Jedynie prawda jest ciekawa


Coraz więcej Rosjan pozytywnie ocenia rolę oprawców z Czeka i KGB

22.02.2018
1270czekiosta
Coraz więcej Rosjan pozytywnie ocenia rolę oprawców z Czeka i KGB

Wśród Rosjan wzrosły pozytywne skojarzenia ze służbami radzieckimi: WCzK (policją polityczną powołaną przez bolszewików) oraz KGB (Komitetem Bezpieczeństwa Państwowego) istniejącym do upadku ZSRR. Coraz więcej Rosjan kojarzy KGB z ochroną interesów państwa.

Takie wyniki przynosi sondaż Centrum Lewady, niezależnego ośrodka badań publicznej, opublikowany w czwartek w dzienniku "RBK". Centrum Lewady porównało sondaż ze stycznia br. z wynikami uzyskiwanymi w 1997 i 2000 roku.

Odsetek Rosjan, którym WCZK (Czeka, Ogólnorosyjska Nadzwyczajna Komisja do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem) kojarzy się z terrorem politycznym i represjami spadła dwukrotnie od 1997 roku. Wówczas takie skojarzenia wybierało 23 proc. ankietowanych, a w najnowszym sondażu było ich tylko 12 procent.

Pytani o to, czym zajmowała się Czeka, Rosjanie rzadziej wybierają odpowiedź "walką z przeciwnikami władzy radzieckiej, kontrrewolucją i sabotażem" (w 1997 - 40 proc., w 2018 r. - 32 proc.). Częstszymi skojarzeniami są obecnie kontrwywiad (wzrost z 9 do 15 proc.) i wywiad (wzrost z 8 do 13 proc.).

W sondażu z 2000 roku na związek KGB z ochroną interesów państwa wskazywało 22 proc. respondentów, obecnie jest to 41 procent. Z kolei w innym badaniu, z 2007 roku, ze śledzeniem i donosami kojarzyło KGB 15 procent Rosjan, a obecnie jest to 19 procent.

Natomiast mniej jest obecnie wśród Rosjan skojarzeń odnoszących się do represji 1937 roku (okres stalinowskiego "Wielkiego Terroru") - jeśli w 2000 roku 22 procent łączyło je z KGB, to obecnie na taki związek wskazuje 17 procent. Jak zauważa "RBK", respondenci w coraz mniejszym stopniu wiążą radzieckie służby specjalne z terrorem politycznym, natomiast coraz bardziej - z ochroną interesów państwa.

Socjolog Centrum Lewady Denis Wołkow wskazał na kilka przyczyn poprawy wizerunku służb. Zdaniem badacza po aneksji Krymu i ingerencji Rosji w wojnę w Syrii ogółem wzrósł wśród Rosjan autorytet państwa i służb siłowych. W państwowych kanałach telewizyjnych brak opinii krytycznych o pracy służb specjalnych, natomiast pozytywnie ich funkcjonariusze są przedstawiani w filmach i serialach.

Wołkow wiąże też zmianę stosunku Rosjan do służb z naciskami ze strony władz na organizacje zajmujące się historią represji politycznych. To na przykład Stowarzyszenie Memoriał, które bada represje polityczne w ZSRR. Od 2014 roku Ministerstwo Sprawiedliwości Rosji umieszcza oddziały Memoriału w swoim wykazie organizacji pozarządowych "pełniących funkcje zagranicznego agenta".

Inny socjolog, Nikołaj Mironow z Ośrodka Reform Gospodarczych i Politycznych powiedział "RBK", że pozytywny obraz służb specjalnych wynika z obecnego zapotrzebowania Rosjan na zaprowadzenie porządku i sprawiedliwości. Takie problemy jak brak ochrony prawnej, korupcja i kwestie socjalne niepokoją obywateli i "na tle wieloletniej mitologizacji historii umacniają się pozytywne skojarzenia z czasami radzieckimi, w tym stalinowskimi" - powiedział badacz. Przy czym, jego zdaniem, wielu Rosjan ma stosunek negatywny do radzieckiego systemu wymierzania kar i nie chciałoby jego przywrócenia.

Sondaż Centrum Lewady przeprowadzono w dniach 19-23 stycznia na reprezentatywnej próbie 1,6 tys. osób.

Z Moskwy Anna Wróbel (PAP) 

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook