Jedynie prawda jest ciekawa


Ziobro chce zmian w zawodzie biegłego sądowego

12.09.2016

Prokurator generalny chce skończyć z patologią w tym zawodzie.

Wprowadzenie jasnych standardów i wykluczenie patologii w wykonywaniu zawodu biegłego sądowego zapowiada minister sprawiedliwości, prokurator generalny Zbigniew Ziobro. W resorcie powstał projekt ustawy o biegłych, która ma pozwolić na kontrolę ich fachowości i rzetelności wydawanych przez nich opinii.

Projekt ustawy - jak poinformował PAP resort sprawiedliwości - przewiduje, że wnioski o wpisanie na listę biegłych sądowych będzie opiniować powołana przy ministrze sprawiedliwości komisja.

"Biegli odgrywają w procesach sądowych zbyt ważną rolę, by to zadanie powierzać osobom niekompetentnym czy wręcz hochsztaplerom. Można nawet powiedzieć, że w skomplikowanych sprawach, gdy konieczne są fachowe ekspertyzy, o wyrokach decydują właśnie biegli, a nie sędziowie. Jeśli wydadzą wadliwą opinię, zapada wadliwy i niesprawiedliwy wyrok. Prowadzący do ludzkiej krzywdy, ale i gigantycznych odszkodowań wypłacanych przez Skarb Państwa, gdy już wyjdą na jaw błędy biegłych" - powiedział PAP minister Ziobro.

Prace nad uporządkowaniem przepisów odnoszących się do biegłych podejmowane są od wielu lat. Obecnie kwestie odnoszące się do tej grupy są regulowane w kilku aktach prawnych, w tym rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z 2005 r. Rozproszenie przepisów m.in. utrudnia nadzór nad pracą biegłych.

Na tę kwestię zwracał uwagę m.in. Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar wskazując w lutym na pomyłki sądowe będące rezultatem błędów biegłych. Jako przykład podawał niesłusznie skazanego na 25 lat za zabójstwo Zbigniewa G., który spędził w areszcie prawie trzy lata, zanim został uniewinniony przez sąd drugiej instancji. Skarb Państwa musiał mu wypłacić 323 tys. zł odszkodowania.

Projekt ustawy przewiduje, że wnioski o wpisanie na listę biegłych sądowych będzie opiniować powołana przy ministrze sprawiedliwości Komisja Kwalifikacyjna. Mają w niej uczestniczyć specjaliści z różnych dziedzin, reprezentujący instytuty badawcze i stowarzyszenia zawodowe.

Według planów wpis na listę biegłych, obejmującą zarówno osoby fizyczne, jak i instytucje naukowe oraz specjalistyczne, nie będzie bezterminowy. Trzeba się będzie o niego ubiegać co pięć lat, udowadniając swoje kompetencje zawodowe.

Biegli mają być usuwani z listy albo pozbawiani wynagrodzenia - w zależności od stopnia przewinienia - jeśli przedstawią sądowi fałszywą albo nierzetelną opinię. Mają jednocześnie spełniać najwyższe wymagania - nie tylko posiadać gruntowną wiedzę w dziedzinie, w której będą się wypowiadać, ale na bieżąco podnosić i uzupełniać swoje kwalifikacje.

"Nowa ustawa to odpowiedź na błędy popełniane przez biegłych. Każdy obywatel ma konstytucyjne prawo do sprawiedliwego i rzetelnego rozpatrzenia jego sprawy przed sądem. To prawo nie może być naruszane z tego powodu, że w kluczowych dla rozstrzygnięć sądu sprawach wypowiadają się jako biegli osoby przypadkowe i niefachowe. Muszą spełniać najwyższe standardy i zgodnie ze składanym ślubowaniem wykonywać swoje obowiązki sumiennie i bezstronnie" - podkreślił Ziobro.

Wprowadzone jeszcze w kwietniu z inicjatywy ministra Ziobro zmiany w Kodeksie karnym zakładają kary do 10 lat pozbawienia wolności za sporządzanie przez biegłych fałszywych opinii i do 3 lat więzienia, gdy zrobią to nieumyślnie. "Tego rodzaju rozwiązania to standard w Europie" – zwrócił uwagę minister.

Najwyższa Izba Kontroli jesienią zeszłego roku alarmowała, że nie ma gwarancji, iż opinię dla sądu lub prokuratury wyda rzetelny ekspert. "Obecny model funkcjonowania biegłych nie gwarantuje powoływania najlepszych ekspertów, terminowo wydających merytoryczne i rzetelne opinie" – napisała Izba w raporcie. Zwracała uwagę na brak procedury skutecznej weryfikacji kompetencji kandydatów na biegłych i eliminowania nieuczciwych.

Z badania przeprowadzonego między listopadem 2014 r. a lutym 2015 r. w ramach projektu "ForensicWatch" wśród sędziów, prokuratorów i adwokatów wynikało m.in., że niejasność i niepełność przekazywanych opinii jest jednym głównych problemów związanych z biegłymi sądowymi. Ankietowani prawnicy wskazywali wówczas, że dla poprawy jakości opinii konieczne jest m.in. wprowadzenie ogólnodostępnej, krajowej listy biegłych oraz obiektywnych sposobów weryfikacji ich kompetencji.

W resorcie sprawiedliwości za czasów poprzedniego rządu trwały prace nad projektem oddzielnej ustawy o biegłych. Nowa ustawa w jednym akcie prawnym miała uregulować funkcjonowanie biegłych sądowych - zarówno osób fizycznych, jak i instytutów. Projekt spotkał się jednak z krytyką części prawników. Jak m.in. wskazywano, nie poruszono w nim na przykład kwestii wynagrodzeń biegłych.

W Polsce jest ponad 13 tys. biegłych sądowych wpisanych na listy prowadzone przez prezesów sądów okręgowych. Niezależnie od tego do wydawania opinii powoływane są osoby nieposiadające statusu biegłego sądowego, ale mające wiadomości niezbędne do wydania konkretnej opinii - są to tzw. biegli ad hoc. W 2014 roku prokuratury i sądy wydały na ich opinie i ekspertyzy 350 milionów złotych.

Mly/PAP

fot. [Fratria/Julita Szewczyk]

Warto poczytać

  1. policjasejm21072018 21.07.2018

    Cztery osoby w areszcie po protestach przed Sejmem. Dziennikarz Gazety Wyborczej namawia do walki z policją

    Do „odbijania” zatrzymanych i walki z policją namawiał protestujących Wojciech Czuchnowski, dziennikarz Gazety Wyborczej.

  2. Petruflickr 20.07.2018

    Skandaliczny wpis Petru! Polityk zaatakował Annę Walentynowicz

    Sejm przyjął dziś większością głosów uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2019 Rokiem Anny Walentynowicz.

  3. nurowska20072018 20.07.2018

    To są plany totalnych? Nurowska: "Zrobiłam laleczkę Piotrowicza, wbijam szpilki". Odpowiedź Agnieszki Holland szokuje

    Sympatyzująca z KOD-em polska pisarka Maria Nurowska postanowiła kolejny raz włączyć się w polityczny spór toczący się w Polsce.

  4. duda08032018 20.07.2018

    Prezydent zapowiedział 2-dniowe referendum ws. zmian w Konstytucji

    Prezydent RP Andrzej Duda na piątkowej konferencji zapowiedział dwudniowe referendum dotyczące zmian w konstytucji, które ma się odbyć w dniach 10-11 listopada

  5. 1270zamkniete3opaze 20.07.2018

    Odrażająca manipulacja polskojęzycznej niemieckiej gazety

    To już wyższy poziom manipulacji. Dziennikarze „Gazety Wrocławskiej” z należącej do niemieckiego koncernu grupy Polska Press udowodnili, że im nie jest wszystko jedno. Kto według nich odpowiada za plagę sinic i pozamykane polskie plaże? Wiadomo – PiS

  6. mieszkowski-20072018 20.07.2018

    Polska kadra była słaba, bo brakowało jej graczy z Aryki oraz Azji? Przemówienie posła Nowoczesnej podbija sieć

    Przyczyn słabości polskiej reprezentacji na mundialu w Rosji doszukiwał się każdy, od piłkarskiego eksperta po zwykłego, niedzielnego kibica. W rolę krytyka, na sejmowej mównicy, wcielił się również poseł Nowoczesnej, Krzysztof Mieszkowski

  7. sasin-gersdorf-20072018 20.07.2018

    Sasin w mocnych słowach o Gersdorf: Jest emerytką, czy się jej to podoba, czy też nie

    Dotychczasowa I prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf jest dzisiaj emerytką i powinna korzystać z wolnego czasu - powiedział w piątek w "Sygnałach dnia" w PR3 szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Jacek Sasin

Wiadomości ze świata

więcej
CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook