Jedynie prawda jest ciekawa

System dla bogaczy

05.06.2012

Brak kompleksowych regulacji systemowych, wewnętrzne sprzeczności oraz wysoki poziom niesprawiedliwości względem różnych grup podatników – to są jedynie niektóre cechy charakteryzujące model systemu interpretacji podatkowych implementowany w Polsce.

W sytuacji gdy interpretacja ogólna jest profisklana (czyli sytuacja najczęstsza, standardowa), a na etapie sądowym (Wojewódzki Sąd Administracyjny lub Naczelny Sąd Administracyjny) podatnik jest w stanie wywalczyć korzystną dla siebie interpretację przepisów, efekt tego jest następujący: system wspiera dużych bogatych podatników, których stać na wysokie koszty obsługi prawno-podatkowe – tylko taki może sobie pozwolić na wojnę z Ministerstwem Finansów i przejść drogę krzyżową do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Natomiast zwykły mały biedny podatnik, którego nie stać na takie zabawy, ma przed sobą organ podatkowy, który jest „kryty” wydaną profiskalną interpretacją ogólną, do której musi się stosować. Dodatkowo, jak donosiły ostatnio media, Minister Finansów łamiąc przepisy Ordynacji Podatkowej nakazujące publikację wszystkich interpretacji w Biuletynie Informacji Publicznej, nie dotrzymywał tego obowiązku w stosunku do interpretacji korzystnych dla podatników.

W sytuacji gdy w ramach jednego systemu, którego podstawową zasadą ma być zagwarantowanie równości opodatkowania, przewagę mają bogate podmioty, to system musi przewidywać mechanizmy gwarantujące ochronę słabszych podatników. Taką rolę w wielu zachodnich państwach pełni organ zwany Rzecznikiem Praw Podatnika (Tax Ombudsman) lub inne ciała o podobnych charakterze. W Polsce taki organ nie istnieje, zaś wszystkie wyżej przedstawione mankamenty systemu podatkowego wskazują na potrzebę powołania takiej instytucji.

Fundacja Republikańska przygotowała projekt ustawy w tym zakresie, z którym można się zapoznać na stronie: www.rzecznikpodatnikow.pl Projekt ten przewiduje m.in. możliwość zaskarżenia przez Rzecznika interpretacji ogólnych do sądu, co wyeliminowałoby wyżej opisane nierówności, bowiem w ramach obecnego systemu nie istnieje żadna sądowa kontrola interpretacji ogólnych.

Wyżej przedstawione przykłady są jedynie wybranymi zagadnieniami, które świadczą o niedoskonałościach systemu interpretacji podatkowych w Polsce. Dyskusja o kształcie tego systemu powinna obejmować szeroko rozumiane alternatywne metody rozwiązywania sporów podatkowych (Tax Dispute Resolution), które są stosowane w innych państwach na świecie.

Obecny system nie tylko prowadzi do nierówności podatników i braku pewności podatkowej, ale także na poziomie państwa wyklucza możliwość strategicznego zarządzania systemem podatkowym, który staje się niesterowny. Problemy instytucjonalnego oraz systemowego charakteru regulacji konstytuujących zasady wydawania i obowiązywania interpretacji podatkowych wymagają więc gruntowanej analizy polegającej na ocenie skutków wprowadzonego systemu ex post.

Centrum Analiz Fundacji Republikańskiej

[fot. sxc.hu]

CS145fotMINI

Czas Stefczyka 145/2017

PDF (8,85 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook