Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

50+ w USA, 67 po hiszpańsku

10.03.2012

W USA znacznie wzrósł udział ludzi starszych w całej populacji, w związku z wydłużaniem się średniej długości życia i osiąganiem wieku emerytalnego przez tzw. baby-boomers, czyli pokolenie powojennego wyżu demograficznego. W Hiszpanii podniesienie wieku emerytalnego uzupełniono dodatkowymi zachętami.

Ponieważ prowadzi to do coraz większego obciążenia osób w wieku produkcyjnym utrzymaniem emerytów, rząd federalny i władze stanowe podjęły kroki na rzecz zachęcania osób starszych do kontynuowania pracy w późniejszym wieku.

W latach 80. zniesiono obowiązkowy wiek przechodzenia na emeryturę i pracodawcy nie mogą od tego czasu zwalniać pracowników z powodu ich wieku; wyjątkiem są niektóre specjalne zawody, jak np. piloci samolotów. Prawo to jest częścią federalnej Ustawy Przeciw Dyskryminacji w Zatrudnieniu z Powodu Wieku (ADEA). Zabrania ona poza tym dyskryminacji ze względu na wiek - już powyżej 40 lat - przy zatrudnianiu, zwalnianiu z pracy, płacach, świadczeniach, awansach, przenoszeniu na inne, niżej płatne stanowiska itp.

Pracodawcy w USA mogą zwolnić każdego pracownika bez podania powodu, ale jeśli czuje się on dyskryminowany jako osoba starsza, może się odwołać do federalnej Komisji ds. Równych Szans przy Zatrudnianiu. Jeżeli komisja nie uzna skargi, może on skierować pozew cywilny do sądu. "W rezultacie pracodawca, który chce się pozbyć starszego pracownika, zwykle przekupuje go oferując świadczenia emerytalne, np. w wysokości 60 procent ostatniej pensji" - powiedział PAP ekspert z Brookings Institution Gary Burtless.

Zachęcaniu do pracy w starszym wieku służy też stopniowe podnoszenie wieku otrzymywania pełnej emerytury państwowej z federalnego funduszu Social Security. Do 1983 roku można ją było dostawać w pełnej wysokości od 65. roku życia, obecnie od 66. roku życia, a w przyszłości planuje się podniesienie tej granicy do 67 lat. Przechodząc na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego można otrzymać świadczenia niepełne, ale wtedy dostaje się je w takiej samej wysokości do końca życia.

Inna formą zachęty jest obniżenie w ostatnich latach kwoty, którą emeryt pobierający świadczenie z Social Security może zarobić bez opodatkowania.

Rolę niezamierzonego bodźca do dłuższej pracy pełnią też wprowadzone w latach 80. przez sektor prywatny zmiany systemu zakładowych programów emerytalnych. Jak w innych krajach, programy gwarantujące określone świadczenia emerytalne zostają zastępowane przez indywidualne rachunki emerytalne, do których okresowo dokładają się w ustalonych proporcjach pracodawcy i pracownicy. Ponieważ gromadzone na nich fundusze są inwestowane na rynku finansowym i podlegają jego wahaniom, zbliżający się do emerytury pracownik nie jest pewny jej wysokości, co było szczególnie dotkliwe w ostatnich latach kryzysu i recesji.

W następstwie kryzysu szczególnie wielu Amerykanów straciło pracę albo oszczędności gromadzone m.in. na rachunkach emerytalnych. Obserwuje się więc, że coraz więcej starszych osób pracuje, aby powetować sobie te straty i zachować standard życia na poziomie, do jakiego się przyzwyczaili.

Bardzo rozbudowany amerykański system edukacji ustawicznej stwarza ludziom starszym szerokie możliwości zdobycia nowych kwalifikacji i zmiany zawodu. Często jednak hamulcem bywa tu bariera nowoczesności, gdyż wielu osobom starszego pokolenia trudno jest dostosować się do rewolucyjnych zmian technologicznych. Na przykład w przemyśle wytwórczym nie jest im łatwo przestawić się z mechanicznej na komputerową obsługę maszyn, wymagającą czasem umiejętności programowania.

Rządzie, ucz się od Hiszpanów

W Hiszpanii przedłużono w ub. r. wiek emerytalny kobiet i mężczyzn do 67 lat. Aby otrzymać pełną emeryturę, trzeba przepracować 37 lat. Do zatrudniania osób po 45. roku życia rząd zachęca ulgami finansowymi, a władze regionalne realizują Plan 45 Plus. Reforma emerytalna, podnosząca wiek emerytalny kobiet i mężczyzn o dwa lata, będzie wprowadzana w życie stopniowo, od 2013 r. aż do 2027 r. Okres pracy ma być wydłużany co roku przeciętnie o 1,5 miesiąca.

Zgodnie z reformą, przed ukończeniem 67. roku życia na emeryturę będą mogły przechodzić osoby, które przepracowały 37 lat albo wykonują niebezpieczne prace. Kobiety mogą wliczyć do lat pracy dwa lata urlopu wychowawczego, a osoby z wyższym wykształceniem - dwa lata praktyk i stypendiów z okresu studiów. Osoby, które po ukończeniu 67 lat będą chciały nadal pracować, otrzymają za każdy dodatkowy rok premię w wysokości 2 proc. emerytury.

Rząd zapowiedział, że do reformy wprowadzi wkrótce zmiany, np. pozwoli, aby emeryci pracowali zawodowo bez utraty prawa do emerytury. Aby zachęcić firmy do zatrudniania osób powyżej 45. roku życia, rząd oferuje ulgi finansowe. Pracownik musi jednak spełniać wiele dodatkowych warunków, np. musi być zarejestrowany jako bezrobotny, nie może być spokrewniony (do drugiego stopnia pokrewieństwa) z pracodawcą, nie może być związany z firmą co najmniej dwa lata przed zatrudnieniem, jeżeli umowa o pracę jest bezterminowa, lub pół roku, jeżeli jest czasowa.

Rząd oferuje największe ulgi w przypadku bezterminowych umów o pracę. Za zatrudnienie osoby w wieku 45-55 lat, państwo pokrywa wówczas 50 proc. kwoty ubezpieczenia społecznego w ciągu pierwszego roku pracy i 45 proc. przez pozostałe lata. W przypadku zatrudnienia osób w wieku 55-65 lat, państwo opłaca 55 proc. kwoty ubezpieczenia społecznego za pierwszy rok i 50 proc. przez resztę lat.

Za zatrudnienie bezrobotnych kobiet na czas nieokreślony ulgi w opłatach wzrastają o 10 pkt proc. Jeżeli zatrudnia je osoba prowadząca samodzielną działalność gospodarczą (tzw. autonomo), ulgi zwiększają się o 5 pkt proc. Wszystkie ulgi nie mogą jednak przekroczyć 60 proc. rocznej kwoty ubezpieczenia społecznego.

Praktyka wskazuje, że firmy bardzo sobie cenią kandydatów do pracy, dzięki którym mogą skorzystać z takich ulg.

Od wielu lat jest realizowany w poszczególnych regionach Hiszpanii Integralny Program na Rzecz Zatrudniania Osób Powyżej 45 lat, tzw. Plan 45 Plus. Jego celem jest zwiększenie szansy na zatrudnienie osób bezrobotnych powyżej 45. roku życia. W tym celu władze lokalne oferują tym osobom pomoc w kształceniu i przekwalifikowywaniu, subsydia w przypadku przenoszenia się do pracy poza miejscem zamieszkania, pomoc finansową w samozatrudnieniu, jeżeli dodatkowo tworzone jest co najmniej jedno miejsce pracy.

PAP

A w Polsce? Bezmyślnie

Rząd Donalda Tuska postuluje podniesienie wieku emerytalnego dla wszystkich do 67 lat, całkowicie bezmyślnie i bezrefleksyjnie. Nie zastanawia się, czy 67-latek znajdzie pracę i czy przesunięcie wieku emerytalnego nie będzie w większości wypadków równoznaczne z koniecznością przyznania zasiłku. Nie tworzy też zachęt dla pracodawców, by zatrudnianie takich matuzalemów było dla nich atrakcyjne. Rząd RP ma nadzieję, że wszystko załatwi za jego ministrów niewidzialna ręka rynku. Ta zaś, zanim przyniesie efekty w systemie emerytalnym, najpierw zmiecie ze sceny sam rząd. Gdyby bowiem niewidzialna ręka rynku, w którą zdaje się wierzyć nasz premier, rzeczywiście działała, ludzie – sprawiedliwie wynagradzani – pracowaliby w miarę sił, nawet do końca dni swoich, wystrzegając się emerytury jak ognia. Skoro jednak emerytura jest równa zasiłkowi, a zasiłek niejednej pensji, mamy to co mamy.

aj


Fot. sxc.hu
Słowa kluczowe:

starość

,

emerytura

,

praca

Warto poczytać

  1. mid-epa05863658 22.03.2017

    Atak przed brytyjskim parlamentem. Są ranni

    Według informacji podanej przez przewodniczącego Izby Gmin jeden z policjantów został zaatakowany nożem.

  2. ruble-9305501280 22.03.2017

    Rosja ogranicza przelewy pieniężne na Ukrainę

    Ustawa przyjęta Dumę Państwową zabrania dokonywania przelewów pieniężnych z Rosji na Ukrainę za pomocą zagranicznych systemów płatniczych.

  3. mid-epa05862469 22.03.2017

    Doradca Trumpa zapewnia o przyjaźni między Polską a USA

    Polska może być pewna, że jej przyjaźń i długoletni związek ze Stanami Zjednoczonymi zostaną zabezpieczone przez obecną administrację - mówi PAP doradca prezydenta Donalda Trumpa Ralph Reed. Jak ocenia, relacje Moskwa-Waszyngton "to będzie trudny związek".

  4. kom00 22.03.2017

    KE grozi krajom członkowskim ws. imigrantów

    Komisja Europejska zaapelowała do krajów UE, by te wypełniły zobowiązania dotyczące uchodźców. W innym wypadku grożą im bliżej niesprecyzowane konsekwencje.

  5. mid-epa05861587 21.03.2017

    Tusk zwołuje szczyt ws. Brexitu

    „Musimy zrobić wszystko co w naszej mocy, żeby proces rozwodowy był jak najmniej bolesny dla UE."

  6. AleksandrLukaszenkayt1270x714 21.03.2017

    Łukaszenka: Bojówkarze szkoleni w Polsce

    „Pieniądze szły przez Polskę i Litwę do nas. Dosłownie w ostatnich godzinach zatrzymaliśmy kilkudziesięciu bojowników, którzy przygotowywali prowokację z bronią”.

  7. ciezarowka-steff 21.03.2017

    Polak skazany za próbę przemytu nielegalnych imigrantów do Wielkiej Brytanii

    33-letni Polak Marek N. został skazany na pięć lat więzienia za udział w zorganizowanej grupie przestępczej, próbującej przerzucić na teren Wielkiej Brytanii 20 nielegalnych imigrantów.

CS141fotMINI

Czas Stefczyka 141/2017

PDF (4,89 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook