Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Najbiedniejsze rodziny płacą najwięcej VAT-u

26.02.2015

Ok. 16,3% dochodów najbiedniejszych gospodarstw domowych jest zabierane przez VAT.


Najbiedniejsze gospodarstwa domowe są stosunkowo najbardziej obciążone VAT- em, odprowadzają w tej formie budżetu 16,3 proc. dochodów - wynika z przedstawionego w czwartek raportu CenEA. W przypadku gospodarstw najbogatszych VAT stanowi 6,8 proc. dochodów.

Zdaniem dyrektora Fundacji Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA dr. Michała Mycka należy rozpocząć dyskusję na temat wprowadzenia jednej stawki VAT.

Zgodnie z obliczeniami CenEA przeprowadzonymi na podstawie danych GUS za 2012 r., polskie gospodarstwa domowe oddają za pośrednictwem VAT do budżetu państwa średnio 10 proc. swojego dochodu do dyspozycji (dochód pomniejszony o podatki, czy składki, który można przeznaczyć na konsumpcję i oszczędności). Zauważono, że udział VAT w dochodach gospodarstw domowych spada wraz ze wzrostem ich zamożności. Najbiedniejsze 10 proc. gospodarstw domowych odprowadza średnio 16,3 proc. swego dochodu w formie VAT, a najbardziej zamożne 10 proc. gospodarstw przeznacza na podatek od towarów i usług 6,8 proc. dochodów.

Najbiedniejsze gospodarstwa domowe wydają znaczną część swoich dochodów, bo 28 proc. na produkty objęte najniższą stawką, zaś gospodarstwa najbogatsze - 12,9 proc. Wśród gospodarstw domowych o najniższych dochodach 47,8 proc. wydatków stanowią wydatki na towary i usługi objęte najwyższą 23 proc. stawką VAT, a w przypadku gospodarstw najzamożniejszych odsetek ten wynosi 58,7 proc.

Analitycy CenEA wskazali w raporcie, że udział towarów i usług zwolnionych z VAT, jak na przykład usług medycznych, czy edukacyjnych, rośnie wraz ze wzrostem zamożności gospodarstwa domowego. Wśród najbogatszych gospodarstw stanowi on 8,9 proc.

"W większych gospodarstwach domowych, przy tym samym poziomie dochodów do dyspozycji płacony VAT jest wyższy. W przypadku gospodarstw domowych z dziećmi koszty podatku wzrastają o 9 proc., z tym, że nie rosną już one wraz ze wzrostem liczby dzieci, czy ich wiekiem. Wydaje się, że większe gospodarstwa domowe przenoszą swoje wydatki na dobra obciążone niższymi stawkami VAT-u, w związku z czym płacą mniejszy podatek przy tym samym poziomie konsumpcji" - wyjaśnił Myck.

W raporcie wskazano, że wskutek zmian stawek VAT w 2011 r. obciążenie gospodarstw domowych wzrosło z tego tytułu o 4,4 mld zł (po decyzji rządu o utrzymaniu wyższych stawek w latach 2014-2016 strata gospodarstw domowych wyniosła 4 mld zł rocznie). Tym samym w 2011 r. miesięczne obciążenie VAT-em najbiedniejszych gospodarstw domowych wzrosło o 7,6 zł miesięcznie (0,8 proc. dochodu), a najbogatszych o 35,4 zł (0,3 proc. dochodu).

W 2011 r. podwyższono podstawową 22 proc. stawkę do 23 proc., a obniżoną z 7 proc. do 8 proc. Jednocześnie, zgodnie z wymogami UE, zlikwidowano 3 proc. stawkę na produkty rolnicze wprowadzając nową 5 proc. stawkę na nieprzetworzoną żywność. Do kategorii tej trafiła część produktów, które wcześniej obciążone były 7 proc. stawką. Podwyższone do 23 proc. i 8 proc. stawki miały obowiązywać do końca 2013 r., ale rząd zdecydował o ich przedłużeniu na kolejne trzy lata, do końca 2016 r.

 

Zdaniem Mycka należy zacząć dyskusję na temat wprowadzenia jednolitej stawki VAT. Szef fundacji zauważył, że choć obniżone stawki VAT obejmują najczęściej dobra i usługi stanowiące większą część wydatków gospodarstw domowych o niskich dochodach, to system VAT jest nieefektywnym sposobem wspierania tych gospodarstw.

"Jednolita stawka VAT, takie przynajmniej są konkluzje z różnych dyskusji międzynarodowych, przynosi istotne korzyści dla funkcjonowania gospodarki, może usprawnić i uprościć system" - powiedział Myck. Analitycy CenEA wyliczyli np., że wprowadzenie jednej stawki w wysokości 15,5 proc. byłoby neutralne dla budżetu, choć spowodowałoby większe obciążenie dla najmniej zamożnych gospodarstw domowych.

"Jednak wprowadzając stawkę nieco wyższą (niż 15,5 proc. - PAP) można by wygenerować dodatkowe dochody, które później mogłyby zostać dystrybuowane za pośrednictwem ulg podatkowych, czy zasiłków, żeby ewentualnie zrekompensować straty gospodarstwom najbiedniejszym" - zauważył Myck.

Wyjaśnił, że przedstawiony w czwartek raport jest pierwszą z analiz przedwyborczych przygotowywanych przez CenEA w tym roku. Badania są realizowane w ramach programu fundacji im. Stefana Batorego "Obywatele dla Demokracji" finansowanego z Funduszy EOG. Zgodnie z informacjami na stronie internetowej CenEA, fundacja jest niezależną, apolityczną jednostką badawczo-naukową skupiającą się na analizie konsekwencji polityki społeczno-gospodarczej, ze szczególnym uwzględnieniem Polski.

mly/PAP

fot. wPolityce.pl

Słowa kluczowe:

VAT

,

gopodarka

,

rodzina

,

bieda

,

biedni

Warto poczytać

  1. MK5121600IMG3055t586780b1m800xc3aa13db 23.05.2017

    Rekordowe oceny polskiej gospodarki

    Tak dobrych wyników oceny polskiej gospodarki jeszcze w historii nie było. Według najnowszego badania CBOS aż 42 procent Polaków dobrze ocenia sytuację gospodarczą w Polsce.Ocena ta wzrosła od początku roku aż o 11 proc.

  2. imigranci-fdshfbsdjhfbj 22.05.2017

    Miliony uchodźców w 2016 r.

    "Osoby te w końcu będą musiały szukać schronienia gdzie indziej, jeśli nie zostanie im ono zapewnione w ich własnym kraju"

  3. student-849822960720 20.05.2017

    Kobiety są lepszymi inwestorami niż mężczyźni

    - Kobiety są lepszymi inwestorami niż mężczyźni - wynika z sondażu przeprowadzonego przez międzynarodową korporację finansową Fidelity Investments.

  4. gielda-rfdersd 19.05.2017

    Spada liczba giełdowych dłużników

    Zadłużenie spółek notowanych na głównym rynku GPW wyniosło 27,3 mln zł.

  5. pieniadze-edswe 18.05.2017

    Długi alimentacyjne Polaków rosną

    Na koniec kwietnia wyniosły prawie 10,5 mld zł, a kwota ta przyrasta o ok. 100 mln zł miesięcznie.

  6. IMK4ERW1704MG4021 17.05.2017

    Polacy zadowoleni z 500+

    Większość rodaków uważa, że program pomógł rodzinom.

  7. MK9bt17059013IMG5251t59189a4bm800xd1b32dc7 16.05.2017

    Coraz lepsze wyniki polskiej gospodarki

    PKB niewyrównany sezonowo (w cenach stałych średniorocznych roku poprzedniego) wzrósł realnie w pierwszym kwartale 2017 r. o 4,0 proc. w porównaniu z tym samym kwartałem poprzedniego roku - poinformował we wtorek w tzw. szybkim szacunku Główny Urząd Statystyczny.

  8. weapon-424772stef 15.05.2017

    Im więcej przemocy w szkole, tym słabsze wyniki w nauce mają uczniowie - raport PISA

    W Polsce istnieje większe zagrożenie przemocą w szkole niż w innych krajach OECD.

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook