Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Dlaczego Polacy nie głosują w wyborach?

25.11.2015

Dlaczego Polacy nie głosują w wyborach? Przyczyny wyborczej absencji zbadał CBOS, który w opublikowanym sondażu stwierdził, że Polacy tłumaczą się przyczynami obiektywnymi lub sprzeciwem wobec rzeczywistości politycznej. W dniu głosowania w domach pozostała też znaczna część wyborców określających swoje poglądy jako lewicowe lub centrowe.

W ostatnich wyborach parlamentarnych nie głosowało 49,08 proc. Polek i Polaków. Jednak w badaniach przeprowadzonych przez CBOS dwa tygodnie później do absencji wyborczej przyznało się jedynie 32 proc. respondentów.

Tego rodzaju zjawisko, polegające na wyższym poziomie deklaracji udziału w wyborach zarówno przed głosowaniem, jaki i po nim w porównaniu z danymi rzeczywistymi jest zauważalne w przypadku każdych wyborów. Niechęć do przyznawania się do braku udziału w wyborach może wynikać z przekonania, że głosowanie jest obowiązkiem każdego obywatela.

Absencji wyborczej sprzyja przede wszystkim brak wyrazistych poglądów politycznych w kategoriach lewica-prawica. Aż dwie trzecie osób, które nie potrafią sprecyzować swoich poglądów, zadeklarowała, że nie wzięła udziału w głosowaniu.

25 października do urn wyborczych udali się przede wszystkim wyborcy identyfikujący się z prawicą - brak udziału w głosowaniu zadeklarowało 19 proc. z nich. Natomiast znaczna część wyborców określających swoje poglądy jako lewicowe (28 proc.) lub centrowe (31 proc.) pozostała tego dnia w domu.

Najwięcej deklaracji braku udziału w wyborach znajdujemy wśród najmłodszych wyborców - przyznało się do tego 41 proc. osób pomiędzy 18. a 24. rokiem życia. Do absencji wyborczej przyznało się też 28 proc. mieszkańców wsi i 39 proc. mieszkańców najmniejszych miast. W wyborach rzadziej biorą też udział osoby z niższym wykształceniem - przyznało się do tego 44 proc. osób z wykształceniem podstawowym i 46 proc. osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym.

Absencja wyborcza powiązana jest również z materialnymi warunkami życia: nie głosowało jedynie 13 proc. wyborców o najwyższym deklarowanym dochodzie na osobę w rodzinie (2000 zł i więcej), podczas gdy w grupie respondentów deklarujących najniższy dochód na osobę w rodzinie (do 649 zł) nie głosował co drugi.

Spośród trzech najczęściej wymienianych motywów absencji wyborczej dwa mają charakter niezwiązany kontekstowo z wyborami. 15,1 proc. niegłosujących usprawiedliwia się niedyspozycją zdrowotną, a 11,1 proc. nie głosowało z powodu pobytu poza miejscem zamieszkania.

Niektórym głosowanie uniemożliwiła praca zawodowa, przyczyny formalne (brak dowodu osobistego), wyznanie (świadkowie Jehowy) lub brak możliwości dotarcia do lokalu wyborczego. Można więc stwierdzić, że 39,4 proc. niegłosujących nie stawiło się 25 października przy urnach z przyczyn obiektywnych.

Drugą pod względem liczebności grupę (32,2 proc.) stanowią osoby, których absencja wyborcza ma bezpośredni związek z oceną sytuacji na scenie politycznej. Wśród nich najliczniej reprezentowana jest opinia, że "nie było, na kogo głosować" (15,5 proc. ogółu niegłosujących).

Do tej kategorii można zaliczyć też osoby, które nie potrafiły podjąć decyzji wyborczej ("nie byłem pewien, na kogo głosować"), nie wierzyły w pozytywne skutki tych wyborów ("i tak nic się nie zmieni"), kwestionowały motywacje kandydatów ("karierowicze dbający o własną kasę") lub uczciwość wyborów.

Uzasadnienia o charakterze kontestacyjnym obejmują również deklarowane rozczarowanie rządami koalicji PO-PSL oraz niechęć do udziału w wyborach ze względu na przewidywane zwycięstwo PiS.

Trzecią grupę stanowią motywacje o charakterze alienacyjnym w stosunku do polityki. Tego rodzaju uzasadnienia wymienia łącznie 15,5 proc. respondentów, którzy nie głosowali. Osoby te wskazywały m.in. że nie mają kompetencji wyborczych ("nie znam się"), nie interesują się polityką lub wynik
głosowania jest im obojętny.

Co dziesiąta osoba spośród niegłosujących nie potrafi wyjaśnić powodów swojej absencji, usprawiedliwiając się ogólnikowo, głównie brakiem czasu. 4 proc. badanych wskazało, że nie mieli dostatecznej motywacji i po prostu "nie chciało" im się głosować.

Sondaż Centrum Badania Opinii Publicznej "Aktualne problemy i wydarzenia", został przeprowadzony w dniach 5-11 listopada na liczącej 951 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.

PAP/mmil

[Fot. Fratria]

CS145fotMINI

Czas Stefczyka 145/2017

PDF (8,85 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook