Jedynie prawda jest ciekawa


Rocznica wybuchu III powstania śląskiego

26.05.2013

Na Górze Świętej Anny pod Pomnikiem Czynu Powstańczego odbył się w sobotę apel pamięci, oddano salwę honorową i złożono kwiaty. W ten sposób władze województwa opolskiego, mieszkańcy i goście ze Śląska obchodzili 92. rocznicę wybuchu III powstania śląskiego.

W sobotnich uroczystościach wzięli udział przedstawiciele władz województwa opolskiego z marszałkiem Józefem Sebestą i wicewojewodą Antonim Jastrzembskim na czele, radna sejmiku śląskiego i przedstawiciel tamtejszego urzędu marszałkowskiego, samorządowcy, przedstawiciele środowisk kombatanckich i organizacji kresowych oraz wojska i policji, a także potokowie rodzin powstańców i mieszkańcy okolic.

Wicewojewoda opolski zapewniał, że choć od III powstania śląskiego minęło 92 lata, to Góra Świętej Anny, gdzie od 21 do 26 maja 1921 r trwała największa bitwa zrywu, wciąż pamięta krwawe walki tamtych dni. Jastrzembski powiedział, że powstańcy okupili je życiem, zdrowiem i łzami, ale dzięki ich poświęceniu Polska odzyskała większy teren, niż miała dostać po niesprawiedliwym plebiscycie. Wicewojewoda podkreślił również, że od czasów III powstania śląskiego wiele się zmieniło, zwłaszcza w stosunkach polsko-niemieckich. Najlepszym jego zdaniem na to dowodem jest Opolszczyzna, gdzie obecnie w zgodzie żyją przedstawicie dwóch zwaśnionych przed laty narodów.

- Trzeba to doceniać i nie wywoływać demonów przeszłości - powiedział.

Marszałek województwa opolskiego Józef Sebesta dodał, że III powstanie śląskie dla wielu ówczesnych śląskich rodzin wiązało się z dramatycznymi wyborami. Zaznaczył również, że trudna historia związana z tamtymi wydarzeniami wciąż wymaga dyskusji i upamiętniania. W ramach uroczystości pod Pomnikiem Czynu Powstańczego w sobotę odbyła się też krótka część artystyczna w wykonaniu Orkiestry Wojskowej Dowództwa Sił Powietrznych z Radomia i Teatru Eko Studio w Opolu. Pieśni powstańcze wykonał natomiast śpiewak Oskar Koziołek.

III powstanie śląskie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 r., trwało dwa miesiące. Był to ostatni z trzech zbrojnych zrywów polskiej ludności na Śląsku w latach 1919-1921, kiedy ważyła się sprawa przynależności państwowej obszaru należącego wcześniej do państwa niemieckiego.

Mający to określić plebiscyt odbył się 20 marca 1921 r. W głosowaniu dopuszczono udział osób, które wcześniej wyemigrowały ze Śląska. W tym celu z Niemiec przyjechało 182 tys. emigrantów, z Polski - 10 tys. Głosowało ok. 97 proc. uprawnionych osób, z czego ok. 19. proc. stanowili wcześniejsi emigranci. Przynależność do Polski wybrała mniejszość - 40,3 proc. Komisja Plebiscytowa zdecydowała o przyznaniu prawie całego obszaru Niemcom.

Na tę wieść, wcześniejsze pojedyncze strajki przekształciły się 2 maja w strajk generalny, a w nocy z 2 na 3 maja rozpoczęło się powstanie. Na jego czele stanął znany działacz społeczny, a wcześniej komisarz plebiscytowy, Wojciech Korfanty.

Walki trwały dwa miesiące - powstańcy zdołali opanować prawie cały obszar plebiscytowy, później broniąc go przed siłami niemieckimi. Najpoważniejsze starcia miały miejsce właśnie w okolicach Góry św. Anny między 21 a 26 maja 1921 r. W III powstaniu śląskim wzięło udział ok. 60 tys. Polaków - 1218 spośród nich poległo, 794 odniosło rany. W wyniku powstania zdecydowano o korzystniejszym dla Polski podziale Śląska. Z obszaru plebiscytowego do Polski przyłączono 29 proc. obszaru i 46 proc. ludności. W Polsce znalazły się m.in. Katowice, Świętochłowice, Królewska Huta (obecny Chorzów), Rybnik, Lubliniec, Tarnowskie Góry i Pszczyna. Podział był też korzystny dla Polski gospodarczo - na przyłączonym terenie znajdowały się 53 z 67 istniejących kopalni, 22 z 37 wielkich pieców oraz 9 z 14 stalowni. 

PAP

[FOTO: Wikipedia - wykolejony przez powstańców niemiecki pociąg w pobliżu Kędzierzyna]

Warto poczytać

  1. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  2. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  3. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  4. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  5. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  6. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

  7. WolynFlickr 22.04.2018

    Ludzie byli mordowani siekierami, a niemowlęta brano za nogi i rozbijano głowy o ściany. 75 lat temu UPA zamordowało 600 Polaków

    75 lat temu, w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, Ukraińska Powstańcza Armia zamordowała w Janowej Dolinie na Wołyniu około 600 Polaków. Janowa Dolina była osiedlem wybudowanym w latach 30. przy kamieniołomach bazaltu eksploatowanych przez przedsiębiorstwo państwowe

  8. JaninaLewandowska 22.04.2018

    Jej ojciec dowodził zwycięskim powstaniem, ona służyła ojczyźnie jako lotnik. Sowieci zamordowali ją w Katyniu

    110 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska - radiotelegrafistka, pilot, spadochroniarz. Aresztowana przez Sowietów w czasie kampanii polskiej 1939 roku została zesłana do obozu w Ostaszkowie, a potem w Kozielsku. Była jedyną kobietą wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook