Jedynie prawda jest ciekawa


Eksperci ONZ debatowali o ludobójstwie

13.12.2013

Mimo podejmowanych przez świat wysiłków, w których uczestniczył też polski prawnik żydowskiego pochodzenia Rafał Lemkin, ludobójstwo nie zostało wyeliminowane. Tylko konflikt w Darfurze pochłonął setki tysięcy ofiar - mówili eksperci w ONZ.

Zwalczanie ludobójstwa i zapobieganie mu było przedmiotem seminarium zorganizowanego przez Polskę w nowojorskiej siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jak podkreślił stały przedstawiciel RP przy ONZ Ryszard Sarkowicz, sesję "The World in the Age of Genocide" (Świat w epoce ludobójstwa) zwołano z okazji 65. rocznicy uchwalenia Konwencji ONZ w sprawie Zapobiegania i Karania Zbrodni Ludobójstwa.

Konferencja była też hołdem dla Lemkina. W 1944 roku w publikacji "Axis Rule in Occupied Europe" po raz pierwszy wprowadził on termin "genocide" (ludobójstwo) dla określenia eksterminacji całych narodów i grup etnicznych. Zabiegał też o utworzenie międzynarodowej konwencji mającej zapobiegać ludobójstwu.

Uczestnicy panelu oraz dyplomaci, naukowcy czy prawnicy mówili o konieczności zachowania pamięci o zbrodniach i zapobiegania kolejnym. Argumentowali, że światu brakuje nie tyle instrumentów do walki z ludobójstwem co woli działania. Zwracali uwagę na cienką granicę między wolnością słowa a podżeganiem do ludobójstwa.

W trakcie dyskusji powracano m.in. do kwestii Holokaustu, zagłady ludności ormiańskiej w Turcji w 1915 roku i zbrodni Józefa Stalina na Ukraińcach. Przypominano o masakrze Muzułmanów dokonanej przez Serbów w Srebrenicy w 1995 roku i ludności Tutsi w Rwandzie. Mówiono o ludobójstwie w Darfurze, które pochłonęło - według ONZ - 300 tys. ofiar śmiertelnych w ciągu pięciu lat. Także w XXI wieku świat nie potrafi takim zbrodniom zapobiec - zwracano uwagę. Biorąca udział w panelu prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) Fatou B. Bensouda podnosiła znaczenie konwencji ONZ, która stanowi, że zbrodnia ludobójstwa nie może ujść bezkarnie.

Odwołując się do swej pracy w MTK, mówiła nie tylko o międzynarodowych konfliktach zbrojnych i przypadkach opresji społeczeństw przez ich własne rządy, ale nawiązywała także do innych przestępstw, które mogą się mieścić w pojęciu ludobójstwa, jak gwałty czy uwikłanie w wojny dzieci-żołnierzy.

Kanadyjski parlamentarzysta Irwin Cotler, odnosząc się m.in. do Holokaustu, zwrócił uwagę, że nie zaczął się on od komór gazowych, lecz od słów. Przestrzegał przed obojętnością oraz bezczynnością wobec zagrożeń. Wezwał też do wspierania przez społeczność międzynarodową misji MTK.

O działalności i życiu Lemkina mówił obszernie dyrektor wykonawczy Amerykańskiego Komitetu Żydowskiego David Harris. Zwracał uwagę na poważne konsekwencje wynikające z puszczania w niepamięć ostrzeżeń przed zagładą, jak stało się np. w przypadku Adolfa Hitlera, który jasno wyłuszczył swe zamiary w manifeście "Mein Kampf". Jego zdaniem wiele krajów wykazało brak wyobraźni, także na forum ONZ, nie zajmując zdecydowanego stanowiska wobec dyktatorów, takich jak były prezydent Iranu Mahmud Ahmadineżad.

Harris mówił o poświęceniu i moralnej odwadze emisariusza władz Polskiego Państwa Podziemnego Jana Karskiego, który nie zważając na niebezpieczeństwo informował zachodnie rządy o zagładzie Żydów.

Prokurator Bensouda zwróciła uwagę w rozmowie z PAP na niebezpieczne procesy jak demonizowanie czy dehumanizowanie innych ludzi. W dziele zapobiegania ludobójstwu za najważniejszą sprawę uznała edukację na temat praw mniejszości.

"Pierwszym krokiem jest nauka by, nie nienawidzić i nauka, by kochać" - zaznaczyła. Przypomniała słowa zmarłego niedawno byłego prezydenta RPA Nelsona Mandeli, że dzieci nie rodzą się, by nienawidzić, ale są tego uczone.

W ocenie moderatora seminarium, wiceprezesa nowojorskiego think tanku EastWest Institute Andrew Nagorskiego dziedzictwo Lemkina jest wciąż żywe, nawet jeśli nie brakuje sporów, np. między Ormianami i Turkami, co było też widoczne podczas dyskusji. Nie jest też najistotniejsze, czy sama definicja ludobójstwa jest zawsze pomocna, czy też niekiedy komplikuje sprawę.

"Każdy próbuje dowieść, że coś nie kwalifikuje się jako ludobójstwo i jest to niekiedy trudna kwestia w sensie prawnym, intelektualnym. Jednakże faktem jest, że pewne zachowania, które w przeszłości traktowano w bardzo niejasny sposób jako przestępstwa, są teraz konkretnie określane. Ponadto istnieje Międzynarodowy Trybunał Karny oraz przepisy, które mogą być egzekwowane" - powiedział PAP.

Jak zauważył Nagorski, ze stanowiska większości uczestników konferencji wynikało, że do zwalczania ludobójstwa i zapobiegania mu nie są konieczne nowe mechanizmy. Potrzebne są natomiast działania biorące pod uwagę lekcję historii oraz edukacja oparta na doświadczeniach demokratycznych społeczeństw.

Zainteresował Cię artykuł? Dołącz do nas na Facebooku!

PAP, lz

[fot:PAP/EPA]

Warto poczytać

  1. 1270dtrump 21.04.2018

    Rosja przypuściła atak na niespotykaną skalę. Znaleźli chętnych partnerów w sztabie Trumpa?

    Komitet Narodowy Partii Demokratycznej złożył pozew sądowy, w którym oskarżają Donalda Trumpa, jego współpracowników, Wikileaks oraz Federację Rosyjską o konspirację mającą na celu zmianę wyniku wyborów.

  2. 1270jews 21.04.2018

    Europejski Żydzi ponad prawem? „Powinni mieć broń!”

    Jeden z najpoważniejszych europejskich rabinów Menachem Margolin domaga się od europejskich ministrów żeby pozwolili osobom pochodzenia żydowskiego na posiadanie broni bez specjalnych zezwoleń. Jego zdaniem to najlepszy sposób by powstrzymać antysemickie ataki.

  3. Warszawa3 21.04.2018

    Jedna z najważniejszych decyzji dla światowego bezpieczeństwa zapadnie w Warszawie?

    Warszawa, według Bloomberga, jest jednym z dziewięciu miast rozważanych jako potencjalne miejsce spotkania przywódcy Korei Północnej Kim Dzong Una z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Szczyt jest planowany na maj lub czerwiec

  4. Kim28032018 21.04.2018

    Wielki sukces międzynarodowej dyplomacji. Koreański reżim zawiesza program nuklearny

    Przywódca Korei Płn. Kim Dzong Un ogłosił wstrzymanie prób jądrowych i testów międzykontynentalnych rakiet balistycznych, a także zamknięcie obiektu, gdzie prowadzono badania i próby jądrowe - podała w sobotę oficjalna północnokoreańska agencja prasowa KCNA

  5. Soroswiki 20.04.2018

    Rząd Orbana przygotowuje ustawy "Stop Soros". Fundacja miliardera ucieknie z Węgier?

    Fundacja urodzonego w Budapeszcie amerykańskiego miliardera George'a Sorosa, Open Society, zdecyduje, czy pozostać na Węgrzech, po przyjęciu przez parlament rządowego pakietu ustaw antyimigracyjnych - powiedział Reuterowi rzecznik fundacji, Csaba Csontos

  6. ImigranciFlickr 20.04.2018

    Nowy sposób imigrantów na trafienie do Europy. Może ich dotrzeć nawet kilkaset tysięcy

    Tysiące obywateli państw afrykańskich i południowoamerykańskich dostają się na terytorium Hiszpanii na podstawie sfałszowanych wiz. Najwięcej z nich pochodzi z Maroka

  7. 1270rosjamundile 20.04.2018

    60 europosłów wzywa rządy europejskie do bojkotu Mundialu

    Grupa 60 europosłów z różnych krajów i grup politycznych wystosowała list do rządów wszystkich państw Unii Europejskiej z apelem o bojkot tegorocznych mistrzostw świata w piłce nożnej w Rosji

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook