Jedynie prawda jest ciekawa


Album "Legiony Polskie 1914-1918"

07.11.2014

Legiony Polskie tworzyli ludzie w zróżnicowanym wieku, różnych wyznań, warstw społecznych i narodowości; łączyła ich wiara w niepodległość, podtrzymywana później aż do 1989 r. - przypomniał prof. Andrzej Nowak, który napisał wstęp do albumu "Legiony Polskie 1914-1918".

Album wydano dla uczczenia setnej rocznicy powstania formacji. Liczące ponad 850 stron wydawnictwo zawiera ok. 1700 fotografii, kopie dokumentów, mapy i ryciny. Znalazło się w nim kilkaset not biograficznych oficerów, fragmenty przemówień, rozkazów, wspomnień, pamiętników i listów legionistów, rodowody pułków oraz szczegółowe kalendarium.

We wstępie do albumu prof. Nowak przypomniał słowa Henryka Wereszyckiego, według którego w skład Legionów weszło "najszczęśliwsze polskie pokolenie, które nie tylko walczyło o niepodległość, ale ją uzyskało". Właśnie generacja tworząca Legiony stała się zbiorowym bohaterem wydanego albumu.

Prof. Nowak przypomniał, że w skład Pierwszej Kompanii Kadrowej strzelców z krakowskich Oleandrów wchodził m.in. Jerzy Morris-Malcolm, który w 1914 r. miał zaledwie 14 lat i oczywiście ukrywał swój wiek. Poza katolikami byli w tej grupie ewangelicy, grekokatolik, żyd, ludzie pochodzenia czeskiego, rosyjskiego i brytyjskiego. - Pochodzili z drobnego ziemiaństwa, inteligencji (wielu było studentów), rzadziej środowisk robotniczych i chłopskich - napisał historyk.

Zaznaczył, że walka legionistów nie mogła zakończyć się szybkim happy endem w sytuacji, gdy imperia rozbiorowe znalazły kontynuację w postaci totalitaryzmów. Potrzeba było kolejnych pokoleń, od uczestników kampanii wrześniowej, poprzez powstańców warszawskich, aż po walczących o wolność w czasach PRL do 1989 r. - przypomniał. 

- Nadzieję w tej, dalej trwającej, walce przywracała pamięć Legionów Piłsudskiego, POW, czyny zbrojnego z czasu I wojny (...) I nie odeszli od nas Legioniści. Są z nami, w naszej kulturze, w naszym duchu, do dziś - podsumował.

Poza prof. Nowakiem, autorami tekstów zamieszczonych w albumie są: prof. Wiesław Wysocki, dr Wiktor Cygan, Jan Józef Kasprzyk; epilog napisał dr hab. Jan Żaryn. Album zawiera materiały ze zbiorów m.in. Narodowego Archiwum Cyfrowego, Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego i Archiwum Narodowego w Krakowie.  

Wydawcami albumu są: Oficyna Wydawnicza Volumen, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Stowarzyszenie Pokolenie.

Legiony Polskie były pierwszą polską formacją wojskową w XX w. Skupiły oddziały Strzelca Józefa Piłsudskiego, Drużyny Strzeleckie, Polowe Drużyny Sokoła oraz inne organizacje paramilitarne działające przed I wojną światową, głównie na terenie zaboru austriackiego. Swoim wysiłkiem zbrojnym podczas wojny, przyczyniły się do odzyskania niepodległości w 1918 r. 

Przez Legiony przewinęło się 35-40 tys. żołnierzy. Poległo ok. 3 tys. 1358 żołnierzy Legionów otrzymało order Virtuti Militari.

Greg/PAP
[fot. wikipedia/domena publiczna]

Zainteresował Cię artykuł? Znajdź nas na Facebooku!

Warto poczytać

  1. 1270paparumskij 08.08.2018

    Kto jest biskupem księżyca?

    Do diecezji w Orlando należy całkiem spory kawałek Florydy, z 9 hrabstwami, setkami miast i miasteczek i ponad 400 tysiącami wiernych. Należy do niej również...księżyc.

  2. 1270pfeifer 30.07.2018

    Na podstawie losów tego żołnierza można prześledzić historię Polski I poł. XX w

    Gen. Franciszek Edward Pfeiffer ps. "Radwan" był łodzianinem, ale znany jest przede wszystkim jako jeden z dowódców Powstania Warszawskiego. Na podstawie jego losów można prześledzić niemal całą historię Polski I połowy XX wieku.

  3. 1270oblawanamlodewilki 12.07.2018

    To najbardziej tragiczna zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wspaniały gest kibiców.

    Kibice Sparty Augustów uczcili pamięć polskich żołnierzy wymordowanych w przez oprawców z NKWD, UB i KBW. Dla augustowskiej młodzieży pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest bardzo ważna, czemu dali wyraz w osobliwy sposób. W Augustowie powstał mural upamiętniający zamordowanych bohaterów

  4. 1270dudela 29.05.2018

    Prezydent: dziękujemy weteranom za ich patriotyzm i poświęcenie

    Dziękujemy weteranom za ich patriotyzm, poświęcenie i odwagę; pamiętamy też o tych, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie - napisał na Twitterze prezydent Andrzej Duda, z okazji obchodzonego we wtorek Dnia Weterana działań Poza Granicami Państwa

  5. Zygelbojmwiki 12.05.2018

    Krzyczał że "Świat oszalał". Wkrótce popełnił samobójstwo w akcie rozpaczy przeciw zagładzie Żydów i milczeniu Zachodu

    75 lat temu, 12 maja 1943 r., w obliczu nieuchronnego upadku żydowskiego zrywu w Warszawie, a także w związku z bezskutecznymi prośbami o reakcję Zachodu na Zagładę Żydów, w Londynie popełnił samobójstwo Szmul Mordechaj Zygielbojm.

  6. PileckiUBwiki 08.05.2018

    "Oświęcim to była igraszka". 71 lat temu Witold Pilecki został aresztowany przez UB

    8 maja 1947 roku został aresztowany przez UB rotmistrz Witold Pilecki, bohaterski "ochotnik do Auschwitz", który dał się schwytać Niemcom w ulicznej łapance, by zdobyć wiarygodne dane na temat zbrodni hitlerowskich oraz stworzyć konspirację wojskową wśród więźniów

  7. usa06052018 06.05.2018

    Ta decyzja uratowała Amerykę od komunizmu. O wszystkim zadecydował jeden człowiek

    200 lat temu w budynku przy trewirskiej Bruckergasse przyszedł na świat Karol Marks. Z

  8. 1270powstanieslaskie 02.05.2018

    97. rocznica wybuchu III powstania śląskiego

    W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wybuchło III powstanie śląskie, które przesądziło o sposobie podziału Górnego Śląska między Polskę i Niemcy

CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook