Jedynie prawda jest ciekawa


Badania polskich archeologów w Kolorado

07.08.2013

Z kanionów Rock Creek Canyon oraz Sand Canyon w regionie Mesa Verde w Kolorado, na Południowym Zachodzie USA powrócił zespół archeologów i studentów z Instytutu Archeologii UJ. Trzeci sezon badawczy pozwolił m.in. odkryć nieznane przedstawienia sztuki naskalnej.

"Tym razem skupiliśmy się na niezadokumentowanej wcześniej części stanowisk z zespołu osadniczego kultury Pueblo z XIII wieku. Do tej pory dla tych miejsc istniały jedynie schematyczne plany sprzed kilkudziesięciu lat. Nasza ekspedycja wykonała szczegółowe rysunki, fotografie - również w technice fotogrametrii. Dodatkowo, na wybranych stanowiskach zastosowaliśmy nieinwazyjną metodę geofizyczną" - wyjaśnia PAP szef projektu dr Radosław Palonka z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Badaczom udało się zadokumentować osiem kolejnych stanowisk.

Badania te mają bardzo duże znaczenie dla poznania faktycznej wielkości badanych osad, których pozostałości w postaci kamiennej architektury dzisiaj widoczne są w większości tylko w niszach skalnych, znajdujących się w stromych ścianach kanionów. Dzięki pracy krakowskich archeologów okazało się, że dotychczasowy pogląd na ich temat należy poddać korekcie.

"Zwłaszcza badania geofizyczne wykazały, że zasięg osad w skupisku osadniczym wokół Castle Rock Pueblo nie ograniczał się jedynie do wnętrz nisz i alków skalnych, ale duża część osad znajdowała się także poza wnętrzami nisz skalnych, na stokach lub małych wypłaszczeniach. Obszar niektórych z nich bywał w rzeczywistości prawie dwukrotnie większy niż zasięg widocznych dzisiaj ruin" - mówi dr Palonka.

Tegoroczny sezon przyniósł także odkrycie licznych przykładów sztuki naskalnej, w tym malowideł i petroglifów, nieznanych wcześniej archeologom amerykańskim i służbie parku Canyons of the Ancients National Monument, gdzie prowadzone są badania. Wśród nich są przedstawienia ze stanowiska The Gallery w Rock Creek Canyon ukazujące trójkątne i trapezoidalne postacie malowane białym i czerwonym kolorem z rękoma spuszczonymi wzdłuż tułowia lub wzniesionymi do góry w geście tzw. oranta. Jedna z postaci ma słabo zachowany pióropusz, który archeolodzy ujrzeli dopiero po analizie zdjęć za pomocą programów graficznych i odpowiednich filtrów.

"Przedstawienia trójkątnych i trapezoidalnych postaci są charakterystyczne dla kultury Pueblo z tzw. okresu Wyplataczy Koszyków (ok. 500 p.n.e. - 700 n.e.), a interpretowane są często jako przedstawienia szamanów" - informuje szef projektu.

W ostatnim dniu badań obok jednego ze stanowisk odkryto cały skalny panel z przedstawieniami geometrycznymi, m.in. spiralami, liniami czy prostokątnymi wgłębieniami. Charakterystyczne są w tym miejscu podłużne, głębokie nacięcia przez niektórych badaczy amerykańskich uważane za miejsca ostrzenia siekier. Jednak zdaniem jednego z uczestników ekspedycji - doktoranta Jakuba Nawrota są to ślady po ostrzeniu narzędzi, które mogły służyć do wykonywania petroglifów.

W tym roku krakowscy badacze zapuścili się również w obszar znajdujący się kilkanaście kilometrów poza ich koncesją badawczą. Na zaproszenie amerykańskiego archeologa Vince'a McMillana przeprowadzili badania geofizyczne w obrębie stanowiska, którego charakterystycznym elementem jest wysoki na kilka i długi na ponad 126 metrów skalny klif prawie w całości pokryty petroglifami i w niektórych miejscach - malowidłami.

"Badania geofizyczne miały odpowiedzieć na zasadnicze pytanie, czy pod powierzchnią ziemi znajdują się ślady konstrukcji i budynków, ponieważ bardzo zastanawiającym jest fakt istnienia ogromnej ilości przykładów petroglifów datowanych na różne okresy i jednocześnie brak śladów osadnictwa (nawet najmniejszych zabytków) na powierzchni ziemi. Wstępne analizy dały odpowiedź pozytywną i być może w przyszłym roku w najbardziej obiecujących miejscach przeprowadzimy wykopaliska" - relacjonuje archeolog.

Wyjazd na badania do Kolorado był okazją dla krakowskich studentów do poznawania współczesnej kultury Indian Pueblo, potomków badanych przez nich kultur sprzed 800 lat oraz historii i zwyczajów innych plemion z Południowego Zachodu USA. Żacy odwiedzili rezerwat Indian Ute, który położony jest kilka kilometrów od terenu badań. Członkowie polskiej ekipy badawczej uczestniczyli w uroczystościach plemiennych oraz wzięli udział w projekcie koedukacyjnym z uczniami szkoły średniej znajdującej się w rezerwacie.

Studenci uczestniczyli również w szkoleniach z zakresu analizy i sposobów konserwacji oraz przechowywania zabytków archeologicznych w laboratoriach ośrodka archeologicznego Crow Canyon Archaeological Center oraz Bureau of Land Management, które współpracują przy polskim projekcie.

Szczegółowe informacje o badaniach Polaków w USA dostępne są na stronie www.sandcanyon.pl/.

PAP/run

fot. Radosław Palonka


Warto poczytać

  1. bronislaw-opalko-18082018 18.08.2018

    Zmarł Bronisław Opałko. Odtwórca roli Genowefy Pigwy

    Dziś rano w szpitalu zmarł Bronisław Opałko, artysta kabaretowy znany głównie z postaci Genowefy Pigwy. Miał 66 lat

  2. 1270vervqaas 08.08.2018

    Setki samochodów i widowiskowe pokazy – VERVA Street Racing ujawnia atrakcje motoryzacyjne

  3. orzel06082018 06.08.2018

    Orzeł prawie utonął w Zalewie Wiślanym. Na ratunek ruszyli mu policjanci i strażacy

    Podczas zabezpieczania regat na Zalewie Wiślanym funkcjonariusze policji z Fromborka dostali zgłoszenie o orle, który z trudem utrzymywał się na powierzchni wody.

  4. kora-28072018 28.07.2018

    Nie żyje Kora Jackowska, legenda polskiego rocka

    W sobotę, o godz. 5.30 zmarła liderka zespołu Maanam - Kora, czyli Olga Sipowicz. Miała 67 lat. Wokalistka odeszła w swoim domu w Bliżowie, w otoczeniu najbliższych. Informację potwierdziła PAP prof. Magdalena Środa, która towarzyszyła artystce w chwili śmierci

  5. loteria26072018 26.07.2018

    Rekordowy kupon lotto – mieszkaniec Kalifornii wygrał ponad pół miliarda dolarów

    Po ostatnim losowaniu popularnej w USA loterii Mega Millions okazało się, że tylko jeden szczęśliwiec kupił kupon z wygrywającymi liczbami. Mieszkaniec Kalifornii tym samym wzbogacił się o oszałamiającą sumę 522 milionów dolarów.

  6. rubens25072018 25.07.2018

    Regulamin Facebooka cenzuruje... Rubensa. „Piersi, pośladki i cherubiny – zakazane”

    Belgijskie muzea wysłały list do Facebooka, protestując przeciwko decyzji portalu społecznościowego, który usunął zdjęcia przedstawiające obrazy flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa, ponieważ przedstawiają one nagie postaci.

  7. lewando17072018 17.07.2018

    Tak się bawił i śpiewał Robert Lewandowski na ślubie Ani Korcz. To wideo jest hitem w sieci!

    Anna Korcz, znakomita polska aktorka, wydała za mąż swoją starszą córkę (która również ma na imię Anna)

  8. kazimierz-witkiewicz-17072018 17.07.2018

    Zmarł Kazimierz Witkiewicz, odtwórca roli m.in. Francesco Romanelliego z "Nie lubię poniedziałku"

    W wieku 93 lat w Krakowie zmarł aktor i reżyser Kazimierz Józef Witkiewicz, znany m.in. z roli Francesco Romanelliego w filmie "Nie lubię poniedziałku" w reż. T. Chmielewskiego. Pogrzeb odbędzie się w środę na cmentarzu Podgórskim w Krakowie

CS158fotoMINI

Czas Stefczyka 158/2018

PDF (16,14 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook