Jedynie prawda jest ciekawa


IPN ujawnia kolejne dokumenty

23.03.2016

Instytut Pamięci Narodowej udostępnił piąty i szósty pakiet dokumentów zabezpieczonych w połowie lutego w domu Marii Kiszczak. Materiały to ponad 200 stron archiwaliów, z którymi w warszawskiej czytelni IPN zapoznają się dziennikarze i naukowcy.


W licznych dokumentach znaleźć można między innymi oryginał listu Adama Michnika do szefa komunistycznego MSW z 1983 roku, informację o ucieczkach oficerów wojska na Zachód czy notatkę na temat prezydentury, którą w czerwcu 1989 roku najprawdopodobniej Wojciech Jaruzelski napisał do Czesława Kiszczaka.

List, który Adam Michnik z więzienia napisał do komunistycznego generała był już publikowany w PRL przez opozycyjne wydawnictwa, a 7 lat temu przedrukowała go „Gazeta Wyborcza”. Na kopercie zaznaczono, że pismo dotyczy „propozycji uzyskania wolności za cenę opuszczenia Polski”.
Michnik pisze do Kiszczaka, że ten złożył mu propozycję wyjechania na Lazurowe Wybrzeże lub procesu i wieloletniego więzienia. List utrzymany jest w ironicznym i krytycznym wobec szefa komunistycznego MSW tonie. Opozycjonista zarzuca Kiszczakowi, że ten swoją postawą sam przyznał, że nie ma podstaw do stawianych mu zarzutów a cały proces będzie ustawiony.

Jesteście mściwymi i pozbawionymi honoru świntuchami, tę prawdę, że jeśli nawet kiedyś było w waszych sercach troszkę przyzwoitości, to dawno pogrzebaliście te uczucia w brutalnej i brudnej grze o władzę, jaką toczycie między sobą — pisał w 1983 roku Adam Michnik.
W archiwaliach znalazły się także notatki Czesława Kiszczaka w sprawie oficerów armii, którzy uciekli na Zachód. W 1981 roku szef MSW w PRL opisywał sprawy kapitana Jerzego Sumińskiego, pułkownika Włodzimierza Ostaszewicza i pułkownika Ryszarda Kuklińskiego. Wszyscy z nich uciekli w okresie czerwiec-listopad 1981 roku. Przy Kuklińskim, Kiszczak zapisał jedynie, że był on „jednym z bardziej cenionych oficerów w Sztabie Generalnym”, nie budził żadnych zastrzeżeń, a ucieczka była ogromnym zaskoczeniem.

Wojskowy dodał również, że w Zarządzie II Sztabu Generalnego (wywiadzie) „był, jest i będzie ciąg do wyjazdów”.
W dokumentach znajduje się też list oficerów wywiadu, w którym wyrażają zaniepokojenie ucieczkami swoich kolegów na Zachód. Wskazują między innymi, że ucieczki Sumińskiego, Ostaszewicza i Kuklińskiego są bez precedensu w historii Wojska Polskiego. - Tymi zdradami zostało generalnie zagrożone bezpieczeństwo ludzi pracujących oficjalnie i nieoficjalnie za granicą PRL - napisali oficerowie komunistycznego wywiadu, którzy zarzucali również, że w strukturach służb mnożą się przypadki ludzi skompromitowanych.
W dokumentach udostępnionych przez IPN jest także notatka, którą w czerwcu 1989 roku do Czesława Kiszczaka napisał najprawdopodobniej Wojciech Jaruzelski. Autor pisze, że jest bardzo zajęty prowadzoną naradą i w tej formie potwierdza wcześniejsze rozmowy na temat prezydentury. -Twój osobisty stosunek do mnie, który wielce sobie cenię, trzeba ‘postawić do kąta’. Sprawa najważniejsza - Polska” - głosi krótka notatka datowana na 28 czerwca 1989 roku. Niecały miesiąc później - 19 lipca - Jaruzelski został wybrany na prezydenta PRL przez Zgromadzenie Narodowe.

Wśród dokumentów jest też pismo dotyczące sytuacji w Polsce przed pielgrzymką Jana Pawła II w 1983 roku. Niepodpisany dokument z odręcznymi poprawkami nieznanej osoby zawiera kilka punktów z uwagami na temat stosunków państwo-Kościół.
W maszynopisie czytamy, że te relacje układały się wówczas poprawnie, a w czasie stanu wojennego Kościół „nie doznał ograniczeń w swojej misji duszpasterskiej”. Według autora dokumentu, duszpasterze mieli też ułatwienia w działalności charytatywnej, nie było wojennej cenzury wydawniczej.
W tekście czytamy, że wizyta papieża powinna przyczynić się do „umocnienia stabilizacji w kraju”. „Posiadany potencjał ludzki i gospodarczy przy odpowiednich warunkach pozwoli na przyspieszenie wyjścia Polski z kryzysu” - głosi tekst dokumentu.

Zauważa się również, że w kraju czuć naciski na władzę, by odwołać wizytę papieża. „Mówi się, że aktualny termin wizyty spotyka się z negatywną oceną innych państw” — napisano. Stwierdzono też, że papieska wizyta „może działać destabilizująco na sytuację wewnętrzną w Polsce”.
Z dokumentu wynika jednak, że korzystnie odebrane byłyby pozytywne oceny papieża na temat - decyzji zawieszających stan wojenny czy zwolnienia internowanych. Komunistyczna władza liczyła na - jak napisano - gesty dobrej woli papieża i Watykanu.

Rządzący oczekiwali też, by Jan Paweł II zdystansował się od Lecha Wałęsy. W dokumencie stwierdzono, że przywódca „Solidarności” „stracił prestiż społeczny”. Odręcznie dopisano też, że władze dysponują „wystarczającą ilością” w pełni wiarygodnych materiałów, które „całkowicie kompromitują Wałęsę”, ale „niestety nie przynoszą również zaszczytu Kościołowi”. W dokumencie zaznaczono, że istnieje społeczne oczekiwanie na zaprezentowanie przez papieża krytycznych (poprawione na „bardziej jednoznacznych”) ocen stanowiska rządu USA wobec Polski.

W materiałach, które można oglądać w czytelni IPN są też: odpis postanowienia z 12 stycznia 1957 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko Stefanowi Kilanowiczowi vel Grzegorzowi Korczyńskiemu, oryginał odręcznego listu Adama Michnika z 11 grudnia 1983 r. do ministra spraw wewnętrznych Czesława Kiszczaka, wysłanego z Aresztu Śledczego przy ul. Rakowieckiej 37 w Warszawie oraz ponad 1300 fotografii ze spotkań w willi MSW przy ul. Zawrat w 1988 r., w Magdalence w 1989 r., obrad Okrągłego Stołu w 1989 r. oraz z okresu służby Czesława Kiszczaka w organach bezpieczeństwa.

16 lutego w domu Marii Kiszczak prokurator IPN zabezpieczył dokumenty, które podlegały przekazaniu do IPN - łącznie sześć pakietów. Czynności podjęto w ramach wszczętego w 2015 r. śledztwa ws. ukrycia przez osobę nieuprawnioną dokumentów podlegających przekazaniu IPN, za co grozi od 6 miesięcy do 8 lat więzienia. Wdowa po Kiszczaku zgłosiła się do IPN, oferując sprzedaż dokumentów za 90 tys. zł. Jako pierwsze IPN udostępnił dokumenty TW „Bolka”.

ansa/polskieradio.pl

Warto poczytać

  1. jaki18062018 19.08.2018

    P. Jaki zaprezentował skład sztabu wyborczego. Marszałek Senatu szefem komitetu poparcia

    Kandydat Zjednoczonej Prawicy na prezydenta Warszawy Patryk Jaki zaprezentował swój sztab wyborczy

  2. pawlowicz17082018 19.08.2018

    Krystyna Pawłowicz jak zwykle mocno na Twitterze „Cel opozycji – PiS wywieźć do Oświęcimia i zagazować”

    Wpisy prof. Krystyny Pawłowicz na Twitterze często wzbudzają skrajne emocje zarówno u jej zwolenników, jak i przeciwników. Posłanka nie boi się używać na portalu mocnych słów, dlatego też jej tweety wzbudzają zwykle sporo kontrowersji

  3. fregata-19082018 19.08.2018

    Zakup australijskich fregat jest opłacalny dla Polski?

    Ministerstwo Obrony Narodowej będzie analizowało, czy zakup australijskich fregat jest korzystny - mówił w niedzielę szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Jacek Sasin. Jak podkreślił, w sprawie fregat "nigdy nie padały deklaracje", że sprawa zakupu jest przesądzona

  4. 1270darlowkochlopiec 18.08.2018

    W morzu znaleziono ciało zaginionego chłopca

    Ciało chłopca znaleziono w sobotę w Darłówku (Zachodniopomorskie). To prawdopodobnie zaginiony, poszukiwany od wtorku 13-latek.

  5. bienkowska-18082018 18.08.2018

    Najnowszy spot Bieńkowskiej przeraził internautów „Chyba będę straszył dzieci jej oczami”

    Śląski klub Platformy Obywatelskiej na swoim koncie twitterowym opublikował krótki spot, w którą główną rolę odgrywa Elżbieta Bieńkowska. Europejska komisarz zachęca w nim Polaków do głosowania na Koalicję Obywatelską partii PO i Nowoczesnej

  6. straz-graniczna-18082018 18.08.2018

    Służby mundurowe rozpoczęły kolejny etap strajku. Zaczynają się drobiazgowe kontrole

    Przedstawiciele związków zawodowych służb mundurowych zadecydowali o przejściu w fazę protestu włoskiego - poinformowała w sobotę PAP Federacja Związków Zawodowych Służb Mundurowych. W związku z protestem zapowiadane są m.in. drobiazgowe kontrole na granicach

  7. 1270gwiazdawesterplatte 17.08.2018

    Andrzej Gwiazda: Adamowicz jest za słaby, aby zablokować wojsku udział w uroczystościach na Westerplatte

    "Byłem przekonany, że Wojsko Polskie weźmie udział w obchodach, że Adamowicz jest za słaby, ażeby zablokować wojsku udział w uroczystościach na Westerplatte".

  8. 1270darlowkoo 17.08.2018

    W Bałtyku znaleziono ciało dziewczynki. Prawdopodobnie to poszukiwana 11-latka

    Podczas prowadzonej w piątek akcji poszukiwawczej rodzeństwa, które zaginęło 14 sierpnia w Darłówku, znaleziono dryfujące w morzu ciało dziewczynki. Prawdopodobnie to poszukiwana 11-latka.

Wiadomości ze świata

więcej
CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook