Jedynie prawda jest ciekawa


Niemcy: Mija 80 lat od powstania Gestapo

25.04.2013

30 stycznie 1933 roku postała Tajna Policja Państwowa – Gestapo, której zadaniem było zniszczenie opozycji, likwidacja wszystkich demokratycznych instytucji oraz sterroryzowanie społeczeństwa.

"Gestapo jest sercem narodowosocjalistycznego terroru, a SS jego duszą" - pisał w 1944 roku socjaldemokratyczny prawnik i politolog Franz Neumann, któremu udało się uciec z Niemiec przed prześladowaniami nazistów do USA.

Jeszcze dobitniej zdefiniował zadania osławionej instytucji jeden z jej czołowych funkcjonariuszy Werner Best, mówiąc, że czuwa ona nad "politycznym zdrowiem niemieckiego narodu, diagnozuje odpowiednio wcześnie symptomy choroby - powstałej wskutek wewnętrznej działalności wywrotowej lub zatrucia z zewnątrz - i likwiduje je, stosując odpowiednie metody".

Za moment narodzin Gestapo uznaje się dekret pruskiego ministra spraw wewnętrznych, późniejszego marszałka Rzeszy Hermanna Goeringa, z 26 kwietnia 1933 roku o utworzeniu w Berlinie urzędu Tajnej Policji Państwowej. Jej działalność ograniczona była początkowo do terytorium Prus; Niemcy były wówczas krajem federacyjnym i hitlerowcy potrzebowali czasu, by zrywając z tradycją, maksymalnie scentralizować państwo.

Szef policji w Monachium Heinrich Himmler w ciągu roku doprowadził do scalenia policji politycznej w poszczególnych krajach niemieckich w jedną organizację, Gestapo, z centralą w Berlinie. W 1936 roku został mianowany przez Hitlera szefem całej niemieckiej policji; wcześniej otrzymał tytuł Reichsfuehrera SS.

Przyjęte w dekrecie Goeringa rozwiązania przesądziły o wyjątkowej pozycji Gestapo w strukturach hitlerowskiego aparatu przymusu. W przeciwieństwie do zwykłej policji, zajmującej się przypadkami naruszania prawa, Gestapo miało reagować na wszelkie potencjalne zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa i narodu, decydując bez żadnej kontroli, co jest, a co nie jest takim zagrożeniem.

Kluczowym instrumentem zastraszania społeczeństwa stał się bezterminowy "areszt ochronny", stosowany przez Gestapo na masową skalę bez kontroli sądowej i niepodlegający zaskarżeniu. To właśnie Gestapo decydowało o deportacji podejrzanych do obozów koncentracyjnych, a adnotacja "powrót niepożądany" oznaczała często wyrok śmierci. Już 21 marca 1933 roku Himmler wydał rozkaz stworzenia w Dachau pod Monachium pierwszego obozu koncentracyjnego, wkrótce powstały kolejne w Sachsenhausen i Buchenwaldzie.

Jeden z szefów Gestapo, Reinhard Heydrich, przyznał z rozbrajającą szczerością: "Gestapo i policję bezpieczeństwa otacza opinia tajemniczości i politycznego dreszczyku. Z mieszaniną strachu i odrazy opowiadają nasi ukryci wrogowie za granicą o naszej brutalności, o zachowaniu bezlitosnym, nieludzkim i przepojonym sadyzmem".

Proces centralizacji aparatu policyjnego terroru osiągnął apogeum po ataku Niemiec na Polskę. 27 września 1939 roku powstał kierowany przez Heydricha Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA). W jego skład oprócz Gestapo wchodziły policja kryminalna oraz służba bezpieczeństwa (SD) – wywiad hitlerowskiej partii NSDAP.

Na szefa Gestapo awansował wówczas specjalista od walki z komunizmem Heinrich Mueller, organizator prowokacji w Gliwicach 31 sierpnia 1939 roku, którą hitlerowska propaganda przedstawiła jako jeden z powodów rozpoczęcia wojny z Polską.

Druga wojna światowa oznaczała dla Gestapo przeniesienie terroru i represji do krajów okupowanych przez Niemców. Jeszcze przed agresją na Polskę berlińska centrala Gestapo przygotowywała listy proskrypcyjne obywateli polskich uznanych za niebezpiecznych dla Niemiec. Po zajęciu Polski Gestapo ściśle współpracowało w latach 1939-1941 z radzieckim NKWD przy likwidacji polskiego podziemia oraz niszczeniu polskich elit.

W więzieniach Gestapo w Alei Szucha i na Pawiaku w Warszawie, na Montelupich w Krakowie czy na Zamku Lubelskim przetrzymywano i torturowano osoby uznane za niebezpieczne. Również w innych okupowanych krajach - ZSRR, Francji, Grecji czy w końcowej fazie wojny we Włoszech – Gestapo dopuszczało się zbrodni.

Szef Gestapo Mueller uczestniczył w zaplanowaniu i przeprowadzeniu Holokaustu. Jego podwładnym był Adolf Eichmann, uznany za organizatora mordu na Żydach i skazany na śmierć w 1961 roku.

Sądzący zbrodniarzy hitlerowskich Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznał Gestapo za organizację przestępczą. Ostatni szef RSHA Ernst Kaltenbrunner został stracony 16 października 1946 roku; jego osławiony poprzednik Heydrich zginął w 1942 roku w zamachu. Natomiast Mueller, kierujący Gestapo aż do upadku III Rzeszy, nigdy nie stanął przed sądem. Widziany po raz ostatni na początku maja 1945 roku w Berlinie, uznany został za zaginionego.

PAP, lz

[fot: wikimediacommons]


Warto poczytać

  1. polska-usa-niagara-22072018 22.07.2018

    Piękny gest USA wobec Polski z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości. Zobacz co zrobili

    Wodospad Niagara zaświecił się na biało-czerwono. Jest to gest ze strony USA z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości

  2. strazacy22072018 22.07.2018

    Szwedzi nie mogą wyjść z podziwu dla naszych strażaków, którzy ratują ich kraj. „Dziękujemy Ci Polsko!”

    Szwedzi witają polskich strażaków KGPSP, którzy udzielą wsparcia swoim szwedzkim kolegom w walce z ogniem trawiącym lasy

  3. papiez20062018 22.07.2018

    Papież Franciszek apeluje, aby nie powtarzały się tragedie łodzi z imigrantami

    Papież Franciszek wezwał w niedzielę wspólnotę międzynarodową, by dołożyła starań, aby nie powtórzyły się katastrofy łodzi z migrantami na Morzu Śródziemnym. Apelował o zagwarantowanie bezpieczeństwa i poszanowanie godności oraz praw wszystkich

  4. rowhani-vs-trump-22072018 22.07.2018

    Przywódca Iranu przestrzega Trumpa przed wojną: Nie igraj z ogniem

    Prezydent Iranu Hasan Rowhani oświadczył w niedzielę, że Stany Zjednoczone "powinny wiedzieć, że wojna z Iranem to matka wszystkich wojen". Ostrzegł przywódcę USA Donalda Trumpa przed "igraniem z ogniem"

  5. lavrow1902018 21.07.2018

    Ławrow wzywa Pompeo do uwolnienia szpiega

    Minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow wezwał w sobotę w rozmowie telefonicznej sekretarza stanu USA Mike'a Pompeo do uwolnienia aresztowanej w Stanach Zjednoczonych pod zarzutami działalności szpiegowskiej na rzecz Moskwy Marii Butiny

  6. james-e-larkin-21072018 21.07.2018

    Wzywał do spowiedzi wszystkich, którzy głosowali za prawem do aborcji. Kapłan stał się niewygodny dla przełożonych

    W archidiecezji Dublińskiej doszło do przeniesienia księdza Jamesa E. Larkina do kapelanii. Powodem takiej są wystąpienia kapłana, który namawiał wiernych do spowiedzi, jeśli w referndum dotyczącym aborcji zagłosowali na „tak”

  7. inka-21072018 21.07.2018

    Pierwsze zagraniczne uhonorowanie "Inki"

    W kościele w Butrymańcach, miejscowości leżącej na trasie XXVIII Międzynarodowej Pielgrzymki Suwałki-Wilno, w sobotę poświęcono tablicę ze srebrnym sercem, upamiętniającą Danutę Siedzikównę - "Inkę". Tablicę przynieśli pielgrzymi

  8. sweden21072018 21.07.2018

    Ogromne pożary w Szwecji. Polscy strażacy wyruszyli na ratunek

    Po północy w sobotę ze Świnoujścia (Zachodniopomorskie) wyruszyła do Szwecji grupa polskich strażaków wraz ze sprzętem. Przez najbliższe dwa tygodnie Polacy będą uczestniczyć w akcji gaszenia pożarów w tym kraju.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook