Jedynie prawda jest ciekawa


Izraelski biblista zrewidował Biblię hebrajską

11.08.2012

Przez 30 lat izraelski biblista Menachem Cohen z telawiwskiego Uniwersytetu Bar Ilan pracował nad rewizją tekstów, by przygotować definitywnie poprawną wersję Starego Testamentu. Wolne od błędów tekstowych wydanie w opracowaniu Cohena liczy 21 tomów.

Profesor Cohen, obecnie 84-letni, zidentyfikował 1500 niedokładności w tekstach hebrajskich, porównując tysiące średniowiecznych rękopisów. Jego gruntowna rewizja Biblii hebrajskiej jest - jak pisze agencja AP - pierwszym od 500 lat takim przedsięwzięciem.

Według żydowskiego prawa zwój Tory może być uznany za nieważny, jeśli choćby jedna litera była nieprawidłowa lub w złym miejscu. Zachowaniu skrupulatnej wierności przekazu służyła notacja systemem znaków diakrytycznych - najróżniejszych kombinacji kropeczek i kreseczek, wspomagających podstawowe litery alfabetu hebrajskiego - stworzona w średniowieczu przez masoretów (żydowskich kopistów Tory). Możliwe błędy w stosowanym przez nich zapisie nie mają jednak wpływu na treść i znaczenie biblijnych historii.

Poprzednikiem Cohena, który podjął się takiego zadania, był masoreta Jakub ben Chaim, który w latach 1524-25 opublikował w Wenecji "Mikraot Gedolot" ("Wielkie odczytania") nazywane też "Biblią rabiniczną" - podstawowy zbiór najważniejszych komentarzy do Tory z kilkunastu wieków. Na kilka wieków "Mikraot Gedolot" stało się podstawowym źródłem dla żydów studiujących swoje pisma święte.

Ponieważ jednak rękopisy i komentarze, na których swoje dzieło oparł ben Chaim, nie należały do najlepszych, także do opracowanych przezeń tekstów wkradły się nieścisłości, które narastały w następnych wydaniach.

Celem Cohena było opracowanie wersji do celów indywidualnej lektury, a nie do celów kultowych i naukowych. Podkreśla on, że żydowskie wersje od redakcji chrześcijańskich i samarytańskich (samarytanie to odłam judaizmu) odróżnia jednolitość i skrupulatna dokładność.

W swojej pracy oparł się on głównie na zdygitalizowanym Kodeksie z Aleppo - najstarszym kompletnym tekście Biblii hebrajskiej z X wieku. Kodeks ten, nazywany również Keterem (hebr. korona), przechowywany w Wielkiej Synagodze w Aleppo dla Ben Chaima był niedostępny.

Większa część Kodeksu z Aleppo znalazła się w Izraelu, dokąd przeszmuglowano go w latach 50. ubiegłego wieku, po spaleniu w 1947 roku synagogi przez syryjski tłum.

Ponieważ blisko 200 stron tego kodeksu jednak brakuje, Cohen musiał posiłkować się innymi źródłami, m.in. Kodeksem Leningradzkim z XI wieku, uznawanym za drugą w kolejności podstawę wiernego tekstu Biblii hebrajskiej, oraz komentarzami, głównie z XI wieku, niedostępnych dla ben Chaima.

Nad naukową edycją Biblii hebrajskiej prowadzone są prace w ramach Biblijnego Projektu Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie. Wersja opracowana przez Cohena przeznaczona jest dla szerokiego odbiorcy, ponieważ nie zawiera    aparatu krytycznego.

Dlatego Rafael Zer, koordynator wydania przygotowanego przez Cohena nazywa je "quasi-naukowym". Uważa, że chociaż Cohen udostępnia odbiorcy dokładny tekst biblijny, "dzieje się to kosztem absolutnej dokładności i wymagań stawianych wydaniu absolutnie naukowemu".

Przy pomocy swego syna Szmula, programisty komputerowego, Cohen umieścił również w sieci wersję elektroniczną Tory i spodziewa się, że stanie się ona podstawowym źródłem dla uczniów w izraelskim systemie edukacji. Jest dumny szczególnie z wyszukiwarki, która pozwala nawet nowicjuszom na łatwe przeszukiwanie tekstu. Nazwał komputeryzację "trzecią rewolucją", ważną dla żydowskich pism, jaka nastąpiła po epoce zwojów poprzez oprawne księgi i wynalezieniu prasy drukarskiej.

PAP/kop
[fot. sxc.hu]

Warto poczytać

  1. Le-Mont-Saint-Michel 22.04.2018

    Panika we Francji. Będzie kolejny zamach?

    Francuskie władze w niedzielę poinformowały o ewakuacji będącej atrakcją turystyczną wyspy Le Mont-Saint-Michel u zachodnich wybrzeży kraju. Policja szuka mężczyzny, który zachowywał się w podejrzany sposób i który według świadka rano groził policjantom

  2. CharlieFien 22.04.2018

    Chora na Zespół Downa wrzuciła na Twittera zdjęcie w obronie życia. Serwis ją zablokował

    W świecie politycznej poprawności można wiele, pod warunkiem że nie porusza się wątku prawa do życia, zwłaszcza jeśli chodzi o życie niepełnosprawnych. Boleśnie przekonała się o tym niepełnosprawna działaczka pro-life, zablokowana przez Twittera

  3. 1270dtrump 21.04.2018

    Rosja przypuściła atak na niespotykaną skalę. Znaleźli chętnych partnerów w sztabie Trumpa?

    Komitet Narodowy Partii Demokratycznej złożył pozew sądowy, w którym oskarżają Donalda Trumpa, jego współpracowników, Wikileaks oraz Federację Rosyjską o konspirację mającą na celu zmianę wyniku wyborów.

  4. 1270jews 21.04.2018

    Europejski Żydzi ponad prawem? „Powinni mieć broń!”

    Jeden z najpoważniejszych europejskich rabinów Menachem Margolin domaga się od europejskich ministrów żeby pozwolili osobom pochodzenia żydowskiego na posiadanie broni bez specjalnych zezwoleń. Jego zdaniem to najlepszy sposób by powstrzymać antysemickie ataki.

  5. Warszawa3 21.04.2018

    Jedna z najważniejszych decyzji dla światowego bezpieczeństwa zapadnie w Warszawie?

    Warszawa, według Bloomberga, jest jednym z dziewięciu miast rozważanych jako potencjalne miejsce spotkania przywódcy Korei Północnej Kim Dzong Una z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Szczyt jest planowany na maj lub czerwiec

  6. Kim28032018 21.04.2018

    Wielki sukces międzynarodowej dyplomacji. Koreański reżim zawiesza program nuklearny

    Przywódca Korei Płn. Kim Dzong Un ogłosił wstrzymanie prób jądrowych i testów międzykontynentalnych rakiet balistycznych, a także zamknięcie obiektu, gdzie prowadzono badania i próby jądrowe - podała w sobotę oficjalna północnokoreańska agencja prasowa KCNA

  7. Soroswiki 20.04.2018

    Rząd Orbana przygotowuje ustawy "Stop Soros". Fundacja miliardera ucieknie z Węgier?

    Fundacja urodzonego w Budapeszcie amerykańskiego miliardera George'a Sorosa, Open Society, zdecyduje, czy pozostać na Węgrzech, po przyjęciu przez parlament rządowego pakietu ustaw antyimigracyjnych - powiedział Reuterowi rzecznik fundacji, Csaba Csontos

  8. ImigranciFlickr 20.04.2018

    Nowy sposób imigrantów na trafienie do Europy. Może ich dotrzeć nawet kilkaset tysięcy

    Tysiące obywateli państw afrykańskich i południowoamerykańskich dostają się na terytorium Hiszpanii na podstawie sfałszowanych wiz. Najwięcej z nich pochodzi z Maroka

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook