Jedynie prawda jest ciekawa


Johann: ten projekt budzi wątpliwości

14.11.2013

Rozmowa z prawnikiem Wiesławem Johannem, byłym sędzią Trybunału Konstytucyjnego.

Stefczyk.info: W Senacie trwają prace nad ustawą, która ma chronić społeczeństwo przed najgroźniejszymi przestępcami. Rząd chce, by zamiast opuszczać więzienia byli oni przymusowo izolowani i leczeni. Ustawa jednak budzi kontrowersje. Jak pan ją ocenia?

Wiesław Johann: Postępowanie karne ma na celu ujawnienie sprawcy przestępstwa, jeśli ono zostało popełnione, udokumentowanie go i wydanie sprawiedliwego wyroku. Musimy w tych rozważaniach również pamiętać o zaburzeniach psychicznych sprawcy i skutkach ich stwierdzeń. Polskie prawo mówi, że ten, kto działa pod wpływem choroby psychicznej czy zaburzenia psychicznego oraz niedorozwoju psychicznego, nie popełnia przestępstwa. Omawiana ustawa koncentruje się na osobach, dotkniętych dewiacjami, ale jednak osób skazanych. To oznacza, że zaburzenia nie były na tyle silne, by ci ludzie byli niewinni lub by ich karę złagodzono maksymalnie. W sensie odpowiedzialności karnej mamy do czynienia z osobami skazanymi, które zapewne były wiele razy badane. Musiała zajść sytuacja, w której nie stwierdzono, by ci ludzie mieli zaburzenia uniemożliwiające ukaranie ich.

Z czym zatem możemy mieć do czynienia w przypadku takich osób? Trudno powiedzieć, by byli oni normalni

Możemy mieć do czynienia z zachowaniami psychopatycznymi, zaburzeniami osobowości. Jednak te zaburzenia nie mają wpływu na karę. To jest istotna kwestia. Jednak oczywiście ustawodawca może uchwalić ustawę, która ogranicza prawa obywatelskie. W końcu mamy w konstytucji zasadę proporcjonalności, która powiada, że w każdym państwie dla ochrony bezpieczeństwa, moralności itd. można ograniczać prawa obywatelskie. I ta ustawa wkracza w prawa jednostki. Ona określa postępowanie wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, stwarzającymi zagrożenie dla życia lub zdrowia seksualnego innych osób. Tytuł ustawy jest jednak bardzo nieprecyzyjny.

To błąd? Jest ich więcej?

Ta ustawa jest nieprecyzyjna, co dla mnie - jako byłego sędziego Trybunału - ma ogromne znaczenie. Zawsze zwracam uwagę na poprawną legislację, ponieważ ona jest podstawą demokratycznego państwa prawnego. Poprawna legislacja to jasność przepisów. Natomiast ta ustawa wywołuje we mnie poczucie niedopracowania. Widzę również niepokój związany z tym, kogo ta ustawa ma dotyczyć. Te przepisy mogą budzić wątpliwości związane z łamaniem jednej z podstawowych zasad - prawo nie działa wstecz. Ta zasada jest świętą zasadą, jest zasadą, której nie można łamać.

Wiele wątpliwości budził również katalog przestępców, którzy mogą zostać objęci procedurą izolowania

Rzeczywiście zakres podmiotowy również budzi niepokój. Ustawa mówi, że prawo dotyczy osób, które odbywają kary na podstawie prawomocnego orzeczenia. W trakcie odbywania kary musiało dojść do stwierdzenia zaburzeń psychicznych. I ostatnia przesłanka - być może najbardziej kontrowersyjna - w ustawie jest mowa, że musi zachodzić duże niebezpieczeństwo popełnienia kolejnego przestępstwa. Nie chcę porównywać tej ustawy do psychiatrycznych ustaw sowieckich, do psychuszek, ale widzę, że ta ustawa jest niepokojąca. Przy marnie funkcjonującym państwie, przy marnie funkcjonującym aparacie wymiaru sprawiedliwości i służb, które nadzorują wykonanie kary, widzę, że ta ustawa otwiera pole do nadużyć.

O czym pan mówi?

Powstaje choćby pytanie, jak będą weryfikowane orzeczenia sądu dotyczące tych decyzji. Czy ludzie skierowani na izolację będą potem badani? Rozmawiałem z kilkoma psychologami. Widzę, że środowisko raczej sprzeciwia się takim rozwiązaniom. Mam więc daleko idące wątpliwości, czy wejście w życie tej ustawy, stworzenie krajowego ośrodka leczenia jest najlepszą droga. Ta ustawa na razie ma dotyczyć kilkunastu osób, a niektórzy uważają, że przy pomocy obecnych przepisów można sprawę rozwiązać. Obawiam się, że ustawa może być nadużywana, że jest nieprecyzyjna. A w takim obszarze ustawy nie mogą być nieprecyzyjne.

Minister Marek Biernacki wskazuje, że bierze pełną odpowiedzialność za prawidłowość tej ustawy. Powiedział, że jeśli ustawa zostanie zakwestionowana on odejdzie

Cenię pana ministra, ale jego słowo to za mało w tej sprawie. Ja patrzę na to, jako na propozycję, która może zacząć funkcjonować. Ta ustawa wchodzi w obszar wolności obywatelskich. A wolność człowieka jest prawem, również gwarantowanym prawem międzynarodowym. Jestem przekonany, że gdyby doszło do wejścia w życie tej ustawy zostanie ona skierowana szybko do Trybunału Konstytucyjnego. Rozumiem, że państwo musi się bronić przed osobami, które zagrażają innym ludziom, jednak państwo dysponuje w tej sprawie innymi środkami. Pozbawianie ludzi wolności to nie jest optymalna propozycja. Mam wątpliwości konstytucyjne dotyczące ogólnie zasady, jaką tę ustawa wprowadza. Gdybym zasiadał obecnie w Trybunale Konstytucyjnym i miał podejmować decyzje w tej sprawie, uznałbym projekt za niekonstytucyjny. Ta ustawa narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego.

Rozmawiał TK
[Fot. PAP/EPA]

Warto poczytać

  1. dawid-winiarski-22072018 22.07.2018

    Cudowne uzdrowienie czy symulacja? Co tak naprawdę się stało nowemu męczennikowi opozycji

    Ostatnie posiedzenie Sejmu wzbudziło spore zainteresowanie opinii publicznej

  2. sleeping-giants-18072018 18.07.2018

    Zastraszali firmy bo chcieli zniszczyć prawicowe media. Działalność lewicowej grupy została zdemaskowana

    Prawicowy portal Daily Caller ujawnił tożsamość założyciela organizacji Sleeping Giants, zajmującej się zastraszaniem firm zamieszczających reklamy w prawicowych mediach. Okazało się, że jej założyciel, Matt Rivitz, sam jest pracownikiem przemysłu reklamowego

  3. 1270SZTUCZNEMIESKO 18.07.2018

    Zgroza. Już za kilka lat w restauracjach będziemy jeść sztuczne mięso

    Świat stanął na głowie. Choć tę tendencję obserwujemy na wielu płaszczyznach, to jednak ostatnie dokonania holenderskich naukowców napawają nas przerażeniem. Tamtejsza spółka zaprezentowała pierwszego hamburgera, do którego mięso wyprodukowano w laboratorium

  4. 1270lenin12 17.07.2018

    Rosyjski zbrodniarz twarzą reklamy polskiej firmy. Przesadzili

    Lenin, to wbrew komunistycznej propagandzie, jeden z najkrwawszych dyktatorów ubiegłego stulecia.

  5. stop-pedofilii-14072018 14.07.2018

    Czy to krok w celu akceptacji pedofilii? Amerykańska strona internetowa chce zmiany słowa "pedofil" bo jest obraźliwie

    Thepreventionproject.org to strona internetowa o charakterze profilaktycznym, która zajmuje się badaniem oraz pomocą osobom, które posiadają skłonności pedofilskie

  6. 1270tuseksmieszek 13.07.2018

    Tusk wyśmiany przez amerykańskich dziennikarzy. Mocny komentarz Antoniego Macierewicza

    Donald Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy z faktu, że w Europie niewielu traktuje go poważnie. Choć wielokrotnie dano mu to odczuć, on niezrażony stara się pokazac, że jest politykiem „z pierwszej ligi”. Próbował to udowodnić, pouczając Donalda Trumpa

  7. walesa02022018 09.07.2018

    Czy to atak sztabu wyborczego PO? Przychylne dla Jarosława Wałęsy komentarze pochodzą z tego samego komputera

    Zobacz zdjęcie z komentarzami dla Jarosława Wałęsy

  8. 1270prezydentandrzejwolyn 09.07.2018

    Prezydent oddający hołd wymordowanym Polakom? Dla lewactwa to powód do śmiechu!

    Trudno o większe zezwierzęcenie, niż wyśmiewanie się z osoby, która oddaje hołd ofiarom ludobójstwa. Jednak to, co dla przyzwoitych ludzi jest niedopuszczalne, dla wielu, wychowanych na publicystyce wiadomej gazety, jest rzeczą naturalną

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook