Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Korzyści i straty po 1989 r.

16.05.2014

Blisko połowa Polaków pozytywnie ocenia bilans zmian po obaleniu w naszym kraju komunizmu. Nadal jednak znaczna grupa społeczeństwa odczuwa rozczarowanie przemianami.

Jak wynika z przeprowadzonego przez CBOS sondażu, 45 proc. badanych uważa, że zmiany, jakie zaszły w Polsce od 1989 r., przyniosły ludziom więcej korzyści niż strat; przeciwne zdanie ma 15 proc. O tym, że korzyści jest tyle samo co strat, przekonanych jest 27 proc.; 13 proc. nie ma zdania w tej sprawie.

W porównaniu z ub. rokiem odsetek pozytywnych ocen zwiększył się o 8 punktów proc. CBOS podkreśla, że to jeden z najlepszych wyników w historii badań prowadzonych przez ten ośrodek. Lepsze oceny przemian odnotowano jedynie w 2009 r., a porównywalne z obecnymi - w 2010 r.

85 proc. osób zaliczających siebie i swoją rodzinę do beneficjentów zmian sądzi, że wszystkim ludziom przyniosły one więcej korzyści niż strat; 47 proc. uważających się za "przegranych" ocenia, że negatywne skutki przeważają w odniesieniu do wszystkich Polaków.

60 proc. badanych dobrze oceniających swoją sytuację materialną uważa, iż transformacja przyniosła ludziom w Polsce więcej korzyści niż strat. Również ci, którzy określają swoje warunki materialne jako średnie, częściej oceniają efekty zmian ustrojowych pozytywnie (39 proc.) niż negatywnie (15 proc.).

Najbardziej krytyczne wobec społecznych skutków zmian są osoby postrzegające własne warunki bytu jako złe: 32 proc. z nich uznało, że przemiany przyniosły ludziom więcej strat niż korzyści, 24 proc. dostrzega więcej korzyści, a 32 proc. uważa bilans strat i zysków za wyrównany.

Społeczne skutki zmian, jakie zaszły w ciągu 25 lat, najlepiej oceniają badani o poglądach prawicowych (59 proc. wskazań "więcej korzyści niż strat", a 14 proc. "więcej strat"), a także osoby z wyższym wykształceniem (67 proc.) i średnim (43 proc.).

25 proc. osób z wykształceniem podstawowym wyraża przekonanie, że zmiany przyniosły ludziom więcej strat niż korzyści, 37 proc. dostrzega więcej korzyści, a 20 proc. uważa bilans strat i korzyści za wyrównany. Wśród respondentów z wykształceniem zasadniczym zawodowym 37 proc. dostrzega przewagę korzyści nad stratami, 31 proc. uważa, że straty i korzyści się równoważą, a 19 proc. wskazuje na przewagę strat.

Respondenci oceniający, że zmiany, jakie zaszły w Polsce od 1989 r., przyniosły ludziom więcej korzyści niż strat, uzasadniając swoją opinię mówili przede wszystkim ogólnie o wolności (18 proc.) i jej różnych aspektach takich jak: wolność słowa (12 proc.), swoboda podróżowania (12 proc.), wolny rynek, wolność gospodarcza, konkurencyjny rynek, swoboda przepływu kapitału (12 proc.), upodmiotowienie jednostek (8 proc.), odzyskanie niepodległości (5 proc.), uniezależnienie się od ZSRR (4 proc.), wolne wybory (3 proc.). 24 proc. badanych wymieniało kwestie dot. zmian ustrojowych, przy czym najczęściej (14 proc.) mówiono po prostu o demokratyzacji kraju.

Istotny wpływ na pozytywne oceny bilansu zmian ma też dla badanych lepsze zaopatrzenie sklepów, większa liczba sklepów, lepszy dostęp do towarów, zniknięcie kolejek (14 proc.). Znacząca część osób, które sądzą, że transformacja przyniosła ludziom więcej korzyści niż strat, mówiła też o pozytywnych zmianach w gospodarce - najczęściej (10 proc.) wskazywano na poprawę funkcjonowania gospodarki, rozwój gospodarczy kraju, nieco rzadziej (7 proc.) zwracano uwagę ogólnie na rozwój kraju i nowe inwestycje. 7 proc. mówiło o wzroście zamożności społeczeństwa, wzroście stopy życiowej.

Mówiono też m.in. o zmarnowaniu dorobku PRL, dorobku poprzednich pokoleń (21 proc.), w tym zniszczeniu gospodarki oraz pogorszeniu bezpieczeństwa socjalnego, wsparcia ze strony państwa i pogorszeniu opieki medycznej, dostępu do służby zdrowia. Wymieniano także patologie funkcjonowania obecnego systemu (7 proc.), brak perspektyw dla młodych (6 proc.), emigrację zarobkową spowodowaną brakiem pracy w kraju (5 proc.), pogorszenie sytuacji osób utrzymujących się z pracy najemnej (5 proc.) oraz wzrost kosztów utrzymania (5 proc.).

54 proc. badanych uważa, że transformacja w żaden sposób nie wpłynęła na sytuację ich i ich rodzin. Do beneficjentów przemian zalicza się 24 proc. ankietowanych, natomiast 12 proc. uważa, że on i jego rodzina stracili na zmianach.

CBOS badał też, jak w kwestii oceny przemian po 1989 r. Polacy wypadają na tle obywateli innych krajów Grupy Wyszehradzkiej (Czechów, Słowaków i Węgrów). Według sondażu społeczne skutki przemian najgorzej oceniają Węgrzy, a najlepiej Polacy. Węgrzy, podobnie jak Słowacy, częściej twierdzą, że zmiany, jakie zaszły w ich kraju po 1989 r., przyniosły ludziom więcej strat niż korzyści (odpowiednio: 42 proc. i 35 proc.), niż oceniają, że bilans zmian jest pozytywny (po 27 proc.).

W Czechach oceny pozytywne są częstsze od negatywnych (36 proc. wobec 30 proc.), jednak ogólny bilans wypada mniej pozytywnie niż w Polsce (45 proc. wobec 15 proc.).

Po kolejnych 15 latach poprawa ocen nastąpiła we wszystkich trzech krajach objętych badaniem, choć najbardziej spektakularna dotyczy Polski. Obecnie Polacy częściej niż Czesi czy Węgrzy skłonni są twierdzić, iż zmiany zachodzące od 1989 r. przyniosły ludziom więcej korzyści niż strat, a zdecydowanie rzadziej niż oni - że straty przeważają nad korzyściami.

We wszystkich czterech krajach Grupy Wyszehradzkiej badani najczęściej skłonni są twierdzić, iż w 1989 r. warto było zmieniać ustrój. O ile jednak w Polsce, w Czechach i  na Słowacji zwolennicy przemian stanowią większość ankietowanych (odpowiednio: 71 proc., 63 proc. i 56 proc.), o tyle na Węgrzech tylko 48 proc.

Badanie "Aktualne problemy i wydarzenia" przeprowadzono metodą wywiadów bezpośrednich, wspomaganych komputerowo (CAPI), w dniach 6-12 lutego 2014 r. na liczącej 1020 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski. Badania przeprowadzono też na reprezentatywnych próbach losowych w Czechach w dniach 3-10 lutego 2014 r., na Słowacji w dniach 27 stycznia - 5 lutego 2014 r., na Węgrzech w dniach 15-22 stycznia 2014 r.

Zapraszamy na profil Stefczyk.info na Facebooku!

PAP/JKUB

[fot. wikipedia.org/ Adrian Grycuk/lic. CC-BY-SA-3.0-pl]
Słowa kluczowe:

sondaż

,

CBOS

,

bilans

,

sklepy

Warto poczytać

  1. mother-and-daughter-2078075960720 26.05.2017

    GUS dzieli się danymi nt. polskich matek

    Polskie mamy w większości mają wyższe wykształcenie, na pierwsze dziecko decydują się przeciętnie w wieku 27 lat. Matki z rodzin wielodzietnych są na ogół aktywne zawodowo - wynika z danych GUS i Związku Dużych Rodzin "Trzy Plus". W piątek obchodzimy Dzień Matki.

  2. protest-4646161280 25.05.2017

    CBOS: Młodzież bez zaangażowana w politykę

    Ponad połowa najmłodszych badanych (od 18 do 24 roku życia) deklaruje się jako niezaangażowani (52 proc.) w politykę.

  3. economy-2245121stef 24.05.2017

    W maju wyraźna poprawa nastrojów konsumenckich

    Obliczane przez GUS wskaźniki ufności konsumenckiej osiągnęły rekordowy poziom.

  4. MK5121600IMG3055t586780b1m800xc3aa13db 23.05.2017

    Rekordowe oceny polskiej gospodarki

    Tak dobrych wyników oceny polskiej gospodarki jeszcze w historii nie było. Według najnowszego badania CBOS aż 42 procent Polaków dobrze ocenia sytuację gospodarczą w Polsce.Ocena ta wzrosła od początku roku aż o 11 proc.

  5. imigranci-fdshfbsdjhfbj 22.05.2017

    Miliony uchodźców w 2016 r.

    "Osoby te w końcu będą musiały szukać schronienia gdzie indziej, jeśli nie zostanie im ono zapewnione w ich własnym kraju"

  6. student-849822960720 20.05.2017

    Kobiety są lepszymi inwestorami niż mężczyźni

    - Kobiety są lepszymi inwestorami niż mężczyźni - wynika z sondażu przeprowadzonego przez międzynarodową korporację finansową Fidelity Investments.

  7. gielda-rfdersd 19.05.2017

    Spada liczba giełdowych dłużników

    Zadłużenie spółek notowanych na głównym rynku GPW wyniosło 27,3 mln zł.

  8. pieniadze-edswe 18.05.2017

    Długi alimentacyjne Polaków rosną

    Na koniec kwietnia wyniosły prawie 10,5 mld zł, a kwota ta przyrasta o ok. 100 mln zł miesięcznie.

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook