Rozrywka

Święta na dworze książąt Czartoryskich to były wesela, zjazdy i bankiety

Goście na dwór książąt Czartoryskich w Puławach przyjeżdżali już w listopadzie z okazji imienin księżnej Izabeli. Święta Bożego Narodzenia otwierały sezon wielkich bali i widowisk – powiedziała PAP Grażyna Bartnik z działu merytorycznego puławskiego Muzeum Czartoryskich.

Dodała, że nie zachowało się do naszych czasów zbyt wiele materiałów opisujących przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia.

“Pojawiają się natomiast lakoniczne wzmianki w pamiętnikach i wspomnieniach osób związanych z puławskim dworem dotyczące posiłków czy organizowanych zabaw. Ludwik Dębicki w książce +Puławy. Monografia z życia towarzyskiego, politycznego i literackiego+ pisał, że sezon bali rozpoczynały w listopadzie imieniny księżnej Izabeli. A od wigilii Bożego Narodzenia, w którą przypadały imieniny księcia Adama Kazimierza i Adama Jerzego Czartoryskiego, bez przerwy na dworze odbywały się uroczystości, bale i widowiska” – wyjaśniła Bartnik.

Przypomniała, że 20 grudnia 1817 r. wychowanica księżnej Izabeli Czartoryskiej Zofia z Matuszewiczów Kicka w swoim pamiętniku zapisała, że na dworze “bywają tańce, gry i raz w tydzień teatr amatorski”.

“Organizatorką zabaw była księżna Izabela ze swoją córką Marią Wirtenberską. W drugi dzień świąt na dworze grano sztukę +Rozmaryn+ Franciszka Dionizego Kniaźnina” – opowiadała.

Czartoryscy obchodzili Święta Bożego Narodzenia nie tylko w Puławach, ale też w Sieniawie na Podkarpaciu, gdzie znajdowała się druga rezydencja księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego. 27 grudnia 1817 r. gościł tam – wracając z Wiednia – car Aleksander I. Na jego cześć wyprawiono wielki bal.

Grażyna Bartnik dodała, że w Wigilię Bożego Narodzenia na dwór w Sieniawie do księcia Czartoryskiego przybywali z życzeniami magnaci a także chłopi. “Jak pisał przyjaciel Czartoryskich Franciszek Ksawery Prek w swoich przekazach, nawet Żydzi w prezencie dawali księciu przyprawy korzenne do wigilijnych dań” – powiedziała.

“Wigilia Bożego Narodzenia była wielką uroczystością. Na stole gościły trzy zupy migdałowa z rodzynkami na bazie przetartych migdałów z wodą z dodatkiem mąki ryżowej, barszcz z uszkami, grzybami i śledziem. Było 12 ryb przyrządzonych na różne sposoby, krążki z chrzanem, karp, szczupak z szafranem, placuszki z makiem i miodem, okonie z posiekanymi jajami i oliwą. W czterech kątach sali stawiano snopy niemłóconego zboża, był to pierwowzór współczesnej choinki. Dzielono się opłatkiem” – opowiadała.

Z przekazów Juliana Ursyna Niemcewicza wynika, że w tamtych czasach wigilia we wszystkich domach i magnackich rezydencjach wyglądała podobnie.

“W dni świąteczne pod koniec obiadu wypija się kilka kieliszków szampana. Czasami podawane są również inne wina francuskie, przechowywane w większości piwnic pańskich” – tak polskie rezydencje magnackie, głównie puławską opisywał angielski podróżnik George Burnett.

“Beczki z winem przechowywane były w dolnej części puławskiego parku. Księżna Izabela w swojej oranżerii hodowała drzewka cytrusowe, dlatego wielce prawdopodobne jest, że ich owoce gościły na świątecznym stole książąt Czartoryskich” – podsumowała Grażyna Bartnik.

Źródło: . (PAP) Autor: Agnieszka Gorczyca
Fot.

Polecane artykuły

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Zamknij