Jedynie prawda jest ciekawa

Przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki

04.10.2016

Naukowcy zostali wyróżnieni za „teoretyczne odkrycia w dziedzinie topologicznych przejść fazowych i topologicznych faz materii”. Ich dokonania dają nadzieję na wielki postęp w materiałoznawstwie i elektronice.

Cała trójka nagrodzonych naukowców pracuje na amerykańskich uczelniach – 82-letni urodzony w szkockim Bearsden David Thouless na University of Washington w Seattle, 65-leni pochodzący z Londynu Duncan Haldane na Princeton University, zaś 76-letni Michael Kosterlitz, również z pochodzenia Szkot, na Brown University w Providence.

Topologia to ważny dział matematyki zajmujący się badaniem własności, które nie ulegają zmianie nawet po radykalnym zdeformowaniu obiektów, takich jak figury geometryczne, bryły i obiekty o większej liczbie wymiarów.Stosując zaawansowane metody matematyczne tegoroczni laureaci analizowali osobliwe stany materii - nadprzewodniki przewodzące prąd elektryczny bez oporu, superciecze pozbawione lepkości oraz cienkie warstwy magnetyczne. Wyniki ich prac mogą w przyszłości znaleźć zastosowanie w tworzeniu nowych materiałów oraz w elektronice.

"Thouless, Haldane i Kosterlitz otworzyli drzwi do nieznanego świata" - podkreślono w komunikacie komitetu noblowskiego.Poza dyplomem i medalem wyróżnieni Nagrodą Nobla otrzymują do podziału osiem milionów koron szwedzkich, czyli ponad 830 tysięcy euro. Połowę otrzyma Thouless. Zobacz obraz na TwitterzeŚrodki na ufundowanie nagrody pochodzą z majątku pozostawionego przez Alfreda Nobla i są, zgodnie z jego testamentem, inwestowane przez Fundację Nobla. Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki przyznawana jest od 1901 roku. Jako pierwszy otrzymał ją Wilhelm Conrad Roentgen „w uznaniu zasług, które oddał przez odkrycie promieniowania elektromagnetycznego nazwanego promieniowaniem rentgenowskim”. W 1903 roku nagrodę, wspólnie z mężem Pierre’em Curie oraz Antoine’em HenrimBecqeurelem otrzymała Maria Skłodowska-Curie. 

Trójkę uhonorowano za badania nad promieniotwórczością.Wśród laureatów zdarzały się niespodzianki. Brytyjczyk Joseph Thomson otrzymał Nobla z fizyki za to, że dowiódł, iż elektron jest cząstką, zaś jego syn George za to, że udowodnił, iż elektron jest falą. W ubiegłym roku nagrodę w dziedzinie fizyki otrzymali Japończyk Takaaki Kajita i Kanadyjczyk Arthur B. McDonald za odkrycie oscylacji neutrin – co dowodzi, że te cząstki elementarne mają masę.

kk/PAP

[fot. EPA/PAP]

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook