Jedynie prawda jest ciekawa


Zmarł Ryszard Kowalczyk - współautor wysadzenia auli WSP w Opolu w sprzeciwie wobec krwawego stłumienia protestów na Wybrzeżu

18.10.2017
1270kowalczyk
Zmarł Ryszard Kowalczyk - współautor wysadzenia auli WSP w Opolu w sprzeciwie wobec krwawego stłumienia protestów na Wybrzeżu

W wieku 80 lat zmarł Ryszard Kowalczyk, który z bratem Jerzym w 1971 r. wysadził w powietrze aulę Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu w ramach protestu przeciwko komunistycznej władzy. Informację o śmierci Kowalczyka podał w środę Instytut Pamięci Narodowej.

Wcześniej informację tę przekazał Sławomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego i wiceszef Kolegium IPN.

Bomba podłożona pod aulę opolskiej WSP przez Jerzego Kowalczyka wybuchła po północy z 5 na 6 października 1971 r. - w przeddzień zaplanowanej tam uroczystej akademii z okazji święta Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa. Nikt nie ucierpiał, jednak aula została doszczętnie zniszczona. Komunistyczne władze wszczęły śledztwo na olbrzymią skalę. Rok później bracia Kowalczykowie zostali aresztowani i oskarżeni o terroryzm. Starszy Jerzy jako bezpośredni sprawca został skazany na karę śmierci. Młodszemu Ryszardowi, za pomaganie w przygotowaniu bomby, wymierzono karę 25 lat więzienia.

"Mieszkałem niedaleko WSP. Wybuch obudził wszystkich w bloku. Zaraz potem zaczęły się akcje służb w poszukiwaniu sprawców. Takiego wydarzenia na początku rządów Gierka nikt się nie spodziewał, zwłaszcza że wszyscy mieli w pamięci wydarzenia 1970 roku z Wybrzeża, gdzie strzelano do robotników. Szybko jednak powiązano te dwa fakty, zwłaszcza że w tym czasie ze Szczecina do Opola przeszedł komendant wojewódzki MO Julian Urnatówka" - powiedział PAP współzałożyciel pierwszej "Solidarności" w województwie opolskim Roman Kirstein.

Rada Państwa skorzystała z prawa łaski i zamieniła Jerzemu Kowalczykowi karę śmierci na 25 lat więzienia. Na wolność pierwszy wyszedł Ryszard - w 1983 roku. Jerzy opuścił mury więzienia dwa lata później. Decyzją prezydenta Lecha Wałęsy w 1993 r. braciom zatarto kary. Ryszard mieszkał i pracował w Opolu. Jerzy wyjechał do innej części Polski. Nie utrzymywali ze sobą kontaktów.

Kirstein podkreślił, że choć nikt nie miał wątpliwości co do symbolicznej wagi aktu sprzeciwu Kowalczyków, to już sposób jego okazania, był oceniany niejednoznacznie.  "Z pewnością decydując się na taki krok Kowalczykowie byli niezwykle odważni. Jednak ile środowisk, tyle było ocen metody, jaką wybrali, by ten sprzeciw pokazać. Budynek WSP jest w środku miasta, bomba była bardzo silna, a jej budowniczy nie byli specjalistami od materiałów wybuchowych. Dobrze, że nikt nie ucierpiał. Nie wiemy wszystkiego, bo Ryszard nie za bardzo chciał o tym mówić po wyjściu na wolność, jednak odniosłem wrażenie, że był trochę zagubiony i przytłoczony niejednoznacznymi ocenami ich czynu z 1991 roku" - powiedział Kirstein.

Próbę rehabilitacji braci Kowalczyków podjął Lech Kaczyński, który jako minister sprawiedliwości zwrócił się do Sądu Najwyższego o kasację wyroku. Z powodów formalnych wniosek został odrzucony.

Na wniosek wojewody opolskiego w 2016 r. Prezydent RP odznaczył braci Kowalczyków Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Ryszard Kowalczyk odebrał go w budynku urzędu wojewódzkiego, gdzie jedna z sal nosi ich imię. "Całe życie walczyliśmy z totalitarną władzą, nie licząc na jakiekolwiek uznanie" - powiedział Ryszard Kowalczyk po otrzymaniu odznaczenia. Drugi krzyż do rodzinnego domu koło Warszawy Jerzemu zawiózł pełnomocnik wojewody opolskiego Ryszard Szram.

"Miałem zaszczyt poznać obydwu braci. To, co przeszli w więzieniu, zostawiło na nich swoje piętno, ale pozostali ludźmi skromnymi, którzy nie oczekiwali pochwał za to, co zrobili zgodnie z własnym sumieniem i poczuciem patriotycznego obowiązku. Dobrze się stało, że udało się nam podziękować im za odwagę i niezłomność jeszcze za ich życia" - powiedział PAP Szram.

(PAP)

autor: Marek Szczepanik
edytor: Paweł Tomczyk

fot. CC3.0

Warto poczytać

  1. 1270lupaszko 24.05.2018

    Młodzież Wszechpolska chce organizować patrole na ul. im. Szendzielarza "Łupaszki"

    Młodzież Wszechpolska chce organizować patrole, aby na ulicy im. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" w Białymstoku nie pojawiły się ponownie napisy dotyczące patrona ulicy.

  2. 1270dudasrem 24.05.2018

    Prezydent Andrzej Duda: w tym regionie germanizacja się nie udała

    Śrem to miasto bohaterów niepodległości - powiedział prezydent Andrzej Duda w czwartek na spotkaniu w wielkopolskim Śremie. Prezydent podziękował mieszkańcom za ich wkład w odzyskanie przez Polskę niepodległości. Podkreślił, że w tym regionie "germanizacja się nie udała".

  3. 1270menty01 24.05.2018

    Rosjanin napisał prawdę o pakcie Ribbentrop-Mołotow – został skazany

    Rosja skutecznie walczy z nieprawomyślnością. Od kilku lat eliminuje z internetu i przestrzeni publicznej treści, które mogą godzić w jedyną słuszną wizję świata i historii proponowaną przez Kreml

  4. kacperplazynski22042018 24.05.2018

    "Spółka, w której doszło do awarii w przepompowni ścieków przekazała do Francji 60 milionów zysków"

    "Spółka Saur Neptun Gdańsk (SNG) przekazała w ciągu 10 lat do Francji ponad 60 mln zł zysków; to "łupienie kieszeni" gdańszczan"

  5. 1270duda01 24.05.2018

    Trzy lata temu Andrzej Duda wygrał wybory prezydenckie

    Mijają trzy lata od wygranej Andrzeja Dudy w wyborach prezydenckich. Pełniąc funkcję głowy państwa Andrzej Duda odwiedził 176 miejscowości w Polsce, złożył 67 wizyt zagranicznych, przyjął 97 szefów państwa, rządów i następców tronu

  6. 1270morawieckirozwoj 23.05.2018

    Morawiecki: postawiliśmy przed sobą zadanie równomiernego rozwoju Polski

    Inaczej niż nasi poprzednicy postawiliśmy przed sobą takie zadanie, żeby Polska rozwijała się równomiernie - powiedział w środę w Bystrzycy Kłodzkiej premier Mateusz Morawiecki. Apelował o wsparcie dla obozu rządzącego tak, aby mógł "przez najbliższe 5-10 lat zmieniać Polskę".

CS155fotMINI

Czas Stefczyka 155/2018

PDF (11,86 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook