wiadomość dla Polski, i to nie tylko ze względu na jego stosunek do Rosji. Pompeo jest znany ze swojego skrajnego konserwatyzmu i np. niechęci do aborcji. Obecny polski rząd jest więc mu znacznie bliższy ideologicznie niż rządzące EU liberalne elity – a Polska po Brexicie jest najbliższym sojusznikiem USA w strukturach unijnych. Możemy się więc spodziewać, że sojusz polsko-amerykański jeszcze bardziej się zacieśni, nawet pomimo ostatnich zawirowań.

Amerykańscy dyplomaci przyjęli nominację Pompeo z ulgą. Nawet jeśli niektórzy z nich nie zgadzają się z jego poglądami albo uważają, że brakuje mu doświadczenia. Konflikt z Trumpem sprawił bowiem, że Departament Stanu znacznie stracił na znaczeniu. Niektórzy dyplomaci niemal otwarcie mówili nawet, że z powodu Tillersona zostali całkowicie wyłączeni z procesu sprawowania władzy. Teraz, gdy szefem został jeden z najbliższych, o ile nie najbliższy sojusznik prezydenta liczą, że ich departament odzyska dawne znaczenie. 

Wiktor Młynarz


Warto poczytać

  1. asia-argento-20082018 20.08.2018

    Istny paradoks. Liderka ruchu #MeToo oskarżona o napaść na tle seksualnym

    Aktorka Asia Argento jest jedną z pierwszych kobiet, która publicznie wyznała, iż swego czasu stała się ofiarą zgwałcenia dokonanego przez filmowego producenta Harveya Weinsteina

  2. jack19082018 19.08.2018

    Nie chciał upiec tortu homoseksualistom, znów stanie przed sądem

    Właściciel piekarni Masterpiece Cakeshop parę lat temu stał się najsłynniejszym piekarzem w USA. Powodem była jego odmowa upieczenia tortu na homoseksualne wesele

  3. indie-powodz-19082018 19.08.2018

    Tragiczny bilans indyjskich powodzi. Prawie 400 ofiar śmiertelnych

    Liczba ludzi, którzy zginęli w południowo-zachodnim indyjskim stanie Kerala od początku sezonu monsunowego, czyli od końca maja, wzrosła do 357 - podały w niedzielę władze lokalne. W tym 33 osoby zmarły w ciągu ostatniej doby

  4. izrael-granica-19082018 19.08.2018

    Protesty Palestyńczyków zbyt kłopotliwe? Izrael zamyka przejście graniczne

    Izrael zamknął w niedzielę przejście graniczne ze Strefą Gazy w Erezie, jedyne dostępne dla zwykłych ludzi, z powodu odbywających się wzdłuż granicy palestyńskich manifestacji - podaje agencja AFP, powołując się na źródła we władzach Izraela

  5. wenezualescy-uchodzcy-19082018 19.08.2018

    Zaatakowano obóz dla uchodźców z Wenezueli. Powodem zemsta

    Grupy mieszkańców miasta Pacaraima w północnej Brazylii zaatakowały w sobotę dwa prowizoryczne obozy dla uchodźców z Wenezueli. Jak poinformowały lokalne media, był to odwet za rzekome pobicie dzień wcześniej przez Wenezuelczyków miejscowego sklepikarza

  6. 1270zadworze 18.08.2018

    W Zadwórzu pod Lwowem oddano hołd bohaterom bitwy z 1920 r., zwanej polskimi Termopilami

    Polskim bohaterom bitwy, którzy w sierpniu 1920 r. podjęli walkę z wielokrotnie silniejszą konnicą Siemiona Budionnego, oddano w sobotę hołd w Zadwórzu koło Lwowa. Uroczystość z udziałem m.in. weteranów II wojny światowej i opozycjonistów PRL-u odbyła się przy mogiłach żołnierzy.

  7. 1270putinnaslubie 18.08.2018

    Szefowa austriackiego MSZ zaprosiła na ślub... Putina

    Prezydent Rosji Władimir Putin przyleciał w sobotę do Austrii jako jeden z gości zaproszonych na ślub austriackiej minister spraw zagranicznych Karin Kneissl. Po uroczystości udał się do Niemiec na spotkanie z kanclerz Angelą Merkel.

  8. 1270kofiannan 18.08.2018

    Zmarł Kofi Annan - b. sekretarz generalny ONZ, laureat pokojowego Nobla

    W wieku 80 lat po krótkiej chorobie zmarł w sobotę ghański polityk Kofi Annan, były sekretarz generalny ONZ i laureat Pokojowej Nagrody Nobla - poinformowała założona przez niego fundacja wraz z rodziną zmarłego.

CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook