Jedynie prawda jest ciekawa

W Żytomierzu upamiętniono ofiary czystek stalinowskich i tzw. operacji polskiej NKWD

11.08.2017
OperacjaPolskawystawa
W Żytomierzu upamiętniono ofiary czystek stalinowskich i tzw. operacji polskiej NKWD

W Żytomierzu na Ukrainie upamiętniono w piątek ofiary wielkich czystek stalinowskich z lat 1937-1938, w tym tzw. operacji polskiej NKWD, w wyniku której stracono 111 tysięcy osób, w większości Polaków.

Uroczystości, w których uczestniczyli przedstawiciele polskiej i czeskiej mniejszości Żytomierza, katolickie i prawosławne duchowieństwo oraz przedstawiciele miejscowych ukraińskich władz, odbyły się przed krzyżem - pomnikiem ofiar represji komunistycznych.

W latach 30. ubiegłego wieku znajdowała się tu kopalnia gliny, w której dokonywano egzekucji i gdzie w masowych grobach chowano rozstrzeliwanych ludzi.

- Tutaj nie ma ani jednej polskiej rodziny, której nie dotknęłaby ta tragedia. W tym miejscu, pod tym krzyżem, oficjalnie leży ponad 19 tysięcy osób. 6140 z nich to Polacy - mówiła Wiktoria Laskowska-Szczur, prezes Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie.

Stalinowskie represje dotknęły rodzinę pani Wiktorii. - Moich dwóch dziadków rozstrzelano w 1937 roku za to, że byli inteligencją polską. Jeden dziadek był dyrektorem polskiej szkoły, drugi był inżynierem - powiedziała. - Mimo wszystko, jako Polacy, którzy zamieszkują te ziemie z dziada pradziada, nie wyginęliśmy. Byliśmy tutaj, jesteśmy i będziemy - zaznaczyła Laskowska-Szczur.

Pomnik ofiar czystek stalinowskich powstał w Żytomierzu dzięki wysiłkom Wiktora Borkowskiego, który chciał w ten sposób upamiętnić swojego dziadka, zabitego w trakcie stalinowskich czystek. - Jest to miejsce zagłady ludzi wielu narodów. Wszyscy oni zostali zabici niezależnie od pochodzenia i wszyscy tu razem spoczywają w pokoju. Chcę, żebyśmy i my dzisiaj żyli w takim pokoju, w jakim leżą oni - powiedział PAP.

W piątkowych uroczystościach uczestniczyła także 83-letnia Bronisława Jaroszewska, którą jako małą dziewczynkę zesłano z rodziną do Kazachstanu. Do Żytomierza wróciła dopiero w 2002 roku. - Miałam dwa lata, kiedy tatę zabrali i rozstrzelali. Mnie, mamę, dziadka i babunię wywieźli na Kazachstan. Ja tego nie pamiętam, ale ludzie opowiadali, że wyrzucili nas z pociągu w trawę, która sięgała ludziom aż po pas. Wokół nie było niczego, żadnych osiedli, tylko step - mówiła w rozmowie z PAP.

Wywiezieni do Kazachstanu Polacy nie otrzymywali tam od władz żadnej pomocy i musieli organizować swoje życie, licząc wyłącznie na własne siły.

- Mieszkaliśmy najpierw w namiotach, a potem w ziemiankach. Mrozy były takie, że pieluszki zamarzały. Moja mama, która miała wtedy 25 lat, dostała zapalenia płuc i zmarła, a ja zostałam sierotą - wspomina Jaroszewska.

Początek masowym czystkom lat 1937-1938 dała dyrektywa nr 00447 podpisana 30 lipca 1937 roku przez ludowego komisarza spraw wewnętrznych (NKWD) Nikołaja Jeżowa, a nakazująca rozprawienie się z "wrogami ludu".

Na jej mocy od 5 sierpnia 1937 roku zaczęły działać "trójki pozasądowe" w składzie: szef lokalnej struktury partyjnej, prokurator i przedstawiciel NKWD. To one "rozpoznały" większość z 1,7 mln spraw "kontrrewolucjonistów" skazanych w latach 1937-38, z których około 700 tys. stracono.

11 sierpnia 1937 roku Jeżow wydał rozkaz numer 00485 nakazujący "całkowitą likwidację polskich siatek szpiegowskich". Ze 143 tys. osób aresztowanych w ZSRS pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Polski w latach 1937-1938 stracono 111 tysięcy osób, w większości Polaków.

PAP

Warto poczytać

  1. 1270rmigrant 19.10.2017

    Komisja PE chce ograniczenia dostępu do funduszy UE za brak relokacji uchodźców

    Kraje Unii Europejskiej, które odmawiają relokacji uchodźców, powinny mieć ograniczony dostęp do funduszy unijnych - wynika ze stanowiska przyjętego w czwartek przez komisję wolności obywatelskich Parlamentu Europejskiego ws. reformy systemy azylowego w UE.

  2. Irak19102017 19.10.2017

    Exodus Kurdów z Kirkutu. Uciekło już 100 tysięcy osób

    W obawie przed rozruchami około 100 tysięcy Kurdów uciekło od poniedziałku z prowincji Kirkuk na północy Iraku, kiedy region ten został zajęty przez siły irackie - poinformowały w czwartek władze autonomicznego Regionu Kurdystanu.

  3. Madryt 19.10.2017

    W sobotę decyzja w sprawie Katalonii? Madryt może zlikwidować autonomię

    Premier Hiszpanii Mariano Rajoy zwołał na sobotę nadzwyczajne posiedzenie Rady Ministrów, by zdecydować, jakie środki powinny zostać przyjęte w celu zawieszenia politycznej autonomii Katalonii - wynika z czwartkowego oświadczenia rządu w Madrycie.

  4. Afganistan19102017 19.10.2017

    Dramat w Afganistanie. Kilkudziesięciu zabitych w ataku talibów

    Co najmniej 43 afgańskich żołnierzy zginęło w nocy ze środy na czwartek w ataku talibów na ich bazę na zachodzie prowincji Kandahar w południowym Afganistanie - poinformowało ministerstwo obrony tego kraju.

  5. ISIS 19.10.2017

    Islamiści pokonywani na wszystkich frontach

    Jeden z najważniejszych malezyjskich bojowników islamistycznych Mahmud Ahmad najpewniej zginął w walkach, do których doszło w nocy ze środy na czwartek w mieście Marawi na południu Filipin - poinformowała w czwartek filipińska armia.

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook