Jedynie prawda jest ciekawa

Ponad pół mln Polaków oddało krew

13.06.2015

Ponad pół miliona Polaków w 2014 roku zdecydowało się oddać krew.

W ubiegłym roku w Polsce krew oddało prawie 600 tys. honorowych dawców; pobrano ok. 1,2 mln donacji krwi i wykonano prawie 1,7 mln przetoczeń jej składników - wynika z danych Narodowego Centrum Krwi. W niedzielę obchodzony jest Światowy Dzień Krwiodawcy.

Krew to jeden z najbardziej pożądanych „leków”, jakimi dysponuje medycyna. Pomimo znaczącego postępu w nauce, krwi nie można pozyskać z innego źródła niż drugi człowiek.

Jak informuje Narodowe Centrum Krwi, w Polsce corocznie wykonuje się ok. 1,7 mln przetoczeń składników krwi (transfuzji), ratujących życie i zdrowie ludzkie.

Postępujący w ostatnich latach rozwój medycyny – zwłaszcza transplantacyjnej – powoduje znaczne zapotrzebowanie na krew na całym świecie. Dodatkowo, dostęp do nowoczesnych procedur i sposobów leczenia również wpływa na zwiększone zużycie krwi, w szczególności w onkologii i hematologii oraz chirurgii sercowo-naczyniowej.

Niedobory krwi i jej składników występują okresowo w ciągu całego roku, ale najdłużej utrzymują się w okresie wakacyjnym i dotyczą całej Polski. Jest to spowodowane m.in. większą liczbą wypadków oraz faktem, że krwiodawcy przebywają w tym okresie na urlopach.

Jednak zapotrzebowanie na krew występuje przez cały rok. Centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa zawsze zabezpieczają przypadki nagłe, ale są niejednokrotnie zmuszone do ograniczania wydawania krwi do planowanych zabiegów operacyjnych i niektórych przypadków niewymagających natychmiastowego przetoczenia.

Jedną z przyczyn niedoborów krwi jest również nierównomierny rozkład procentowy poszczególnych grup krwi w populacji. Jak wynika z danych Narodowego Centrum Krwi, najwięcej osób ma grupę A Rh+ (32 proc.), 0 Rh+ (31 proc.). Znacznie rzadsze są grupy: B Rh+ (15 proc.), AB Rh+ (7 proc.) oraz ujemne: 0 Rh- (6 proc.), A Rh- (6 proc.), B Rh- (2 proc.) oraz AB Rh- (1 proc.).

Pożądani są dawcy wszystkich grup krwi, jednak z użytecznego punktu widzenia najbardziej deficytowa jest krew grupy 0 Rh-, ponieważ w nagłych wypadkach, przy braku krwi właściwej grupy, może być zazwyczaj przetoczona każdemu bez ryzyka odrzucenia przez biorcę. Problem polega na tym, że jest to jedna z rzadziej występujących grup krwi, w Polsce ma ją zaledwie ok. 6 proc. osób.

Aktualnie w Polsce obowiązuje zasada honorowego krwiodawstwa, która polega na tym, iż krwiodawcy oddają krew i jej składniki dobrowolnie i bezpłatnie na potrzeby publicznej służby krwi. Dawcą krwi lub jej składników może być zdrowa osoba w wieku do 18 do 65 lat, która przedstawi dokument tożsamości ze zdjęciem, adresem zamieszkania oraz numerem PESEL.

Dawca jednorazowo może oddać tylko 450 ml krwi pełnej. Oddać można także wybrane składniki krwi, np. krwinki płytkowe, krwinki czerwone.

Każdego roku, 14 czerwca, obchodzony jest Światowy Dzień Krwiodawcy, ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w rocznicę urodzin Karla Landsteinera, austriackiego lekarza immunologa, laureata Nagrody Nobla, który w 1901 r. odkrył grupy krwi.

Z tej okazji jednostki publicznej służby krwi przygotowują jeszcze więcej punktów, w których można oddać krew, a także organizują różne wydarzenia specjalne, m.in. konkursy dla dzieci oraz pokazy ratownictwa i kursy pierwszej pomocy. Ponadto w niektórych miastach dawcy krwi będą mogli liczyć np. na darmowy przegląd jamy ustnej, kupony rabatowe do księgarni internetowych i słodki poczęstunek.

lap/PAP

[fot. Ixtlilto/CC BY-SA 3.0]
CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook