Jedynie prawda jest ciekawa


Obawy Europy przed Rosją wynikają z historii

17.12.2016

Obawy Polski i krajów bałtyckich przed Rosją mają uzasadnienie historyczne - uważa szef moskiewskiego ośrodka Carnegie Dmitrij Trenin.

- Obawy Polski i krajów bałtyckich przed Rosją mają uzasadnienie historyczne, jednak nie są oparte na analizie czynników, które napędzają politykę zagraniczną Moskwy, np. koncepcji "rosyjskiego świata" - uważa szef moskiewskiego ośrodka Carnegie Dmitrij Trenin.

Jego zdaniem wydarzenia wokół Ukrainy zostały przez kraje Europy Wschodniej zinterpretowane jako "początek rosyjskiej rekonkwisty", podbijania terenów utraconych w trakcie zimnej wojny. Według Trenina wyciągnięto wnioski, iż mniejszość rosyjska, np. w krajach bałtyckich, "stanie się podstawą do rosyjskiej ingerencji w perspektywie aneksji jakichś terytoriów".

W rozmowie z PAP Trenin przypomniał, że prezydent Rosji Władimir Putin jest zwolennikiem tezy, iż świat składa się z bloków cywilizacyjnych. Stąd koncepcja "rosyjskiego świata" (ros. russkij mir) - odrębnej rosyjskiej cywilizacji prawosławnej. Putin uważa, że jego misja polega na konsolidacji "rosyjskiego świata". Tymczasem kraje bałtyckie i Polska "nie wchodzą do tego świata, nigdy nie wchodziły i nie będą wchodzić" - mówi Trenin. Dlatego też - jego zdaniem - Putin "nie ma podstaw, by marzyć o przejęciu kontroli nad krajami bałtyckimi" i nie jest mu to potrzebne gospodarczo, strategicznie czy politycznie.

"Niektóre kraje lepiej mieć jako sąsiadów, a nie jako swoje terytoria; z punktu widzenia Putina odnosi się to niewątpliwie do Polski" - mówi politolog. Rosjan martwi to, że Polska "stanie się platformą dla amerykańskich systemów uzbrojenia", które w oczach Moskwy są potencjalnie destabilizujące. Z kolei na zastrzeżenia Polski dotyczące infrastruktury wojskowej w Kaliningradzie Rosja odpowiada argumentem, że jest to jej terytorium.

Politolog przyznaje, że na obawy przed Rosją w Polsce i krajach bałtyckich wpływają "głębokie przyczyny historyczne". Aby to zmienić, potrzebna jest - jego zdaniem - "poważna praca", także ze strony Rosji. W opinii Trenina budowanie w Polsce polityki wobec Rosji "chyba udawało się" w okresie, gdy premierem był Donald Tusk, a szefem MSZ Radosław Sikorski. Trenin podkreślił znaczenie wizyty patriarchy Cyryla w Polsce w 2012 roku; jego zdaniem była ona "ważniejsza niż spotkanie patriarchy z papieżem (Franciszkiem)".

"Ze wszystkich krajów Europy Wschodniej Polacy bodaj najbardziej interesują się Rosją, najlepiej ją znają, choć powiedzielibyśmy, że znają ją bardziej od złej strony niż dobrej" - mówi Trenin. Z Polakami - dodaje - "można rozmawiać bardziej otwarcie niż innymi krajami regionu – Czechami, czy Węgrami" i choć Rosjanie i Polacy mogą się mocno kłócić, to "będą wzajemnie sobą zainteresowani".

Budowanie w przyszłości relacji Polski i Rosji powinno - zdaniem Trenina - odbywać się na zasadzie szacunku. "Polacy mają pytania, które powinny być wyjaśnione, Rosjanie nie powinni ich odrzucać. Będą w wielkim błędzie, jeśli będą zaczynać Europę od Berlina. Europa zaczyna się o wiele wcześniej" - powiedział Trenin.

Szef Centrum Carnegie rozmawiał z PAP po prezentacji w Moskwie swojej książki "Should we fear Russia?" ("Czy powinniśmy obawiać się Rosji?"). Argumentuje w niej, że analogie w stosunkach Zachodu i Rosji do zimnej wojny są zwodnicze, bo konfrontacja odbywa się dziś w nowych warunkach.

Obecna Rosja to "wielki gracz z długą przeszłością", który "czasem może być bardzo gwałtowny w działaniach" i choć obawa nie jest dobra, to z Rosją "należy obchodzić się ostrożnie" – mówił Trenin na prezentacji. Ocenił, że przez ostatnie dekady Rosja nie zdołała ani integrować się w przestrzeń "poszerzonego Zachodu", ani też przyciągnąć krajów byłego ZSRR do struktury ponadnarodowej. Teraz "Rosja wyłania się jako wielkie państwo narodowe", które pozostaje poza strukturami integracyjnymi innych krajów, ale jest jednocześnie "globalnym graczem".

"Najlepszym sposobem byłoby skonstruowanie (takiej) relacji z Rosją, która zbudowana byłaby całkowicie na interesie narodowym zaangażowanych krajów" - mówił Trenin. Jego zdaniem należy zaniechać prób "zreformowania Rosji", bo jest to w gestii samych Rosjan, ważne jest jednak "znalezienie wspólnego języka". Jako przykład takiej relacji Trenin podał stosunki rosyjsko-izraelskie; jak wskazał, Moskwa może dziś prowadzić interesy zarówno z Izraelem, jak i jego wrogiem, Iranem.

[fot. PAP/EPA]

Z Moskwy Anna Wróbel (PAP)/ems

Warto poczytać

  1. Papiez27052018 27.05.2018

    Papież ogłosił nową błogosławioną

    Papież Franciszek modlił się w niedzielę w południe z wiernymi o pokój w Afryce. W czasie spotkania w Watykanie pozdrowił też uczestników pielgrzymki do sanktuarium w Piekarach Śląskich

  2. TommyRobinsonYT 27.05.2018

    Nieprawdopodobne! Brytyjski dziennikarz uwięziony za relacjonowanie procesu islamskiego gangu handlującego dziećmi

    W nie mającym precedensu ataku na wolność mediów królewski sąd w Leeds wydał zakaz podejmowania przez dziennikarzy tematu aresztowania prawicowego aktywisty. Wiele brytyjskich mediów usunęło z tego powodu dostępne w internecie materiały dotyczące tej sprawy

  3. Uchodzcywiki1 27.05.2018

    Fala imigrantów dociera do Europy. Ta liczba niepokoi

    Dwa tysiące migrantów przybyło do Włoch w ciągu ostatnich dwóch dni - podały włoskie media powołując się na służby morskie. Notuje się ponowny wzrost fali migracyjnej z wybrzeży Tunezji

  4. dudatbilsisi 26.05.2018

    Prezydent Duda w Gruzji: Polaków i Gruzinów łączy umiłowanie wolności i patriotyzm.

    Polaków i Gruzinów łączy umiłowanie wolności i patriotyzm. Nie godzimy się na naruszanie granic suwerennych państw i łamanie prawa międzynarodowego - mówił w sobotę prezydent Andrzej Duda. Nasz region musi stać razem wobec "agresywnego świata" - zaznaczył.

  5. Ciaza 26.05.2018

    Smutny dzień dla życia. Irlandia zrywa z ochroną dzieci nienarodzonych

    Ponad dwie trzecie uczestników irlandzkiego referendum opowiedziało się w piątek za uchyleniem ósmej poprawki do konstytucji zrównującej prawo do życia kobiety i nienarodzonego dziecka - wskazują sondaże exit poll dla "Irish Times" i telewizji publicznej RTE

  6. PutinMh17 25.05.2018

    Putin znów bezczelnie udaje Greka? "To nie był rosyjski pocisk"

    Prezydent Rosji Władimir Putin zaprzeczył w piątek ocenom, że malezyjski samolot nad wschodnią Ukrainą został zestrzelony w roku 2014 pociskiem rakietowym pochodzącym z Rosji. Oświadczył też, że Moskwa nie została dopuszczona do śledztwa w tej sprawie

  7. Israelflaga 25.05.2018

    Mocne słowa władz Izraela. Oskarżają UE o promowanie antysemityzmu

    Władze Izraela oskarżyły w piątek Unię Europejską o finansowanie kilkunastu europejskich i palestyńskich organizacji pozarządowych, które "promują bojkot państwa żydowskiego", i wezwały do "natychmiastowego wstrzymania" wsparcia dla nich

  8. Irlandia25052018 25.05.2018

    Irlandia na rozdrożu. Kraj decyduje w sprawie aborcji

    W piątkowym referendum w sprawie liberalizacji przepisów aborcyjnych ścierają się dwie wizje Irlandii: tradycyjnie konserwatywnego, katolickiego kraju chroniącego życie za wszelką cenę oraz państwa liberalnego, które stawia na prawo jednostki do wyboru

CSJUBILEUSZ25fotoMINI

Czas Stefczyka V/2018

PDF (10,76 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook