Jedynie prawda jest ciekawa


Winnie Mandela nie żyje. To jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci południowoafrykańskiej polityki

02.04.2018
mandela02042018
Winnie Mandela nie żyje. To jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci południowoafrykańskiej polityki

2 kwietnia zmarła Winnie Mandela, była żona Nelsona Mandeli i jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci południowoafrykańskiej polityki. Przyczyna jej śmierci jest w chwili obecnej nieznana, chociaż jej rodzina ujawniła, że nastąpiła ona po długiej chorobie, przez którą Winnie spędziła większość tego roku w szpitalach.

Winnie Mandela jest najbardziej znana ze swojego małżeństwa z Nelsonem. Poznała go w 1957 roku, a rok później wstąpili w związek małżeński i szybko dorobili się dwóch córek. W 1963 roku Mandela został aresztowany za działalność rewolucyjną. Oficjalnym powodem aresztowania było opuszczenie kraju bez pozwolenia i podżeganie do protestów robotniczych, a po latach wyszło na jaw, że informację o miejscu pobytu ukrywającego się polityka policja otrzymała od CIA. Amerykanie bali się bliskich związków Mandeli z komunistami i uczynienia z RPA kolejnej Kuby. 

Mandela siedział w różnych więzieniach do 1990 roku. Jego małżeństwo nie przetrwało tej próby. Jeszcze w 1989 roku pisał do żony, że ją kocha i że cieszy się, że jest częścią jego życia. Winnie jednak wdawała się w liczne romanse, a niektórzy sugerowali nawet, że najszybsza droga do kariery w ANC prowadzi przez jej łóżko. Sam Mandela dowiedział się o tym na początku lat 90-tych, a w 1996 roku para rozwiodła się. Wywołało to wielkie poruszenie, gdyż Mandela był już prezydentem RPA, a rzadko się zdarza utrata „posady” pierwszej damy.

Zbrodnia i brak kary

Winnie nie spędzała jednak całego czasu na romansach. Była również bardzo aktywna politycznie, co niejednokrotnie powodowało konflikty z prawem i represje. Podobnie jak jej mąż, który chciał m.in. dostaw broni z komunistycznych Chin do walki z białymi, Winnie uważała przemoc za dobrą metodę walki z Aparthaidem. Szczególne kontrowersje wzbudziło zachęcanie przez nią do praktyki tzw. zakładania naszyjników – wyjątkowo brutalnej formy egzekucji polegającej na unieruchomieniu ofiary przy pomocy opon, polaniu jej benzyną i podpaleniu. W RPA obydwie strony konfliktu używały tej formy egzekucji, w wypadku bojowników z Aparthaidem była ona zarezerwowana dla osób podejrzanych o kolaborację z rządem i ich rodzin.

ANC oficjalnie potępiała tą praktykę i słowa Winnie, w których niemal otwarcie zachęcała do jej użycia, nadszarpnęły jej reputację. Zniszczyło ją jednak inne wydarzenie, które spowodowało szok w RPA. W grudniu 1988 roku jej ochroniarze – znani jako „Klub Piłkarski Nelsona Mandeli” - porwali z domu pastora 14-letniego Stompie Moeketsi i trzech innych nastolatków. Cała czwórka została pobita do nieprzytomności, rzekomo aby zmusić ich do przyznania, że pastor Paul Verryn wykorzystywał ich seksualnie. 

Verryn był znanym aktywistą walczącym z Aparthaidem i często krytykował Winnie za zachęcanie do używania przemocy jako formy walki politycznej. Nastolatkowie, których ukrywał przed policją, byli natomiast powiązani z UDF – konkurencyjną partią, która była swego czasu powiązana z ANC nieformalnym sojuszem, ale stała się ich przeciwnikiem z powodu brutalnych metod Mandeli i jego ludzi. Moeketsi został dodatkowo oskarżony o bycie policyjnym informatorem i ochroniarze Winnie poderżnęli mu gardło i zostawili jego ciało na polu.

Mandela stanęła przez tę zbrodnię przed sądem, ale została skazana wyłącznie za udział w porwaniu. Miała spędzić w więzieniu 6 lat, ale po apelacji wykpiła się jedynie grzywną. Jerry Musivuzi Richardson, szef jej ochroniarzy, oskarżył ją jednak o to, że nie tylko wiedziała o zbrodni którą popełnili, ale wprost kazała im to zrobić. Powodem miało być zastraszenie politycznej konkurencji i zrujnowanie reputacji jej krytyka Verryna. 

Winnie miała również zapłacić 8 tysięcy dolarów i dostarczyć broń, która posłużyła do zabicia doktora Abu-Bakera Asvata, przyjaciela rodziny, który badał Moeketsi po porwaniu. Komisja Prawdy i Pojednania, która badała zbrodnie z czasów Aparthaidu, obarczyła ją winą za brutalne działania jej ochroniarzy, nie postawiła jednak konkretnych zarzutów. Nieoficjalnie mówiło się, że powodem odpuszczenia tego śledztwa było to, że jej ochroniarze zastraszali potencjalnych świadków. 

Niezatapialna Winnie

Pomimo tego, że morderstwo Moeketsi zniszczyło jej reputację wśród znacznej części społeczeństwa RPA, wielu członków ANC darzyło ją szacunkiem za jej aktywność polityczną. W pierwszym czarnym rządzie RPA Winnie objęła stanowisko wiceministra sztuki, kultury i technologii. Niecały rok później została z niego dymisjonowana z powodu oskarżeń o korupcję. W kwietniu 2003 roku ponownie stanęła przed sądem i została oskarżona o 43 przypadki oszustwa i 25 kradzieży. Sędzia skazał ją na pięć lat więzienia. Rok później złożyła odwołanie, a sędzia sądu apelacyjnego uniewinnił ją z zarzutów kradzieży, a w przypadku zarzutów oszustw stwierdził, że nie robiła tego dla osobistej korzyści, zamieniając wyrok na trzy i pół roku w zawieszeniu. 

Wydawało się, że to był już koniec kariery Winnie Mandeli. Ostatnim aktem tego dramatu było odmówienie przyznania wizy przez rząd Kanady w 2007 roku. Winnie chciała odwiedzić Toronto aby obejrzeć premierę „Pasji Winnie” - opery opartej na jej wyidealizowanym życiu. Jednak Mandela niespodziewanie wróciła do politycznego mainstreamu, kiedy to udało jej się wygrać wybory na przewodniczącego egzekutywy ANC. W 2009 roku zdobyła piąte miejsce na listach wyborczych swojej partii i została ponownie wybrana do parlamentu, zasiadając w nim aż do śmierci. 

Winnie Mandela jest uznawana w RPA za bardzo polaryzującą postać. Jej zwolennicy uważają, że swoją aktywnością polityczną przyspieszyła upadek Apartheidu i transformację RPA w państwo demokratyczne. Jej przeciwnicy oskarżają ją o brutalizację walki politycznej, która miała miejsce szczególnie w latach osiemdziesiątych, i bycie inspiracją do licznych zbrodni, których ofiarami padli biali w latach dziewięćdziesiątych. 

Rodzina Mandeli powiedziała mediom, że szczegóły i data jej pogrzebu zostaną ogłoszone po załatwieniu wszystkich formalności.

Wiktor Młynarz.


Warto poczytać

  1. schwarzenegger117072018 17.07.2018

    Schwarzenegger w ostrych słowach do Trumpa. "Sprzedał pan nasz kraj" [WIDEO]

    Były gwiazdor filmów akcji i b. gubernator Kalifornii Arnold Schwarzenegger w zamieszczonym na Twitterze nagraniu wideo powiedział, że prezydent Donald Trump na konferencji prasowej z prezydentem Rosji "sprzedał wywiad, wymiar sprawiedliwości i swój kraj".

  2. kolinda-grabar-kitarovic-17072018 17.07.2018

    Te zdjęcia prezydent Chorwacji stały się hitem sieci. Kto odpowiada za tę manipulację?

    Finałowe starcie na stadionie Łużniki w Moskwie pomiędzy Chorwacją oraz Francją skupiło na sobie uwagę milionów osób na całym świecie.

  3. justice16072018 16.07.2018

    Czy właściciel firmy może odmówić świadczenia usług klientowi ze względu na orientację seksualną? Przełomowy wyrok

    Joanna Duka i Breanna Koski, właścicielki studia Brush&Nib w Phoenix zajmującego się tworzeniem zaproszeń na śluby, odwołały się od wyroku sądu apelacyjnego stanu Arizona. Walczą z przepisami antydyskryminacyjnymi wprowadzonymi w ich mieście, jednak sprawa może mieć dużo dalej idące konsekwencje.

  4. bokoharam17062018 16.07.2018

    Boko Haram zdobyło bazę wojskową w Nigerii. Chrześcijanie boją się ludobójstwa

    Anonimowe źródła w rządzie Nigerii poinformowały agencję AFP, że islamscy terroryści z organizacji Boko Haram zdobyli bazę wojskową na północnym wschodzie kraju. Los setek nigeryjskich żołnierzy jest nieznany, ale wszyscy obawiają się najgorszego.

  5. 1270putintrumpszczyt 16.07.2018

    Zakończyło się spotkanie w cztery oczy prezydentów USA i Rosji

    Po ponad dwóch godzinach zakończyło się w poniedziałek spotkanie w cztery oczy prezydentów USA i Rosji, Donalda Trumpa i Władimira Putina, w Helsinkach i rozpoczęła się część szczytu z udziałem obu przywódców w poszerzonym gronie - poinformowały media w USA i Rosji.

  6. haiko16072018 16.07.2018

    Szef niemieckiej dyplomacji. "UE nie może już polegać na USA"

    Szef dyplomacji Niemiec Heiko Maas oświadczył w poniedziałek, że UE nie może w pełni polegać na administracji Donalda Trumpa i musi zewrzeć szeregi. Wypowiedział się wkrótce po tym, kiedy Trump uznał, że UE jest "wrogiem" USA, jeśli chodzi o handel.

  7. paryz16072018 16.07.2018

    Podpalania, kradzieże, starcia z policją. Francuzi "świętują" mistrzostwo na ulicach [WIDEO]

    W kilku francuskich miastach radość ze zdobycia przez "Trójkolorowych" tytułu piłkarskich mistrzów świata wymknęła się spod kontroli. Na słynnej Champs Elysees w Paryżu plądrowano sklepy i walczono z policją, do zamieszek doszło też m.in. w Lyonie i Marsylii.

  8. papiez16072018 16.07.2018

    Papież Franciszek znowu zaskakuje. Tym razem sprawił niespodziankę młodej parze

    O tym, że papież Franciszek lubi zaskakiwać wiadomo nie od dziś. Tym razem sprawił niespodziankę jednemu z członków gwardii szwajcarskiej oraz jego narzeczonej. Okazało się, że Ojciec Święty zdecydował się… zastąpić księdza, który miał udzielić ślubu młodej parze.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook