Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Niemcy: Mija 80 lat od powstania Gestapo

25.04.2013

30 stycznie 1933 roku postała Tajna Policja Państwowa – Gestapo, której zadaniem było zniszczenie opozycji, likwidacja wszystkich demokratycznych instytucji oraz sterroryzowanie społeczeństwa.

"Gestapo jest sercem narodowosocjalistycznego terroru, a SS jego duszą" - pisał w 1944 roku socjaldemokratyczny prawnik i politolog Franz Neumann, któremu udało się uciec z Niemiec przed prześladowaniami nazistów do USA.

Jeszcze dobitniej zdefiniował zadania osławionej instytucji jeden z jej czołowych funkcjonariuszy Werner Best, mówiąc, że czuwa ona nad "politycznym zdrowiem niemieckiego narodu, diagnozuje odpowiednio wcześnie symptomy choroby - powstałej wskutek wewnętrznej działalności wywrotowej lub zatrucia z zewnątrz - i likwiduje je, stosując odpowiednie metody".

Za moment narodzin Gestapo uznaje się dekret pruskiego ministra spraw wewnętrznych, późniejszego marszałka Rzeszy Hermanna Goeringa, z 26 kwietnia 1933 roku o utworzeniu w Berlinie urzędu Tajnej Policji Państwowej. Jej działalność ograniczona była początkowo do terytorium Prus; Niemcy były wówczas krajem federacyjnym i hitlerowcy potrzebowali czasu, by zrywając z tradycją, maksymalnie scentralizować państwo.

Szef policji w Monachium Heinrich Himmler w ciągu roku doprowadził do scalenia policji politycznej w poszczególnych krajach niemieckich w jedną organizację, Gestapo, z centralą w Berlinie. W 1936 roku został mianowany przez Hitlera szefem całej niemieckiej policji; wcześniej otrzymał tytuł Reichsfuehrera SS.

Przyjęte w dekrecie Goeringa rozwiązania przesądziły o wyjątkowej pozycji Gestapo w strukturach hitlerowskiego aparatu przymusu. W przeciwieństwie do zwykłej policji, zajmującej się przypadkami naruszania prawa, Gestapo miało reagować na wszelkie potencjalne zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa i narodu, decydując bez żadnej kontroli, co jest, a co nie jest takim zagrożeniem.

Kluczowym instrumentem zastraszania społeczeństwa stał się bezterminowy "areszt ochronny", stosowany przez Gestapo na masową skalę bez kontroli sądowej i niepodlegający zaskarżeniu. To właśnie Gestapo decydowało o deportacji podejrzanych do obozów koncentracyjnych, a adnotacja "powrót niepożądany" oznaczała często wyrok śmierci. Już 21 marca 1933 roku Himmler wydał rozkaz stworzenia w Dachau pod Monachium pierwszego obozu koncentracyjnego, wkrótce powstały kolejne w Sachsenhausen i Buchenwaldzie.

Jeden z szefów Gestapo, Reinhard Heydrich, przyznał z rozbrajającą szczerością: "Gestapo i policję bezpieczeństwa otacza opinia tajemniczości i politycznego dreszczyku. Z mieszaniną strachu i odrazy opowiadają nasi ukryci wrogowie za granicą o naszej brutalności, o zachowaniu bezlitosnym, nieludzkim i przepojonym sadyzmem".

Proces centralizacji aparatu policyjnego terroru osiągnął apogeum po ataku Niemiec na Polskę. 27 września 1939 roku powstał kierowany przez Heydricha Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA). W jego skład oprócz Gestapo wchodziły policja kryminalna oraz służba bezpieczeństwa (SD) – wywiad hitlerowskiej partii NSDAP.

Na szefa Gestapo awansował wówczas specjalista od walki z komunizmem Heinrich Mueller, organizator prowokacji w Gliwicach 31 sierpnia 1939 roku, którą hitlerowska propaganda przedstawiła jako jeden z powodów rozpoczęcia wojny z Polską.

Druga wojna światowa oznaczała dla Gestapo przeniesienie terroru i represji do krajów okupowanych przez Niemców. Jeszcze przed agresją na Polskę berlińska centrala Gestapo przygotowywała listy proskrypcyjne obywateli polskich uznanych za niebezpiecznych dla Niemiec. Po zajęciu Polski Gestapo ściśle współpracowało w latach 1939-1941 z radzieckim NKWD przy likwidacji polskiego podziemia oraz niszczeniu polskich elit.

W więzieniach Gestapo w Alei Szucha i na Pawiaku w Warszawie, na Montelupich w Krakowie czy na Zamku Lubelskim przetrzymywano i torturowano osoby uznane za niebezpieczne. Również w innych okupowanych krajach - ZSRR, Francji, Grecji czy w końcowej fazie wojny we Włoszech – Gestapo dopuszczało się zbrodni.

Szef Gestapo Mueller uczestniczył w zaplanowaniu i przeprowadzeniu Holokaustu. Jego podwładnym był Adolf Eichmann, uznany za organizatora mordu na Żydach i skazany na śmierć w 1961 roku.

Sądzący zbrodniarzy hitlerowskich Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznał Gestapo za organizację przestępczą. Ostatni szef RSHA Ernst Kaltenbrunner został stracony 16 października 1946 roku; jego osławiony poprzednik Heydrich zginął w 1942 roku w zamachu. Natomiast Mueller, kierujący Gestapo aż do upadku III Rzeszy, nigdy nie stanął przed sądem. Widziany po raz ostatni na początku maja 1945 roku w Berlinie, uznany został za zaginionego.

PAP, lz

[fot: wikimediacommons]


Warto poczytać

  1. Greenpointwiki 25.07.2017

    Działacze polonijni protestują po wypowiedzi rzeczniczki Departamentu Stanu

    W datowanym 24 lipca liście otwartym do sekretarza stanu Rexa Tillersona działacze polonijni w USA zaprotestowali przeciwko wypowiedzi rzeczniczki Departamentu Stanu na temat proponowanej reformy sądownictwa w Polsce.

  2. kreml19062017 25.07.2017

    Kreml ostrzega przed "prowokowaniem napięcia" w Donbasie

    - Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow ostrzegł we wtorek, że działania "prowokujące napięcia na linii rozgraniczenia" w Donbasie oddalają uregulowanie konfliktu. W ten sposób skomentował wypowiedź przedstawiciela USA Kurta Volkera na temat dostaw broni na Ukrainę.

  3. Berlin 25.07.2017

    Niemcy: Proces neonazistki wszedł w decydującą fazę

    Po ponad czterech latach proces niemieckiej neonazistki Beate Zschaepe, oskarżonej o współudział w 10 morderstwach popełnionych przez Narodowosocjalistyczne Podziemie (NSU), wszedł w decydującą fazę. We wtorek zaczęła się końcowa mowa prokuratora federalnego.

  4. McCain2007 25.07.2017

    Choroba mu nie przeszkadza! McCain będzie głosował ws. Obamacare

    Republikański senator John McCain zapowiedział, że powróci do Senatu USA na wtorkowe głosowanie, co może mieć kluczowe znaczenie dla wysiłków Republikanów by anulować wprowadzony w trakcie prezydentury Baracka Obamy system powszechnych świadczeń zdrowotnych.

  5. kreml19062017 25.07.2017

    Putin nałoży sankcje na Polskę? Chcą tego politycy

    Izba wyższa parlamentu Rosji, Rada Federacji, zwróciła się we wtorek do prezydenta Władimira Putina, by zlecił organom władz przedstawienie propozycji dotyczących możliwych "działań o charakterze ograniczającym" w sferach współpracy dwustronnej z Polską.

CS145fotMINI

Czas Stefczyka 145/2017

PDF (8,85 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook