Jedynie prawda jest ciekawa


IPN: Portal z tajnymi dokumentami komunistów

29.11.2016

W pierwszej połowie 2017 r. IPN udostępni na swojej stronie internetowej link do międzynarodowego portalu, w którym znajdą się utajniane przez lata dokumenty nt. współpracy między ZSRR a bezpiekami w krajach dawnego bloku wschodniego.

O dokumentach tych rozmawiali we wtorek w Krakowie przedstawiciele Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb. 

"Zdigitalizowane dokumenty, dotyczące współpracy pomiędzy bezpiekami, publikowane będą przez IPN na odrębnej stronie internetowej. To będą dokumenty dotyczące wielopłaszczyznowych spotkań pomiędzy funkcjonariuszami służb, dzielenia się ich doświadczeniami, dzielenia się dorobkiem operacyjnymi itd." - powiedział PAP zastępca dyrektora Biura Badań Historycznych IPN dr Rafał Leśkiewicz. Jak dodał, link do portalu (jego nazwa jeszcze jest ustalana) IPN zmieści na swojej stronie w pierwszej połowie 2017 r. 

Prezes IPN dr Jarosław Szarek powiedział, że dokumenty pokażą, jak "centrala w Moskwie zręcznie sterowała swymi odpowiednikami w państwach satelickich". Portal - mówił prezes - pokaże "w nowym świetle skalę jeszcze większej zależności państw bloku sowieckiego od Moskwy". 

Podczas spotkania w Krakowie przedstawiciele Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb wymieniali się też informacjami nt. spuścizny cyfrowej komunistycznych bezpiek. 

"W krajach Europy Środkowo-Wschodniej starano się wykorzystywać technologie informatyczne, które miały służyć inwigilacji obywateli" - mówił dr Leskiewicz i dodał: "Ta spuścizna informatyczna do niedawna była w ogóle nieznana - bazy danych komunistycznych służb bezpieczeństwa były w ogóle niedostępne" - zaznaczył. 

Jak wyjaśnił, w Polsce do ubiegłego roku 655 taśm magnetycznych zawierających operacyjne bazy danych SB i służb wojskowych były przechowywane w magazynach niejawnych. IPN podjął starania, by odczytać taśmy, zamienić zapis analogowy na cyfrowy. 

"Blisko połowę spośród tych taśm udało się już odczytać i dotrzeć do danych źródłowych, danych operacyjnych pokazujących zainteresowania SB konkretnymi osobami, konkretnymi wydarzeniami, faktami, i takie same bazy danych lub fragmenty baz danych pokazują także inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej" - powiedział Leśkiewicz. "Dzisiaj po raz pierwszy chcemy o tym dyskutować i wskazać, jakie są możliwości wykorzystania tych baz danych" - dodał. 

Prezes IPN podkreślił, że do 31 marca zakończy się przegląd akt znajdujących się w tzw. zbiorze zastrzeżonym, który - mówił prezes - "przestał faktycznie istnieć na mocy nowelizacji ustawy o IPN przed kilkoma miesiącami". "Najbliższe miesiące pokażą, co jest jeszcze nowego, co było ukrywane przed opinią publiczną" - powiedział Szarek. 

Prezes IPN zwrócił uwagę, że tylko w polskich archiwach jest blisko 100 km akt oraz że IPN, w porównaniu ze swoimi odpowiednikami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, prowadzi w tym momencie najszerszą działalność, wzorowaną na niemieckim Instytucie Gaucka. Spotkanie Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Tajnymi Aktami potrwa w Krakowie do środy. 

Europejska Sieć Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb została założona w grudniu 2008 r. z inicjatywy Pełnomocnika Federalnego do spraw Materiałów Państwowej Służby Bezpieczeństwa NRD, tzw. Instytutu Gaucka. W skład sieci wchodzi siedem krajów Europy Środkowo-Wschodniej: Polska, Bułgaria, Czechosłowacja, Niemcy, Węgry, Rumunia i Słowacja. 

Ideą, która początkowo przyświecała założycielom, było uproszczenie procedur związanych z możliwością prowadzenia badań oraz wymianą dokumentów, jednak z czasem współpraca przybrała bardziej złożony charakter. Działania Sieci mają na celu przede wszystkim zwiększenie świadomości społecznej i politycznej w zakresie rozliczeń z przeszłością. Istotnym elementem tych działań jest aktywność edukacyjna, skierowana zarówno do krajowej, jak i europejskiej publiczności. W 2016 r. rolę przewodniczącego Sieci pełni IPN. 


ak/PAP

[fot. PAP/Jacek Bednarczyk]

Warto poczytać

  1. festiwalgdynia18092018 18.09.2018

    Rozpoczął się 43. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych. Wydarzenie otworzył „Kamerdyner” F. Bajona

    Uroczysty pokaz "Kamerdynera", filmu Filipa Bajona o miłości i Kaszubach, zainaugurował 43. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Łącznie podczas imprezy pokazanych zostanie ponad 130 filmów, w tym 50 w trzech konkursach. Wydarzenie potrwa do soboty.

  2. solidarityofarts21082018 21.08.2018

    10. Festiwal Solidarity Of Arts od czwartku w Gdańsku

    15 wydarzeń kulturalnych, w tym koncertów, seansów filmowych i spektakli teatralnych, czeka na widzów na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku 10. festiwalu Solidarity Of Arts. Hasłem przewodnim tegorocznej imprezy jest suwerenność.

  3. kora10082018 10.08.2018

    "Jawiła się jako ekscentryczny, kolorowy kwiat". Minister kultury wspomina Korę

    Charyzma, szczerość, niezapomniany głos predystynowały Korę do roli prawdziwej gwiazdy, która nie gasła mimo upływu lat; to postać inspirująca czasy, w których żyła - napisał minister kultury Piotr Gliński, wspominając artystkę, która w środę spoczęła w Warszawie. .

  4. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  5. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  6. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  7. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  8. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

CS-159fotoMINI

Czas Stefczyka 159/2018

PDF (5,69 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook