Jedynie prawda jest ciekawa


Jak zapamiętujemy przyjemne doznania?

02.10.2013

Naukowcy z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie odkryli, gdzie i w jaki sposób przechowujemy miłe wspomnienia, np. o tym, gdzie można znaleźć smaczne jedzenie, albo gdzie spotkamy atrakcyjnego partnera.

"Miłe wspomnienia są przechowywane w części mózgu znanej jako jądro środkowe ciała migdałowatego" - informuje Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego w Warszawie. Wyniki prac grupy prof. Leszka Kaczmarka i dr hab. Eweliny Knapskiej, wskazują jednocześnie, że kluczową rolę w procesie zapamiętywania przyjemnych doznań odgrywa zaledwie jedno białko - MMP-9. W przyszłości rezultaty badań mogą pomóc m.in. w skuteczniejszym leczeniu uzależnień, stanów depresyjnych czy schizofrenii.

"W naszych działaniach staramy się zrozumieć relację między umysłem a mózgiem poprzez badanie pamięci, która dla umysłowości jest składnikiem o fundamentalnym znaczeniu. Bez pamięci nie ma umysłu" - wyjaśnia prof. Kaczmarek.

Neurobiolodzy rozróżniają wiele typów pamięci. m.in. krótko- i długoterminową, pamięć apetytywną, związaną ze wspomnieniami o przyjemnych doznaniach oraz pamięć awersywną, dotyczącą zdarzeń nieprzyjemnych.

"Wspólny termin „uczenie się i pamięć” odnosi się do odpowiedniej reakcji zarówno zwierzęcia, jak i człowieka, na płynące ze środowiska informacje, umożliwiające unikanie bądź ucieczkę od bodźców sygnalizujących doznania przykre, lub na odwrót - zbliżenie się w celu uzyskania doznań przyjemnych. Te pierwsze określa się mianem awersyjnych, te drugie apetytywnych" - wyjaśnia dr hab. Ewelina Knapska.

W badaniach eksperymentalnych nad pamięcią u ludzi często pojawia się problem braku ochotników. Na szczęście umysłowość nie jest cechą wyłącznie ludzką. Wiele czynności umysłowych typowych dla człowieka zachodzi też w mózgach zwierząt. Dlatego naukowcy z Instytutu Nenckiego prowadzą swoje doświadczenia na myszach.

"25 lat temu w Instytucie Nenckiego wykazano, że podczas uczenia w jądrach komórek nerwowych dochodzi do zmian w aktywności genu znanego jako c-fos. Jednym z białek, których produkcję reguluje białko kodowane przez gen c-fos, jest działający na zewnątrz komórek enzym MMP-9. Badacze postanowili sprawdzić, jaką rolę pełni MMP-9 w zapamiętywaniu przyjemnych i nieprzyjemnych doznań.

W tym celu przeprowadzono serię doświadczeń na zwykłych myszach oraz myszach pozbawionych tego białka" - czytamy w komunikacie.

Aktywność białka MMP-9 zablokowano u myszy tylko w obrębie jądra środkowego ciała migdałowatego. Ciało migdałowate jest niewielką strukturą półkuli mózgowej, ulokowaną u podstawy mózgu, w pobliżu hipokampu. Składa się z dwóch grup jąder odpowiedzialnych za wrodzone i nabyte reakcje emocjonalne, takie jak śmiech czy lęk.

Przebieg doświadczeń z myszami okazał się zaskakujący. W tzw. inteligentnej klatce zwykłe myszy po trzech dniach nauki niemal za każdym razem wybierały róg klatki, w którym znajdowała się słodka woda. Pomijały zaś róg, w którym spotkałoby je jedynie dmuchnięcie powietrzem w nos. Myszy, u których w ciele migdałowatym zablokowano MMP-9, zachowywały się wyraźnie inaczej: nie preferowały żadnego narożnika. Jednocześnie wszystkie myszy tak samo dobrze pamiętały narożnik, w którym otrzymały nieprzyjemne doznanie.

"Wnioski są jednoznaczne. Przyjemne doznania są zapamiętywane dzięki plastycznym zmianom zachodzącym w neuronach jądra środkowego ciała migdałowatego. Wykazaliśmy przy tym, że za samo uczenie się o miłych doznaniach i pamięć o nich odpowiada jedno białko MMP-9. Równocześnie białko to nie ma żadnego wpływu na pamięć o przykrych doznaniach. To ważne odkrycia i wcale nie ukrywamy, że ich dokonanie było dla nas... bardzo przyjemne" - stwierdza prof. Kaczmarek.

Prace badawcze nad pamięcią apetytywną sfinansowała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej. Wyniki badań opublikowane w znanym czasopiśmie "The Journal of Neuroscience".

Zainteresował Cię artykuł? Dołącz do nas na Facebooku!

PAP, lz

[fot: sxc.hu]

Warto poczytać

  1. bronislaw-opalko-18082018 18.08.2018

    Zmarł Bronisław Opałko. Odtwórca roli Genowefy Pigwy

    Dziś rano w szpitalu zmarł Bronisław Opałko, artysta kabaretowy znany głównie z postaci Genowefy Pigwy. Miał 66 lat

  2. 1270vervqaas 08.08.2018

    Setki samochodów i widowiskowe pokazy – VERVA Street Racing ujawnia atrakcje motoryzacyjne

  3. orzel06082018 06.08.2018

    Orzeł prawie utonął w Zalewie Wiślanym. Na ratunek ruszyli mu policjanci i strażacy

    Podczas zabezpieczania regat na Zalewie Wiślanym funkcjonariusze policji z Fromborka dostali zgłoszenie o orle, który z trudem utrzymywał się na powierzchni wody.

  4. kora-28072018 28.07.2018

    Nie żyje Kora Jackowska, legenda polskiego rocka

    W sobotę, o godz. 5.30 zmarła liderka zespołu Maanam - Kora, czyli Olga Sipowicz. Miała 67 lat. Wokalistka odeszła w swoim domu w Bliżowie, w otoczeniu najbliższych. Informację potwierdziła PAP prof. Magdalena Środa, która towarzyszyła artystce w chwili śmierci

  5. loteria26072018 26.07.2018

    Rekordowy kupon lotto – mieszkaniec Kalifornii wygrał ponad pół miliarda dolarów

    Po ostatnim losowaniu popularnej w USA loterii Mega Millions okazało się, że tylko jeden szczęśliwiec kupił kupon z wygrywającymi liczbami. Mieszkaniec Kalifornii tym samym wzbogacił się o oszałamiającą sumę 522 milionów dolarów.

  6. rubens25072018 25.07.2018

    Regulamin Facebooka cenzuruje... Rubensa. „Piersi, pośladki i cherubiny – zakazane”

    Belgijskie muzea wysłały list do Facebooka, protestując przeciwko decyzji portalu społecznościowego, który usunął zdjęcia przedstawiające obrazy flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa, ponieważ przedstawiają one nagie postaci.

  7. lewando17072018 17.07.2018

    Tak się bawił i śpiewał Robert Lewandowski na ślubie Ani Korcz. To wideo jest hitem w sieci!

    Anna Korcz, znakomita polska aktorka, wydała za mąż swoją starszą córkę (która również ma na imię Anna)

  8. kazimierz-witkiewicz-17072018 17.07.2018

    Zmarł Kazimierz Witkiewicz, odtwórca roli m.in. Francesco Romanelliego z "Nie lubię poniedziałku"

    W wieku 93 lat w Krakowie zmarł aktor i reżyser Kazimierz Józef Witkiewicz, znany m.in. z roli Francesco Romanelliego w filmie "Nie lubię poniedziałku" w reż. T. Chmielewskiego. Pogrzeb odbędzie się w środę na cmentarzu Podgórskim w Krakowie

22.08
2018

Kalendarium

Najbliższe wydarzenia i święta

więcej
CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook