Jedynie prawda jest ciekawa


Rocznica powstania na Śląsku

17.08.2012

Obchody rocznicy odbędą się w południe przy Pomniku Powstańców Śląskich - w pobliżu katowickiego ronda im. gen. Jerzego Ziętka. Kwiaty złożyć tam mają m.in. wicemarszałek województwa śląskiego Mariusz Kleszczewski i przedstawiciele Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego.

I powstanie śląskie wybuchło w nocy z 16 na 17 sierpnia 1919 r., objęło tereny powiatu rybnickiego i pszczyńskiego oraz część okręgu przemysłowego. Na jego czele stanął śląski działacz polityczny Alfons Zgrzebniok, który wraz ze swoim sztabem przebywał w Sosnowcu.

Bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania była masakra górników z kopalni "Mysłowice". Górnicy domagali się zaległych wypłat; kiedy 15 sierpnia 1919 r. tłum wtargnął przez bramę, niemieckie wojsko otworzyło ogień. Zginęło wtedy siedmiu górników, dwie kobiety i trzynastoletni chłopiec.

Na Śląsku wrzało jednak wcześniej. W maju na konferencji pokojowej w Wersalu zadecydowano, że o przynależności atrakcyjnych gospodarczo terenów Śląska przesądzi plebiscyt. Wobec trudności gospodarczych w regionie pracę przerwało 40 kopalń. Górnicy nie otrzymywali pensji, więc zdecydowali się na strajk generalny.
Dzień po masakrze mieszkańcy śląskich miast zaczęli atakować posterunki Grenschutzu - niemieckiej straży granicznej. Jedne z pierwszych potyczek stoczono wokół Czułowa i Tychów. Powstańcy opanowali m.in. Tychy, Radzionków, Piekary i część Katowic, w tym dworzec kolejowy w Katowicach-Ligocie. Niemcom udało się jednak wkrótce odbić te punkty.

Wobec przewagi wroga, 24 sierpnia dowódcy powstania wstrzymali walki. Nieprzygotowane organizacyjnie powstanie nie zakończyło się sukcesem politycznym, zwróciło jednak uwagę międzynarodowej społeczności na sprawę Śląska. Pod jej naciskiem Niemcy ogłosili amnestię dla uczestników powstania.

Za kilka dni przypada również rocznica wybuchu II powstania śląskiego (19 sierpnia 1920 r.). Tym razem nie wybuchło ono spontanicznie, lecz zostało ogłoszone przez Dowództwo Główne Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska i Polski Komisariat Plebiscytowy. Głównym celem drugiej walki zbrojnej Ślązaków było wyparcie niemieckiej Policji Bezpieczeństwa z obszaru plebiscytowego i zastąpienie jej strażą obywatelską, a następnie - nowo utworzoną policją plebiscytową.

24 sierpnia 1920 r. Międzysojusznicza Komisja Plebiscytowa ogłosiła rozwiązanie niemieckiej policji i powołała Policję Górnego Śląska o polsko-niemieckim składzie. Powstańcy uzyskali też zapewnienie ukarania przywódców antypolskich ekscesów i usunięcie z obszaru objętego plebiscytem osób, które przybyły tam po 1 sierpnia 1919 r.

Trzecie powstanie śląskie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 r. Było reakcją na niekorzystny dla Polski werdykt interpretującej wyniki Międzysojuszniczej Komisji Plebiscytowej - Polska miała otrzymać tylko powiaty pszczyński i rybnicki. W wyniku powstania Rada Ambasadorów zdecydowała o korzystniejszym dla Polski podziale Śląska. Z terenu objętego plebiscytem do Polski przyłączono 29 proc. obszaru i 46 proc. ludności.

PAP/JKUB

[fot. PAP/Andrzej Grygiel]

Warto poczytać

  1. para-prezydencka-26092018 26.09.2018

    Zadziwiające zachowanie Pierwszej Damy wobec „obrońców konstytucji”. Nagranie Agaty Dudy podbija internet

    Andrzej Duda uczestniczył w 73. sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych. Przez cały czas trwania wizyty towarzyszyła prezydentowi jego małżonka, Agata Duda, która zaskoczyła zebraną w Nowym Jorku grupę osób wykrzykujących hasło „Konstytucja”

  2. petru-vs-lubnauer-26092018 26.09.2018

    Hit! Petru ośmiesza Nowoczesną, a liderka partii prosi o wpłacanie pieniędzy na jej utrzymanie

    Iskrzy w obozie opozycji.Były lider Nowoczesnej nie ma zbyt dobrego zdania o swojej poprzedniej partii. Z kolei obecna szefowa ugrupowania opisuje swoje relacje z Ryszardem Petru oraz zachęca do… wpłacania datków na partię

  3. ewa-kopacz-26092018 26.09.2018

    Czy Kaczyński ma się kogo bać? Zdaniem Ewy Kopacz w Polsce jest osoba potężniejsza od prezesa PiS

    Ewa Kopacz udzieliła ciekawego wywiadu dla portalu onet.pl. W pewnym momencie była premier Polski zaskoczyła uznając, że w partii PiS jest osoba z silniejszą pozycją od Jarosława Kaczyńskiego, która dzierży w Polsce pełnię władzy.

  4. Kaczynski130420182 26.09.2018

    Jarosław Kaczyński się nie oszczędza. Wiadomo, kiedy odbędzie się operacja prezesa PiS

    Jarosław Kaczyński wspiera jak może premiera Mateusza Morawieckiego w kampanii samorządowej. Pomimo problemów z chorym kolanem, prezes Prawa i Sprawiedliwości wcale nie oszczędza się i pomaga szefowi rady ministrów podczas podróży po Polsce

  5. morawiecki03022018 26.09.2018

    Premier celnie podsumował stan opozycji w Polsce. Co Morawiecki sądzi o działalności totalnych?

    Mateusz Morawiecki udzielił wywiadu dla dziennikarzy „Super Expressu”. Premier mówił m.in. o programie rządu PiS dla rolników, o niedawnym spotkaniu z sędzią Małgorzatą Gersdorf oraz reformie sądownictwa, a także o stanie opozycji w Polsce

  6. bodnar21052018 25.09.2018

    Adam Bodnar walczy z „dyskryminacją religijną” w szkołach. Domaga się „lekcji religii mniejszościowych”

    Trzeba poprawić organizację lekcji religii mniejszościowych i etyki - ocenił rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar w piśmie do szefowej MEN Anny Zalewskiej. Weług niego dyrektorzy powinni obowiązkowo informować rodziców i uczniów o możliwości i zasadach organizacji takich lekcji.

  7. gra-o-wybor-2-25092018 25.09.2018

    Strzelaj do prezydenta. Kontrowersyjna gra podbija internet

    Poznański radny PiS Michał Boruczkowski stworzył grę internetową, która tematyką odnosi się do zbliżających się wyborów samorządowych w Polsce

  8. jaki-vs-trzaskowski 25.09.2018

    Jaki nie będzie rozmawiał z Trzaskowskim? „To śmianie się w twarz ofiarom reprywatyzacji”

    Wiceszef komisji ds. reprywatyzacji w Warszawie Sebastian Kaleta oświadczył za pośrednictwem Twittera, iż sztab Patryka Jakiego nie będzie rozmawiał z Rafałem Trzaskowskim oraz jego ludźmi

Wiadomości ze świata

więcej

Wiadomości gospodarcze

więcej
CS-159fotoMINI

Czas Stefczyka 159/2018

PDF (5,69 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook