Jedynie prawda jest ciekawa


Ptaki wracają do miast

10.05.2013

Na wiosnę ptaki przylatują do miast coraz wcześniej, a przyspieszenie terminów ich przylotów jest większe, niż u populacji żyjących w rejonach wiejskich. Potwierdziły to polskie badania prowadzone w Wielkopolsce i na Ziemi Lubuskiej, opisane w "PLOS ONE".

Autorzy badań - naukowcy z Instytutu Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, z Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Zielonogórskiego i z Instytutu Turystyki i Rekreacji w Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sulechowie - chcieli sprawdzić różnice w terminach przylotów ptaków, wracających na lęgi do miast i w rejony wiejskie. Z prowadzonych od dawna w różnych miastach świata badań wynika, że na terenie zabudowanym temperatura powietrza jest wyższa, niż na terenach podmiejskich czy rolniczych. Różnica ta wynosi przeciętnie ok. 2 stopnie.

Na potrzeby badań wykorzystano informacje o ptakach żyjących w różnych siedliskach, gromadzone od 28 lat przez wykwalifikowanych obserwatorów na wsiach i w miastach Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej (w okolicach Poznania, Zielonej Góry, Gorzowa, Leszna i Ostrowa Wielkopolskiego). Obserwowano 18 gatunków, np. pliszki siwe, grzywacze, bociany, kopciuszki, jaskółki dymówki i oknówki, piecuszki, pleszki, słowiki i kukułki.

"Kiedy dwa lata temu zacząłem te dane analizować, rzuciła mi się w oczy ciekawa prawidłowość. Okazało się, że gatunki silnie zurbanizowane zupełnie inaczej reagują na temperaturę, niż pozostałe - powiedział główny autor publikacji, dyrektor Instytutu Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, prof. Piotr Tryjanowski. - To, że ptaki pojawiają się w miastach coraz wcześniej, nie było większym zaskoczeniem, gdyż miasta są cieplejsze, niż ich otoczenie. Zaskakujące okazało się jednak, że żyjące w środowisku miejskim ptaki nabierają coraz większego przyspieszenia, jeśli chodzi o terminy przylotów". Największe przyspieszenie zaobserwowano u kopciuszka. Wyraźnie szybciej przylatują też jaskółki oknówki, zaganiacze i słowiki.

Skala zmian tempa, w jakim ptasia awangarda dociera z migracji na lęgi, jest różna. "Są wręcz gatunki, które z populacji migrujących stały się osiadłe. Na przykład gołębie grzywacze, dawniej wędrowne, które dziś praktycznie pozostały w miastach. Zmiana ta zaszła w ostatnim ćwierćwieczu. U innych gatunków podobne zmiany zachodzą wolniej. Np. kos potrzebował na to stu lat. Teraz nie migruje, jego miejska populacja też jest osiadła" - opowiada prof. Tryjanowski. Zdaniem naukowców w przyszłości trend związany z wcześniejszymi przylotami jeszcze bardziej przyspieszy. Coraz więcej gatunków na stałe przywiąże się do miast. "Gatunki, które się nie przystosują, mogą w tym wyścigu ewolucyjnym przegrać" - mówi naukowiec.

Stawką w wyścigu jest najprawdopodobniej sukces lęgowy ptaków, które nauczyły się żyć w miastach.

"Dzięki temu, że część ptaków przylatuje jeden, dwa tygodnie wcześniej, może tam dłużej przebywać. To zaś oznacza, że często ptaki te zdążą wyprowadzić nawet o jeden lęg więcej i w miastach wykluwa się większa liczba piskląt. Osobniki, które przyszły na świat w mieście, po roku też tam wracają i tak nakręca się cały mechanizm" - tłumaczy prof. Tryjanowski.

Autorzy badania podejrzewają, że podobny mechanizm może występować również w innych miastach na Ziemi.

PAP, lz

[fot: sxc.hu]  


Warto poczytać

  1. bronislaw-opalko-18082018 18.08.2018

    Zmarł Bronisław Opałko. Odtwórca roli Genowefy Pigwy

    Dziś rano w szpitalu zmarł Bronisław Opałko, artysta kabaretowy znany głównie z postaci Genowefy Pigwy. Miał 66 lat

  2. 1270vervqaas 08.08.2018

    Setki samochodów i widowiskowe pokazy – VERVA Street Racing ujawnia atrakcje motoryzacyjne

  3. orzel06082018 06.08.2018

    Orzeł prawie utonął w Zalewie Wiślanym. Na ratunek ruszyli mu policjanci i strażacy

    Podczas zabezpieczania regat na Zalewie Wiślanym funkcjonariusze policji z Fromborka dostali zgłoszenie o orle, który z trudem utrzymywał się na powierzchni wody.

  4. kora-28072018 28.07.2018

    Nie żyje Kora Jackowska, legenda polskiego rocka

    W sobotę, o godz. 5.30 zmarła liderka zespołu Maanam - Kora, czyli Olga Sipowicz. Miała 67 lat. Wokalistka odeszła w swoim domu w Bliżowie, w otoczeniu najbliższych. Informację potwierdziła PAP prof. Magdalena Środa, która towarzyszyła artystce w chwili śmierci

  5. loteria26072018 26.07.2018

    Rekordowy kupon lotto – mieszkaniec Kalifornii wygrał ponad pół miliarda dolarów

    Po ostatnim losowaniu popularnej w USA loterii Mega Millions okazało się, że tylko jeden szczęśliwiec kupił kupon z wygrywającymi liczbami. Mieszkaniec Kalifornii tym samym wzbogacił się o oszałamiającą sumę 522 milionów dolarów.

  6. rubens25072018 25.07.2018

    Regulamin Facebooka cenzuruje... Rubensa. „Piersi, pośladki i cherubiny – zakazane”

    Belgijskie muzea wysłały list do Facebooka, protestując przeciwko decyzji portalu społecznościowego, który usunął zdjęcia przedstawiające obrazy flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa, ponieważ przedstawiają one nagie postaci.

  7. lewando17072018 17.07.2018

    Tak się bawił i śpiewał Robert Lewandowski na ślubie Ani Korcz. To wideo jest hitem w sieci!

    Anna Korcz, znakomita polska aktorka, wydała za mąż swoją starszą córkę (która również ma na imię Anna)

  8. kazimierz-witkiewicz-17072018 17.07.2018

    Zmarł Kazimierz Witkiewicz, odtwórca roli m.in. Francesco Romanelliego z "Nie lubię poniedziałku"

    W wieku 93 lat w Krakowie zmarł aktor i reżyser Kazimierz Józef Witkiewicz, znany m.in. z roli Francesco Romanelliego w filmie "Nie lubię poniedziałku" w reż. T. Chmielewskiego. Pogrzeb odbędzie się w środę na cmentarzu Podgórskim w Krakowie

22.08
2018

Kalendarium

Najbliższe wydarzenia i święta

więcej
CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook