Jedynie prawda jest ciekawa


Dwa skradzione obrazy wrócą do Polski

07.09.2013

Kolejne dwa skradzione w Polsce obrazy zostały odzyskane przez agentów federalnych w Nowym Jorku i po zakończeniu śledztwa wrócą do kraju. 70 lat po wojnie część zaginionych wówczas dzieł sztuki dopiero teraz trafia na rynek, co umożliwia ich odzyskanie.

"Udało nam się przejąć dwa obrazy. Jeden został skradziony podczas drugiej wojny światowej, a drugi współcześnie" - powiedział agent Thomas Mulhall ze specjalnej, działającej przy federalnej agencji służb imigracyjno-celnych jednostki dochodzeniowej HSI (Homeland Security Investigation).

Nie można ujawnić o jakie obrazy chodzi, gdyż mogłoby to zaszkodzić śledztwu - wyjaśnił agent. Wiadomo, że obraz skradziony współcześnie został zrabowany z jednego z polskich kościołów i wystawiono go na internetowej aukcji eBay. Ten z czasów II wojny światowej trafił do jednej z galerii w USA.

Oba wrócą do Polski, ale dopiero po zakończeniu śledztw, co - jak szacuje Mulhall - powinno potrwać "około roku". Jak w każdym przypadku, po zajęciu skradzionego dzieła, śledczy HSI muszą ustalić m.in. dotychczasowych właścicieli oraz to, czy sprzedający oraz kupujący wiedzieli, że transakcja dotyczyła skradzionego przedmiotu.

"Próbujemy też zlokalizować trzy inne skradzione (w Polsce) obrazy podczas II wojny światowej" - dodał Mulhall, zastrzegając, że nie ma jednak pewności, czy są one na terenie USA.

Choć od zakończenia II wojny minęło prawie 70 lat, HSI wciąż udaje się odzyskiwać zaginione podczas wojennej zawieruchy dzieła sztuki. "Żołnierze, którzy przywieźli je jako „wojenne trofea”, trzymali je w domach. Dopiero po ich śmierci zmieniają właścicieli, kiedy spadkobiercy, często nie wiedząc w ogóle skąd pochodziły, chcą je sprzedać. Tak trafiamy na ich trop. Właśnie teraz, 70 lat po wojnie, te obiekty pojawiają się na rynku" - wyjaśnił Mulhall.

Dwa lata temu, dzięki wspólnym staraniom polskiego ministerstwa kultury i HSI do Polski wróciły dwa obrazy Juliana Fałata "Naganka na polowaniu w Nieświeżu" i "Przed polowaniem w Rytwianach", odnalezione w 2006 roku w nowojorskich domach aukcyjnych.

HSI od 2007 roku odzyskała i odesłała do 26 państw lub mieszkających za granicą prywatnych właścicieli ponad 7 tys. cennych dla kulturowego dziedzictwa przedmiotów, które nielegalnie trafiły do USA. Wśród nich były nie tylko dzieła sztuki, ale też antyki, ceramika, a nawet chiński grobowiec i ogromny szkielet bardzo rzadkiego tyranozaura, za którego nabywca w Nowym Jorku był gotów zapłacić ponad 1 mln dolarów. Kilka miesięcy temu szkielet wrócił do kraju pochodzenia - Mongolii.

W swych śledztwach HSI ściśle współpracuje z Interpolem, który posiada bazy danych skradzionych dzieł sztuki, oraz z dziesiątkami państw na całym świecie. "Śledztwa wszczynamy na ogół na wniosek poszkodowanych państw, które mają podstawy, by sądzić, że na terenie USA znajduje się zaginiony bądź skradziony przedmiot" - powiedział Mulhall. To te państwa muszą przygotować dobrze udokumentowany wniosek roszczeniowy, opatrzony np. archiwalnymi fotografiami, tak, by HSI miała podstawy do zajęcia obiektu.

Stany Zjednoczone, a zwłaszcza Nowy Jork, to jeden z trzech - obok Hongkongu i Londynu - największych rynków legalnego i nielegalnego handlu dziełami sztuki i antyków. Według Interpolu przemyt przedmiotów cennych dla dziedzictwa kulturowego to po przemycie narkotyków i broni trzecia najbardziej dochodowa działalność przestępcza.

Nabywcami skradzionych przedmiotów są zwykle osoby prywatne, "milionerzy, którzy chcą udekorować swe mieszkania najdroższymi i najbardziej egzotycznymi przedmiotami" – mówi Mulhall. Często nie wiedzą, że nabyli te przedmioty nielegalnie, ale po rozmowie ze śledczymi są skłonni oddać je ofiarom kradzieży. Jeśli nie, wówczas rozstrzyga sąd.

Mulhall przyznał, że mimo dobrej współpracy z domami aukcyjnymi, nawet te najbardziej renomowane jak Socheby's czy Christie's nie mają w zwyczaju informowania śledczych z własnej inicjatywy, gdy ktoś zaproponuje im dzieło sztuki budzące wątpliwości. Zdarza się, że śledztwo w sprawie zajętego przez HSI obiektu wykazuje, że odmówiono jego przyjęcia do sprzedaży w kilku domach aukcyjnych. "To pomaga pchnąć śledztwo do przodu, bo dowodzi, że osoba sprzedająca została dobrze uświadomiona, że posiadany przedmiot budzi wątpliwości" - powiedział.

Tuż po II wojnie liczbę zagrabionych w Polsce dzieł sztuki szacowano na ponad 500 tys. w tym takich mistrzów jak Rafael, Breughel, van Dyck, Matejko, Malczewski, Kossak i Wyspiański. W prowadzonej od 1992 roku przez resort kultury bazie danych strat wojennych zarejestrowanych jest blisko 63 tys. pozycji. Minister kultury Bogdan Zdrojewski informował w maju, że w ostatnich czterech latach do Polski wróciło 14 obiektów, a ministerstwo prowadzi starania o zwrot kolejnych 31 z Rosji, Niemiec, USA, Włoch i Wielkiej Brytanii.

Zainteresował Cię artykuł? Dołącz do nas na Facebooku!

PAP, lz

[fot: sxc.hu]  



Warto poczytać

  1. bronislaw-opalko-18082018 18.08.2018

    Zmarł Bronisław Opałko. Odtwórca roli Genowefy Pigwy

    Dziś rano w szpitalu zmarł Bronisław Opałko, artysta kabaretowy znany głównie z postaci Genowefy Pigwy. Miał 66 lat

  2. 1270vervqaas 08.08.2018

    Setki samochodów i widowiskowe pokazy – VERVA Street Racing ujawnia atrakcje motoryzacyjne

  3. orzel06082018 06.08.2018

    Orzeł prawie utonął w Zalewie Wiślanym. Na ratunek ruszyli mu policjanci i strażacy

    Podczas zabezpieczania regat na Zalewie Wiślanym funkcjonariusze policji z Fromborka dostali zgłoszenie o orle, który z trudem utrzymywał się na powierzchni wody.

  4. kora-28072018 28.07.2018

    Nie żyje Kora Jackowska, legenda polskiego rocka

    W sobotę, o godz. 5.30 zmarła liderka zespołu Maanam - Kora, czyli Olga Sipowicz. Miała 67 lat. Wokalistka odeszła w swoim domu w Bliżowie, w otoczeniu najbliższych. Informację potwierdziła PAP prof. Magdalena Środa, która towarzyszyła artystce w chwili śmierci

  5. loteria26072018 26.07.2018

    Rekordowy kupon lotto – mieszkaniec Kalifornii wygrał ponad pół miliarda dolarów

    Po ostatnim losowaniu popularnej w USA loterii Mega Millions okazało się, że tylko jeden szczęśliwiec kupił kupon z wygrywającymi liczbami. Mieszkaniec Kalifornii tym samym wzbogacił się o oszałamiającą sumę 522 milionów dolarów.

  6. rubens25072018 25.07.2018

    Regulamin Facebooka cenzuruje... Rubensa. „Piersi, pośladki i cherubiny – zakazane”

    Belgijskie muzea wysłały list do Facebooka, protestując przeciwko decyzji portalu społecznościowego, który usunął zdjęcia przedstawiające obrazy flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa, ponieważ przedstawiają one nagie postaci.

  7. lewando17072018 17.07.2018

    Tak się bawił i śpiewał Robert Lewandowski na ślubie Ani Korcz. To wideo jest hitem w sieci!

    Anna Korcz, znakomita polska aktorka, wydała za mąż swoją starszą córkę (która również ma na imię Anna)

  8. kazimierz-witkiewicz-17072018 17.07.2018

    Zmarł Kazimierz Witkiewicz, odtwórca roli m.in. Francesco Romanelliego z "Nie lubię poniedziałku"

    W wieku 93 lat w Krakowie zmarł aktor i reżyser Kazimierz Józef Witkiewicz, znany m.in. z roli Francesco Romanelliego w filmie "Nie lubię poniedziałku" w reż. T. Chmielewskiego. Pogrzeb odbędzie się w środę na cmentarzu Podgórskim w Krakowie

CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook