Jedynie prawda jest ciekawa


Twórca Pomnika Katyńskiego zapowiada batalię sądową o pomnik

05.05.2018
PomnikKatynskiFlickr
Twórca Pomnika Katyńskiego zapowiada batalię sądową o pomnik

Autora Pomnika Katyńskiego w Jersey City Andrzeja Pityńskiego zaskoczyła wiadomość o planach usunięcia monumentu z prestiżowego miejsca nad rzeką Hudson, naprzeciw Manhattanu. Wierzy jednak, że plany te zostaną zaniechane.

- Jestem kompletnie zaskoczony, że wytworzyła się taka sytuacja. Ani ja nic o tym nie wiedziałem, ani Komitet Katyński nic o tym nie wiedział. Dowiedzieli się o tym pocztą pantoflową i próbują się skontaktować z burmistrzem Jersey City. Słyszałem, że mają umówione jakieś spotkanie. Tyle mogę o tym powiedzieć. Wierzę w to, że amerykańska mądrość zwycięży i pomnik tam zostanie - powiedział PAP rzeźbiarz.

Wyrażając zdumienie, artysta przypomniał, że w Stanach Zjednoczonych trwa akcja usuwania monumentów postaci dyskredytowanych obecnie za ich działalność polityczną i społeczną.

- W Ameryce okropne rzeczy wyprawia się z pomnikami. Ściągają wiele dzieł z wojny secesyjnej wspaniałych rzeźbiarzy, gdzieś je przechowują. Nie jest to sytuacja ciekawa - ocenił Pityński.

Jak zastrzegł, nie chce w odniesieniu do swojej rzeźby posądzać nikogo o zmowę. Podkreślił jednak, że decyzja zapadła za plecami polonijnej społeczności i dopiero teraz wyszła ona na jaw.

- Jeśli sprawa się nie wyjaśni, to Komitet Katyński, na którego czele stoi Krzysztof Nowak, wystąpi na drogę sądową. Prawda jest po naszej stronie. Kilkadziesiąt lat temu miasto dało nam miejsce pod pomnik i nie powinien on być ruszany - zaznaczył rzeźbiarz.

Pityński, który jest kawalerem Orderu Orła Białego, pochodzi z rodziny partyzantów antykomunistycznych. Studiował na krakowskiej ASP i nowojorskiej Arts Students League. Specjalizuje się w tworzeniu monumentalnych rzeźb. Jest członkiem National Sculpture Society (NSS), profesorem rzeźby w Johnson Atelier Technical Institute of Sculpture w Mercerville.

Artysta uzależnił losy pomnika od burmistrza Jersey City Stevena Fulopa. Nazwał go młodym facetem. - Jest to amerykański Żyd, także weteran i z tego, co słyszałem, jego przodkowie pochodzą z Europy i przeszli przez Holokaust - zaznaczył.

Pityński zauważył, że jego dzieło żyje i że nabrało nowego impulsu.

- Pomnik stoi przez 30 lat, odbywają się tam uroczystości katyńskie. Dzisiaj jest najbardziej znanym pomnikiem na świecie. Wszyscy o tym piszą, wszyscy o tym mówią. To jest nasz pomnik, który należy do Komitetu. Został zrealizowany dzięki Polonii Amerykańskiej, nie tej bogatej, której pseudoliderzy współpracowali z komuną - stwierdził artysta.

Wspominał, że nawet organizacje weteranów nie wsparły wówczas idei budowy pomnika. Jak dodał, miał pogróżki ze strony nowojorskiego konsulatu PRL.

W rozmowie z PAP Pityński ocenia, że perturbacje wokół pomnika wynikają ze względów ideologicznych, w tym ze strony lewicy laickiej.

- W Ameryce idzie walka i to samo jest w sztuce. Jest sztuka i antysztuka. Jest sztuka oparta na talencie wizualnym, na tradycjach z Grecji, Rzymu i chrześcijaństwa i jest antysztuka, której celem jest zniszczenie kultur narodowych opartych na kulturze chrześcijańskiej. To wszystko się odbywa także tutaj - przekonywał.

Zwrócił uwagę, że jego prace nie po raz pierwszy znalazły się w tarapatach i wspomniał o pomniku Partyzanci w Bostonie. Określił monument pierwszym, który przedstawia żołnierzy wyklętych, partyzantów walczących z Niemcami, Armią Czerwoną i komunistycznym reżimem w Polsce.

- Stworzyłem go w 1979 roku dzięki funduszom amerykańskim. W 1983 nastąpiło jego odsłonięcie. Burmistrz nazwał ten dzień Dniem Polskich Partyzantów. Pomnik miał stać trzy miesiące na wystawie, a jest tam do dzisiaj - mówił.

Według Pityńskiego, kiedy sytuacja polityczna w Bostonie zaczęła się zmieniać, a burmistrzem został lewicowy polityk, rzucono się na jego dzieło.

- Ponieważ Polonia protestowała, pomnik stoi. Przeniesiono go na wiadukt przy Silver Line i Muzeum. Zajmują się tym amerykańskie firmy będące jego właścicielem. Opiekują się nim jako dziełem sztuki - wskazuje.

Monument Katyński w Jersey City, o wysokości ok. 12 metrów i wadze 120 ton, powstawał etapami. W 1990 roku odsłonięty został cokół z płaskorzeźbami, a w rok później odlana w brązie stojąca na cokole postać żołnierza przebitego na wylot bagnetem.

Pityński opisuje, że na postumencie z granitu znajdują się płaskorzeźby, a na froncie jest wykonany z brązu orzeł w koronie Wojska Polskiego z tarczą Amazonki, w której mieści się urna z prochami z Katynia. Pod spodem jest wykuty napis "Katyń 1940" w granicie, a także płaskorzeźba ilustrująca atak na World Trade Center. Z tyłu, od strony Manhattanu na cokole jest płaskorzeźba w brązie poświęcona Syberii (1939 rok) w formie krzyża, z którego "wychodzi" matka z dwójką dziećmi idąca na Sybir w kajdanach. Jest tam też wyryty wiersz opisujący Syberię. Po prawej stronie mieści się orzeł polski w koronie oraz tablice w brązie z opisem zbrodni katyńskiej. Po lewej natomiast orzeł amerykański w brązie i tablice z opisem w języku angielskim.

PAP
Fot: Flickr

Warto poczytać

  1. Papiez27052018 27.05.2018

    Papież ogłosił nową błogosławioną

    Papież Franciszek modlił się w niedzielę w południe z wiernymi o pokój w Afryce. W czasie spotkania w Watykanie pozdrowił też uczestników pielgrzymki do sanktuarium w Piekarach Śląskich

  2. TommyRobinsonYT 27.05.2018

    Nieprawdopodobne! Brytyjski dziennikarz uwięziony za relacjonowanie procesu islamskiego gangu handlującego dziećmi

    W nie mającym precedensu ataku na wolność mediów królewski sąd w Leeds wydał zakaz podejmowania przez dziennikarzy tematu aresztowania prawicowego aktywisty. Wiele brytyjskich mediów usunęło z tego powodu dostępne w internecie materiały dotyczące tej sprawy

  3. Uchodzcywiki1 27.05.2018

    Fala imigrantów dociera do Europy. Ta liczba niepokoi

    Dwa tysiące migrantów przybyło do Włoch w ciągu ostatnich dwóch dni - podały włoskie media powołując się na służby morskie. Notuje się ponowny wzrost fali migracyjnej z wybrzeży Tunezji

  4. dudatbilsisi 26.05.2018

    Prezydent Duda w Gruzji: Polaków i Gruzinów łączy umiłowanie wolności i patriotyzm.

    Polaków i Gruzinów łączy umiłowanie wolności i patriotyzm. Nie godzimy się na naruszanie granic suwerennych państw i łamanie prawa międzynarodowego - mówił w sobotę prezydent Andrzej Duda. Nasz region musi stać razem wobec "agresywnego świata" - zaznaczył.

  5. Ciaza 26.05.2018

    Smutny dzień dla życia. Irlandia zrywa z ochroną dzieci nienarodzonych

    Ponad dwie trzecie uczestników irlandzkiego referendum opowiedziało się w piątek za uchyleniem ósmej poprawki do konstytucji zrównującej prawo do życia kobiety i nienarodzonego dziecka - wskazują sondaże exit poll dla "Irish Times" i telewizji publicznej RTE

  6. PutinMh17 25.05.2018

    Putin znów bezczelnie udaje Greka? "To nie był rosyjski pocisk"

    Prezydent Rosji Władimir Putin zaprzeczył w piątek ocenom, że malezyjski samolot nad wschodnią Ukrainą został zestrzelony w roku 2014 pociskiem rakietowym pochodzącym z Rosji. Oświadczył też, że Moskwa nie została dopuszczona do śledztwa w tej sprawie

  7. Israelflaga 25.05.2018

    Mocne słowa władz Izraela. Oskarżają UE o promowanie antysemityzmu

    Władze Izraela oskarżyły w piątek Unię Europejską o finansowanie kilkunastu europejskich i palestyńskich organizacji pozarządowych, które "promują bojkot państwa żydowskiego", i wezwały do "natychmiastowego wstrzymania" wsparcia dla nich

  8. Irlandia25052018 25.05.2018

    Irlandia na rozdrożu. Kraj decyduje w sprawie aborcji

    W piątkowym referendum w sprawie liberalizacji przepisów aborcyjnych ścierają się dwie wizje Irlandii: tradycyjnie konserwatywnego, katolickiego kraju chroniącego życie za wszelką cenę oraz państwa liberalnego, które stawia na prawo jednostki do wyboru

CSJUBILEUSZ25fotoMINI

Czas Stefczyka V/2018

PDF (10,76 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook