Jedynie prawda jest ciekawa


Winnie Mandela nie żyje. To jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci południowoafrykańskiej polityki

02.04.2018
mandela02042018
Winnie Mandela nie żyje. To jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci południowoafrykańskiej polityki

2 kwietnia zmarła Winnie Mandela, była żona Nelsona Mandeli i jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci południowoafrykańskiej polityki. Przyczyna jej śmierci jest w chwili obecnej nieznana, chociaż jej rodzina ujawniła, że nastąpiła ona po długiej chorobie, przez którą Winnie spędziła większość tego roku w szpitalach.

Winnie Mandela jest najbardziej znana ze swojego małżeństwa z Nelsonem. Poznała go w 1957 roku, a rok później wstąpili w związek małżeński i szybko dorobili się dwóch córek. W 1963 roku Mandela został aresztowany za działalność rewolucyjną. Oficjalnym powodem aresztowania było opuszczenie kraju bez pozwolenia i podżeganie do protestów robotniczych, a po latach wyszło na jaw, że informację o miejscu pobytu ukrywającego się polityka policja otrzymała od CIA. Amerykanie bali się bliskich związków Mandeli z komunistami i uczynienia z RPA kolejnej Kuby. 

Mandela siedział w różnych więzieniach do 1990 roku. Jego małżeństwo nie przetrwało tej próby. Jeszcze w 1989 roku pisał do żony, że ją kocha i że cieszy się, że jest częścią jego życia. Winnie jednak wdawała się w liczne romanse, a niektórzy sugerowali nawet, że najszybsza droga do kariery w ANC prowadzi przez jej łóżko. Sam Mandela dowiedział się o tym na początku lat 90-tych, a w 1996 roku para rozwiodła się. Wywołało to wielkie poruszenie, gdyż Mandela był już prezydentem RPA, a rzadko się zdarza utrata „posady” pierwszej damy.

Zbrodnia i brak kary

Winnie nie spędzała jednak całego czasu na romansach. Była również bardzo aktywna politycznie, co niejednokrotnie powodowało konflikty z prawem i represje. Podobnie jak jej mąż, który chciał m.in. dostaw broni z komunistycznych Chin do walki z białymi, Winnie uważała przemoc za dobrą metodę walki z Aparthaidem. Szczególne kontrowersje wzbudziło zachęcanie przez nią do praktyki tzw. zakładania naszyjników – wyjątkowo brutalnej formy egzekucji polegającej na unieruchomieniu ofiary przy pomocy opon, polaniu jej benzyną i podpaleniu. W RPA obydwie strony konfliktu używały tej formy egzekucji, w wypadku bojowników z Aparthaidem była ona zarezerwowana dla osób podejrzanych o kolaborację z rządem i ich rodzin.

ANC oficjalnie potępiała tą praktykę i słowa Winnie, w których niemal otwarcie zachęcała do jej użycia, nadszarpnęły jej reputację. Zniszczyło ją jednak inne wydarzenie, które spowodowało szok w RPA. W grudniu 1988 roku jej ochroniarze – znani jako „Klub Piłkarski Nelsona Mandeli” - porwali z domu pastora 14-letniego Stompie Moeketsi i trzech innych nastolatków. Cała czwórka została pobita do nieprzytomności, rzekomo aby zmusić ich do przyznania, że pastor Paul Verryn wykorzystywał ich seksualnie. 

Verryn był znanym aktywistą walczącym z Aparthaidem i często krytykował Winnie za zachęcanie do używania przemocy jako formy walki politycznej. Nastolatkowie, których ukrywał przed policją, byli natomiast powiązani z UDF – konkurencyjną partią, która była swego czasu powiązana z ANC nieformalnym sojuszem, ale stała się ich przeciwnikiem z powodu brutalnych metod Mandeli i jego ludzi. Moeketsi został dodatkowo oskarżony o bycie policyjnym informatorem i ochroniarze Winnie poderżnęli mu gardło i zostawili jego ciało na polu.

Mandela stanęła przez tę zbrodnię przed sądem, ale została skazana wyłącznie za udział w porwaniu. Miała spędzić w więzieniu 6 lat, ale po apelacji wykpiła się jedynie grzywną. Jerry Musivuzi Richardson, szef jej ochroniarzy, oskarżył ją jednak o to, że nie tylko wiedziała o zbrodni którą popełnili, ale wprost kazała im to zrobić. Powodem miało być zastraszenie politycznej konkurencji i zrujnowanie reputacji jej krytyka Verryna. 

Winnie miała również zapłacić 8 tysięcy dolarów i dostarczyć broń, która posłużyła do zabicia doktora Abu-Bakera Asvata, przyjaciela rodziny, który badał Moeketsi po porwaniu. Komisja Prawdy i Pojednania, która badała zbrodnie z czasów Aparthaidu, obarczyła ją winą za brutalne działania jej ochroniarzy, nie postawiła jednak konkretnych zarzutów. Nieoficjalnie mówiło się, że powodem odpuszczenia tego śledztwa było to, że jej ochroniarze zastraszali potencjalnych świadków. 

Niezatapialna Winnie

Pomimo tego, że morderstwo Moeketsi zniszczyło jej reputację wśród znacznej części społeczeństwa RPA, wielu członków ANC darzyło ją szacunkiem za jej aktywność polityczną. W pierwszym czarnym rządzie RPA Winnie objęła stanowisko wiceministra sztuki, kultury i technologii. Niecały rok później została z niego dymisjonowana z powodu oskarżeń o korupcję. W kwietniu 2003 roku ponownie stanęła przed sądem i została oskarżona o 43 przypadki oszustwa i 25 kradzieży. Sędzia skazał ją na pięć lat więzienia. Rok później złożyła odwołanie, a sędzia sądu apelacyjnego uniewinnił ją z zarzutów kradzieży, a w przypadku zarzutów oszustw stwierdził, że nie robiła tego dla osobistej korzyści, zamieniając wyrok na trzy i pół roku w zawieszeniu. 

Wydawało się, że to był już koniec kariery Winnie Mandeli. Ostatnim aktem tego dramatu było odmówienie przyznania wizy przez rząd Kanady w 2007 roku. Winnie chciała odwiedzić Toronto aby obejrzeć premierę „Pasji Winnie” - opery opartej na jej wyidealizowanym życiu. Jednak Mandela niespodziewanie wróciła do politycznego mainstreamu, kiedy to udało jej się wygrać wybory na przewodniczącego egzekutywy ANC. W 2009 roku zdobyła piąte miejsce na listach wyborczych swojej partii i została ponownie wybrana do parlamentu, zasiadając w nim aż do śmierci. 

Winnie Mandela jest uznawana w RPA za bardzo polaryzującą postać. Jej zwolennicy uważają, że swoją aktywnością polityczną przyspieszyła upadek Apartheidu i transformację RPA w państwo demokratyczne. Jej przeciwnicy oskarżają ją o brutalizację walki politycznej, która miała miejsce szczególnie w latach osiemdziesiątych, i bycie inspiracją do licznych zbrodni, których ofiarami padli biali w latach dziewięćdziesiątych. 

Rodzina Mandeli powiedziała mediom, że szczegóły i data jej pogrzebu zostaną ogłoszone po załatwieniu wszystkich formalności.

Wiktor Młynarz.


Warto poczytać

  1. Hitlerwiki 25.04.2018

    Duch SS wciąż żywy? Radna i nauczycielka gloryfikowała Hitlera

    Deputowana Rady Miejskiej Lwowa straciła pracę nauczycielki w jednej z miejscowych szkół za umieszczenie na Facebooku wpisu, w którym gloryfikowała Adolfa Hitlera - doniosły w środę lokalne media

  2. madsen25042018 25.04.2018

    Znany wynalazca zamordował dziennikarkę i poćwiartował jej ciało. Dostał dożywocie

    Duński wynalazca i konstruktor łodzi podwodnych Peter Madsen został w środę skazany na dożywocie przez sąd w Kopenhadze za zamordowanie w sierpniu 2017 roku szwedzkiej dziennikarki Kim Wall.

  3. 1270armenian 25.04.2018

    Transportery opancerzone na ulicach Erywania

    Transportery opancerzone i konwoje policyjne pojawiły się w środę na ulicach Erywania. Budynki rządowe, w tym siedzibę rządzącej Republikańskiej Partii Armenii, otoczyły kordony policji

  4. 1270kongres 24.04.2018

    Izba Reprezentantów ma głosować nad ustawą ws. mienia ofiar Holokaustu

    W Izbie Reprezentantów Kongresu USA odbędzie się we wtorek głosowanie nad ustawą o sprawiedliwości dla ofiar, którym nie zadośćuczyniono (Justice for Uncompensated Survivors Today - JUST), dotyczącą restytucji mienia ofiar Holokaustu.

  5. Alfiezyje 24.04.2018

    Dyrektor włoskiego szpitala opowiada o próbie uratowania Alfiego Evansa. Ta relacja szokuje

    Wciąż trwa desperacka walka o niespełna 2-letniego Alfiego Evansa. Najbliższe godziny zadecydują o tym, czy dziecko przeżyje. Po południu w sądzie w Manchesterze odbędzie się brytyjsko-włoskie posiedzenie, od którego zależy, czy włoski rząd będzie mógł wywieźć chłopca

  6. 1270polkazaaatakowana 24.04.2018

    Rasistowski atak na Polkę w Wielkiej Brytanii. Zaatakowała ją banda nastolatków

    Pochodząca z Polski 45-letnia Marta Stanisławska, mieszkająca w miejscowości Swindon w południowo-wschodniej Anglii padła ofiarą rasistowskiego ataku ze strony angielskich nastolatków.

  7. Zyd 24.04.2018

    Żydzi przestrzegani przed noszeniem jarmułek. To nie "antysemicka" Polska, a Niemcy

    Po niedawnej napaści w Berlinie na Żydów w jarmułkach, przewodniczący Centralnej Rady Żydów w Niemczech Josef Schuster przestrzega przed noszeniem tego nakrycia głowy przez pojedynczych ludzi w dużych miastach niemieckich, w obawie przed aktami antysemityzmu

  8. whouse24042018 24.04.2018

    Lewicowy kandydat na prezydenta USA zbawi świat? Bernie Sanders chce pracy dla każdego

    Bernie Sanders, główny rywal Hillary Clinton w ostatnich wyborach i nieformalny przywódca lewego skrzydła Demokratów – zaproponował program gwarantowanej pracy dla każdego.

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook