Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Literacki Nobel dla Szweda

06.10.2011

Szwedzkiego poetę uhonorowano za "zwięzłe, przejrzyste obrazy, które dają nam świeży dostęp do rzeczywistości". Tegoroczny noblista jest siódmym laureatem literackiej nagrody Nobla pochodzenia szwedzkiego.

Urodzony 15 kwietnia 1931 roku w Sztokholmie w rodzinie nauczycielki i dziennikarza, studiował historię literatury i religii, a także psychologię na uniwersytecie w Sztokholmie. W latach 1960-1966 pracował jako psycholog z trudną młodzieżą. Pierwszy zbiorek wierszy, który opublikował w 1954 - "17 wierszy" - uznany został w Szwecji za jeden z najbardziej interesujących debiutów dekady. W kolejnych tomikach poeta opisywał m.in swoje podróże po Bałkanach, Hiszpanii i Afryce. Tegoroczny noblista jest też tłumaczem, przekładał na szwedzki m.in. wiersze Czesława Miłosza.

W 1990 r. poeta miał udar mózgu. Częściowo sparaliżowany w następstwie choroby, poświęcił się odtąd twórczości poetyckiej. Mimo niedowładu oraz przejściowej utraty mowy nie zaprzestał prowadzenia aktywnego trybu życia i spotykania się z czytelnikami. Jego rzecznikiem jest żona Monika, która towarzyszy mu w podróżach i spotkaniach publicznych. Jak twierdzą uczestnicy tych spotkań (w Polsce ostatnio w 1999 r. w Krakowie), małżonkowie porozumiewają się przy pomocy swoistego, ledwo zauważalnego dla postronnych kodu znaków.

Poezję Transtroemera cechuje duża zwięzłość. Pisze o doznaniach religijnych, jego wiersze często inspirowane są muzyką (poeta grał na fortepianie i organach), poruszają problemy zagubienia człowieka we współczesnym świecie. Język poezji Transtroemera jest wyciszony, jednocześnie w utworach spotyka się obrazy pełne paradoksów. W Polsce ukazały się takie zbiorki wierszy jak m.in. "Moja przedmowa do ciszy" (1992), "Muzeum motyli" (1994), "Gondola żałobna" (1996), "Późnojesienny labirynt" (1997), "Niebieski dom" (2000), "Podsłuchany horyzont" (2005). Sam poeta swoje wiersze nazywa "miejscami spotkań", gdzie zderza ze sobą światło i ciemność, rzeczy zewnętrzne i schowane głęboko, bo "takie połączenia tworzą najbliższy obraz człowieka".

Poetka Urszula Kozioł, po informacji o Noblu dla Tomasa Transtroemera powiedziała: - Ten staruszek? Bardzo się cieszę, dawno się tak nie cieszyłam. To wspaniały poeta, bawił kiedyś w Polsce, nie pamiętam już ile lat temu, ale wiem, że go poznałam. (...) Znamy jego wiersze w Polsce - były przekładane, publikowane, odbieram go jako niezwykle ciepłego człowieka, życzliwego światu. Jest poetą doskonałym, a każdy świetny poeta wie o tym, jak ważna jest zwięzłość, stan skupienia, jak ważne jest słowo i to, co mieści się nie tylko w samym wierszu, ale i pomiędzy linijkami - wiersz to zapis niezwykle syntetyczny. Transtroemer od bardzo dawna jest ceniony przez poetów i czytelników. Jego wiersze są bardzo nośne, pojemne.

- To poeta, który już od paru dziesiątków lat czarował czytelników poezji, w bardzo wielu krajach. Za każdym razem, kiedy przyznawano Nobla, czyniono wyrzuty Akademii Szwedzkiej, pytając z jakich powodów tak opóźniają laur, który się temu poecie od bardzo dawna należy - dodała Kozioł.

Krytyk literacki i wydawca Jerzy Illg uważa, że poezja Tomasa Transtroemera jest mądra, głęboka i otwarta na świat.

- To poezja wrażliwa na rzeczywistość, a zarazem wyraźnie metafizyczna. Cieszy mnie bardzo ta nagroda, bo od wielu lat się jej spodziewano. Tomas Transtroemer należy do międzynarodowej grupy poetów najwyższej rangi. Jest tłumaczony na najważniejsze języki świata. (...) Wreszcie Szwedzi doczekali się literackiego Nobla, który temu poecie całkowicie się należał - dodał Illg.

PAP
[fot.PAP/Maja Suslin]
Słowa kluczowe:

Nobel

,

Szwecja

,

literatura

,

nagroda

Warto poczytać

  1. Turcja24072017 24.07.2017

    Turcja: ruszył proces opozycyjnych dziennikarzy

    W poniedziałek rozpoczął się w Stambule proces 19 dziennikarzy i innych pracowników opozycyjnego dziennika "Cumhuriyet", którym zarzuca się wspieranie organizacji terrorystycznych. Oskarżonym grożą kary od 7,5 roku do 43 lat więzienia.

  2. SrodkowaAfrykawiki 24.07.2017

    W Środkowej Afryce zginął żołnierz ONZ

    - W atakach na muzułmańskich uchodźców, do jakich doszło w niedzielę w mieście Bangassou w prefekturze Mbomu w Republice Środkowoafrykańskiej, zginął żołnierz misji pokojowej ONZ, a 3 innych zostało rannych - poinformował w niedzielę rzecznik Vladimir Monteiro.

  3. Macron13 24.07.2017

    Francja: Koniec "łagodnego traktowania" dla Macrona

    "Koniec stanu łagodnego traktowania" dla prezydenta Francji Emmanuela Macrona to najczęściej powtarzający się tytuł w poniedziałkowych gazetach francuskich. W ten sposób media określają 10-procentowy spadek popularności wybranego w maju prezydenta.

  4. kreml19062017 24.07.2017

    "Wiedomosti": z Rosji najwięcej próśb do Google'a o usunięcie informacji

    - Rosja przoduje na świecie, jeśli chodzi o liczbę wniosków od instytucji państwowych do Google'a o usunięcie lub zablokowanie treści internetowych niezgodnych z prawem; to wynik rozszerzenia bazy prawnej dotyczącej internetu - piszą poniedziałkowe "Wiedomosti".

  5. Wlochysusza24072017 24.07.2017

    Włochy: 10 regionów chce ogłoszenia klęski żywiołowej z powodu suszy

    - Władze dziesięciu, czyli połowy wszystkich włoskich regionów przygotowały wnioski do ministerstwa rolnictwa o ogłoszenie stanu klęski żywiołowej z powodu rekordowej suszy - podały media. Decyzja umożliwiłaby dostęp do funduszy na pokrycie poniesionych strat.

CS145fotMINI

Czas Stefczyka 145/2017

PDF (8,85 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook