Jedynie prawda jest ciekawa


Wojna o kiełbasę i wino

09.06.2013

Szykuje się kolejny spór między Chorwacją i Słowenią - tym razem o kiełbasę kranjską oraz czerwone wino teran. Wygląda na to, nie mniej poważny niż o granice i o depozyty w banku Ljubljanska Banka. Konflikt nasili się wraz z wejściem Chorwacji (1 lipca) do Unii Europejskiej.

Od lutego zeszłego roku Lublana ubiega się o unijny certyfikat produktu regionalnego dla kiełbasy kranjskiej, produkowanej w całym regionie, również w Chorwacji. Jeśli uzyska aprobatę Brukseli, nazwę "kranjska" będą mogli używać wyłącznie Słoweńcy. Chorwaci protestują, sprawa trafiła do Komisji Europejskiej.

Lublana twierdzi, że tradycja wyrobu kiełbasy kranjskiej sięga XIX wieku, a wędlina pochodzi z północnej Słowenii, należącej wówczas, tak jak Chorwacja, do monarchii austro-węgierskiej. Według anegdoty, kiedy cesarz Franciszek Józef podróżował przez należący obecnie do Słowenii region Krainy (słow. Kranjska), w gospodzie został poczęstowany domową kiełbasą. Gdy jej skosztował, ocenił: to nie jest zwykła kiełbasa, tylko kranjska (niem. Krainerwurst).

Chorwaci podkreślają, że wyrób spornej wędliny jest głęboko zakorzeniony również w chorwackiej tradycji. - Najstarsze zapiski o produkcji tej kiełbasy przez naszą firmę sięgają 1921 r. Od 1938 r. kranjska była jednym z naszych topowych produktów. Dlatego uważamy, że kranjska jest taką samą nazwą jak frankfurterki czy kiełbasa debreczyńska - powiedziała Daszka Domljan, rzeczniczka prasowa Gavrilovicia, jednego z największych chorwackich zakładów mięsnych.

Dodała, że nie ma żadnej różnicy w sposobie produkcji między chorwacką a słoweńską kiełbasą. Obydwie receptury pochodzą bowiem z czasów byłej Jugosławii.

Kiełbasę wytwarza się z siekanego mięsa wieprzowego i boczku, przyprawianych solą, pieprzem i czosnkiem. Wędzoną kiełbasę serwuje się na gorąco, z dodatkiem musztardy bądź keczupu.

Spór o kranjską trafił w zeszłym miesiącu do Komisji Europejskiej, która ma ostatecznie zadecydować o przyznaniu lub odrzuceniu wniosku Słowenii o przyznanie Chronionej Nazwy Pochodzenia (PDO). Lublana nie chciała się bowiem zgodzić na propozycję Zagrzebia, aby chorwaccy producenci używali nazwy "chorwacka kiełbasa kranjska" albo "klasyczna kiełbasa kranjska". Chorwaci natomiast nie zgadzają się na przejęcie przez Słowenię wyłączności na nazwę "kranjska" ze względu na straty, które taka decyzja przyniosłaby chorwackim producentom. Zagrzeb szacuje, że produkcja tej wędliny w Chorwacji jest warta 80 mln kun (ponad 43 mln złotych) rocznie.

Wcześniej podobną skargę do KE w reakcji na wniosek Słowenii złożyła Austria. Tamtejsza wersja kranjskiej ma w środku również ser, a nazywa się Kaesekrainer. Jednak Austrii i Słowenii udało się uzgodnić wstępnie warunki, na jakich Kaesekrainer może być nadal produkowana w Austrii.

W Zagrzebiu rozgłos też zyskała sprawa innego produktu wytwarzanego zarówno w Chorwacji, jak i w Słowenii - czerwonego wina teran. W 2004 r. KE przyznała mu, na wniosek Lublany, oznaczenie PDO. Od 1 lipca chorwaccy winiarze nie będą zatem mogli używać nazwy teran dla swoich win. Emocje Chorwatów, a szczególnie mieszkańców Istrii, gdzie jest to najpopularniejszy gatunek czerwonego wina, budzi fakt, że Zagrzeb nie zgłosił sprzeciwu w ciągu pół roku od rozpoczęcia przez Słowenię procedury przyznania teranowi certyfikatu produktu regionalnego.

W kwietniu br. chorwacki minister rolnictwa Tihomir Jakovina zarzucił poprzedniemu rządowi zaniechanie. Miesiąc później zapewnił na konferencji prasowej: - Zrobimy wszystko, aby ochronić interesy chorwackich winiarzy. Bierzemy pod uwagę różne opcje, od możliwości osiągnięcia porozumienia ze Słoweńcami (...) po działania prawne.

Winiarze w Chorwacji tłumaczą, że chorwackie i słoweńskie wina wytwarzane są z różnych szczepów. - Słoweński teran produkuje się ze szczepu refoszk, podczas gdy chorwacki powstaje z miejscowego szczepu teran, uprawianego w chorwackiej części Istrii - powiedział rzecznik prasowy istryjskiego Stowarzyszenia Winiarzy Vinistra Marko Kovacz.

W Unii Europejskiej funkcjonuje system służący ochronie i promocji tradycyjnych produktów regionalnych. Chroniona Nazwa Pochodzenia gwarantuje, że jedynie produkty rzeczywiście pochodzące z danego regionu mogą nosić nazwę miejsca pochodzenia. Ten system prawny chroni wiele narodowych przysmaków, takich jak francuski szampan, polski oscypek czy bryndza podhalańska.

PAP/JKUB

[fot. sxc.hu]

Warto poczytać

  1. bronislaw-opalko-18082018 18.08.2018

    Zmarł Bronisław Opałko. Odtwórca roli Genowefy Pigwy

    Dziś rano w szpitalu zmarł Bronisław Opałko, artysta kabaretowy znany głównie z postaci Genowefy Pigwy. Miał 66 lat

  2. 1270vervqaas 08.08.2018

    Setki samochodów i widowiskowe pokazy – VERVA Street Racing ujawnia atrakcje motoryzacyjne

  3. orzel06082018 06.08.2018

    Orzeł prawie utonął w Zalewie Wiślanym. Na ratunek ruszyli mu policjanci i strażacy

    Podczas zabezpieczania regat na Zalewie Wiślanym funkcjonariusze policji z Fromborka dostali zgłoszenie o orle, który z trudem utrzymywał się na powierzchni wody.

  4. kora-28072018 28.07.2018

    Nie żyje Kora Jackowska, legenda polskiego rocka

    W sobotę, o godz. 5.30 zmarła liderka zespołu Maanam - Kora, czyli Olga Sipowicz. Miała 67 lat. Wokalistka odeszła w swoim domu w Bliżowie, w otoczeniu najbliższych. Informację potwierdziła PAP prof. Magdalena Środa, która towarzyszyła artystce w chwili śmierci

  5. loteria26072018 26.07.2018

    Rekordowy kupon lotto – mieszkaniec Kalifornii wygrał ponad pół miliarda dolarów

    Po ostatnim losowaniu popularnej w USA loterii Mega Millions okazało się, że tylko jeden szczęśliwiec kupił kupon z wygrywającymi liczbami. Mieszkaniec Kalifornii tym samym wzbogacił się o oszałamiającą sumę 522 milionów dolarów.

  6. rubens25072018 25.07.2018

    Regulamin Facebooka cenzuruje... Rubensa. „Piersi, pośladki i cherubiny – zakazane”

    Belgijskie muzea wysłały list do Facebooka, protestując przeciwko decyzji portalu społecznościowego, który usunął zdjęcia przedstawiające obrazy flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa, ponieważ przedstawiają one nagie postaci.

  7. lewando17072018 17.07.2018

    Tak się bawił i śpiewał Robert Lewandowski na ślubie Ani Korcz. To wideo jest hitem w sieci!

    Anna Korcz, znakomita polska aktorka, wydała za mąż swoją starszą córkę (która również ma na imię Anna)

  8. kazimierz-witkiewicz-17072018 17.07.2018

    Zmarł Kazimierz Witkiewicz, odtwórca roli m.in. Francesco Romanelliego z "Nie lubię poniedziałku"

    W wieku 93 lat w Krakowie zmarł aktor i reżyser Kazimierz Józef Witkiewicz, znany m.in. z roli Francesco Romanelliego w filmie "Nie lubię poniedziałku" w reż. T. Chmielewskiego. Pogrzeb odbędzie się w środę na cmentarzu Podgórskim w Krakowie

CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook