Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Polacy walczą o szkoły na Litwie

27.02.2013

Nasi rodacy występują na drogę prawną w obronie oświaty polskiej na Litwie. Do sądów administracyjnych zgłoszone zostały już 4 skargi dotyczące aktów wykonawczych do ustawy o oświacie. Takich skarg ma być więcej.

Samą ustawę jest trudno zaskarżyć. Mogą to zrobić tylko posłowie, zwracając się do Sądu Konstytucyjnego. Natomiast decyzje ministerstwa, czyli akty wykonawcze, może zaskarżyć każdy obywatel i to właśnie robimy - powiedział Grzegorz Sakson, przewodniczący Związku Prawników Polaków Litwy.

Do sądów występują rodzice, jako prawni opiekunowie dzieci, którzy nie zgadzają się z tym, by - zgodnie z nową redakcją ustawy o oświacie - w szkołach z polskim językiem nauczania niektóre przedmioty były wykładane w języku litewskim, a także na ujednolicenie egzaminu maturalnego z języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych i w szkołach litewskich.

Uzasadnienie wszystkich zgłoszonych dotychczas spraw jest takie samo: ustawa o oświacie jest sprzeczna z konstytucją i z traktatem polsko-litewskim, które gwarantują nauczanie w języku ojczystym.

Nie wyklucza się, że latem, po tegorocznej maturze, podczas której po raz pierwszy będzie obowiązywał ujednolicony egzamin z języka litewskiego, niektórzy zaskarżą też oceny egzaminów.

- W wyniku decyzji o ujednoliceniu egzaminu maturalnego z litewskiego, nasi tegoroczni maturzyści mieli tylko dwa lata na przerobienie programu, który obowiązuje w szkołach litewskich od pierwszej klasy (przez 4 lata). Nadrabianie programu zajmuje im gro czasu, w wyniku czego mniej uwagi mogą poświęcić innym przedmiotom, a to może negatywnie wpłynąć na ostateczną ocenę i zaważyć na losie maturzystów - mówi Sakson.

Na razie wszystkie sprawy w sądzie są na wstępnym etapie. Od momentu zgłoszenia sprawy do wydania orzeczenia średnio mija rok.

Nowa redakcja ustawy o oświacie, którą przyjął litewski parlament w 2011 roku przewiduje wykładanie w szkołach mniejszości narodowych lekcji historii i geografii Litwy oraz wiedzy o świecie w części dotyczącej Litwy w języku litewskim. W całości po litewsku jest wykładany przedmiot o nazwie "Podstawy wychowania patriotycznego".

Ustawa przewiduje też ujednolicenie egzaminu maturalnego z języka litewskiego. Decyzją poprzedniego ministra oświaty, ujednolicony egzamin ma obowiązywać od bieżącego roku. Tymczasem program nauczania języka litewskiego w szkołach litewskich i nielitewskich został ujednolicony dopiero przed dwoma laty. Dotychczas w szkołach litewskich język litewski był wykładany jako język ojczysty, w szerszym wymiarze, natomiast w szkołach mniejszości był wykładany jako język państwowy.

Dlatego też obecny minister oświaty Dainius Pavalkis wydał rozporządzenie w sprawie wprowadzenia w tym roku w szkołach mniejszości narodowych, w tym polskich, ulg w ocenie egzaminu maturalnego z języka litewskiego. Decyzja ministra nie podoba się jednak opozycji. Zapowiedziała, że zaskarży ją w sądzie.

Litewscy Polacy od ponad dwóch lat walczą ze zmianami w oświacie polskiej. Jeszcze przed przyjęciem ustawy do przedstawicieli najwyższych władz wystosowali prośbę z 60 tys. podpisów o nieprzyjmowanie ustawy. Prośba została zignorowana. Po przyjęciu ustawy swe niezadowolenie i żądanie odwołania ustawy Polacy niejednokrotnie wyrażali na licznych wiecach, manifestacjach. Na początku roku szkolnego 2011-2012 w szkołach polskich została zorganizowana akcja nieposłuszeństwa - strajk.

Jak mówią litewscy Polacy "wykorzystaliśmy już chyba wszystkie formy wyrażenia swego niezadowolenia. Pozostała nam ostatnia możliwość walki - droga prawna".

Na Litwie działa około 80 szkół, w których językiem wykładowym jest język polski. Powszechny spis ludności z 2011 roku wskazał, że na Litwie mieszka ponad 200 tys. Polaków, co stanowi 6,6 proc. mieszkańców kraju.

PAP/JKUB

[Bronisław Komorowski z wizytą na Litwie; fot. Piotr Molęcki/prezydent.pl]
Słowa kluczowe:

Litwa

,

Polacy

,

sąd

,

matura

Warto poczytać

  1. mid-epa05867606 24.03.2017

    Marine Le Pen gościła u Putina

    Szefowa Frontu Narodowego przyznała, że jeśli wygra wybory, będzie rozważać, co mogłaby zrobić w celu szybkiego zniesienia sankcji unijnych wobec Rosji.

  2. mid-epa05867701 24.03.2017

    Turcja: Zatonęła łódź z migrantami

    - Co najmniej 11 osób zginęło w piątek w wyniku zatonięcia łodzi z migrantami u wybrzeży Turcji; cztery osoby uznaje się za zaginione - poinformowała turecka telewizja NTV.

  3. MK51700IMG3013 24.03.2017

    Prounijni Węgrzy

    Jak wynika z sondażu, większość Węgrów popiera pozostanie ich kraju w UE.

  4. rzym-stef 24.03.2017

    Kontrole, patrole i ograniczenia w ruchu przez dwa dni w stolicy Włoch

    Nadzwyczajne środki bezpieczeństwa obowiązują od piątku w Rzymie w związku z uroczystościami 60-lecia Traktatów Rzymskich

  5. mid-epa05867116 24.03.2017

    Le Pen broni Kremla

    Szefowa Frontu Narodowego była gościem rosyjskiej Dumy Państwowej.

  6. mid-epa05864121 24.03.2017

    Waszczykowski: Zapisy Deklaracji Rzymskiej są oględne

    Szef MSZ mówił w TVP o zbliżającym się szczycie UE w Rzymie.

  7. mid-epa05864394 24.03.2017

    Trump: Miałem rację ws. podsłuchów

    Republikański kongresmen Devin Nunes zapowiedział przedstawienie dodatkowych dowodów na uzasadnienie zarzutów Trumpa wobec administracji Obamy.

  8. mid-epa05866163 23.03.2017

    Próba zamachu terrorystycznego w Antwerpii

    Mężczyzna kierujący rozpędzonym samochodem usiłował w czwartek wjechać na zatłoczony główny deptak handlowy Antwerpii, na północy Belgii - poinformowała policja. Został zatrzymany, w jego samochodzie była broń. Władze twierdzą, że udało się zapobiec zamachowi.

CS141fotMINI

Czas Stefczyka 141/2017

PDF (4,89 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook