Jedynie prawda jest ciekawa


Rocznica przyłączenia Litwy Środkowej do Polski

18.04.2013

Minęło 91 lat od uchwały Sejmu Wileńskiego, na którym większość mieszkańców Litwy Środkowej zadecydowała o inkorporacji jej terytorium do Polski.

Jak przypomina portal wilnoteka.lt, Litwa Środkowa została przyłączona do II Rzeczypospolitej 18 kwietnia 1922 r. Na terenie Wileńszczyzny powstało wkrótce Województwo Wileńskie, w którym dominowali Polacy (60 procent ogółu ludności).

Litwa Środkowa powstała po zaaranżowanym przez Józefa Piłsudskiego tzw. „buncie” 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej pod dowództwem generała Lucjana Żeligowskiego, złożonej z Polaków pochodzących z Wileńszczyzny. „Zbuntowane” oddziały zajęły te tereny 9 października 1920.

Niespełna rok po inkorporacji Litwy Środkowej, fakt ten został uznany na arenie międzynarodowej.

15 marca 1923 r. w Paryżu pod przewodnictwem premiera Francji Raymonda Poincarégo, jak relacjonuje wilnoteka.lt,  podpisano dodatkowy protokół do traktatu wersalskiego zatwierdzający ostatecznie wschodnią granicę II RP i uznający tym samym przynależność do Polski Wilna i Lwowa.

O wprowadzaniu zmian w traktacie wersalskim zdecydowała Rada Ambasadorów (zwana też Konferencją Ambasadorów) Ententy, w której skład wchodzili przedstawiciele Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch i Japonii. W sprawie Lwowszczyzny (Galicji Wschodniej), poza oficjalnym uznaniem jej za część II RP, sugerowano, by Polska "uznała za konieczne wprowadzenie tam autonomii" z racji licznej mniejszości ukraińskiej. W kwestii Wileńszczyzny (tzw. Litwa Środkowa) rada uznała granicę polsko-litewską wytyczoną na początku lutego 1923 r. na podstawie linii demarkacyjnej.

Z decyzją rady nie zgadzali się przedstawiciele Litwy i ZSRR. Nie obyło się bez protestów władz tych państw, które nie uznały postanowień Rady Ambasadorów. Część litewskich historyków do dziś uznaje decyzję przedstawicieli Ententy za bezprawną z punktu widzenia prawa międzynarodowego. Nie zmienia to jednak faktu, że kwestia przynależności Wilna i Lwowa przestała być rozważana na arenie międzynarodowej. Na pozytywną dla Polski decyzję rady wpływ miały jej dobre stosunki z Francją, liczącą na poparcie w sprawie okupacji Zagłębia Ruhry, a także z Włochami Benito Mussoliniego, których przedstawiciel w Radzie Ambasadorów w lutym 1923 r. postawił wniosek o uznanie wschodnich granic II Rzeczpospolitej. Na korzyść Polski w sporze o Wileńszczyznę wpłynęło również zajęcie przez Litwę Kłajpedy (Memel), która miała pozostać wolnym miastem (tak jak Gdańsk).

Jak podkreśla portal, uznanie Wileńszczyzny i Galicji Wschodniej przez Radę Ambasadorów Ententy za część terytorium II RP zostało przyjęte w Polsce jako sukces polskiej dyplomacji i sprawiedliwość dziejowa - Polsce przyznano to, co się jej należało.

"Uchwała Rady Ambasadorów stanowi uwieńczenie dzieła wskrzeszenia Polski niepodległej, (...) stwierdza fakty dobrze Polakom znane i sercu polskiemu tak drogie, bo polską krwią okupione, stwierdza, że polskie Wilno, dwukrotnie wysiłkiem naszego żołnierza wyrwane barbarzyństwu, także i ze stanowiska międzynarodowego należy odtąd na zawsze do Macierzy, stwierdza, że obroniony piersiami własnych synów prastary polski Lwów wraz z Małopolską Wschodnią dzielić będzie z państwem polskim na wieki wieków dolę i rozkwit" - mówił 16 marca 1923 r. na specjalnym posiedzeniu sejmu pełniący funkcję premiera generał Władysław Sikorski.

JKUB/za wilnoteka.lt, wikipedia.org

[fot. wikipedia.org]

Warto poczytać

  1. 1270paparumskij 08.08.2018

    Kto jest biskupem księżyca?

    Do diecezji w Orlando należy całkiem spory kawałek Florydy, z 9 hrabstwami, setkami miast i miasteczek i ponad 400 tysiącami wiernych. Należy do niej również...księżyc.

  2. 1270pfeifer 30.07.2018

    Na podstawie losów tego żołnierza można prześledzić historię Polski I poł. XX w

    Gen. Franciszek Edward Pfeiffer ps. "Radwan" był łodzianinem, ale znany jest przede wszystkim jako jeden z dowódców Powstania Warszawskiego. Na podstawie jego losów można prześledzić niemal całą historię Polski I połowy XX wieku.

  3. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  4. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  5. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  6. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  7. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  8. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook