Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Upadłość konsumencka - martwa ustawa?

29.05.2012

W Sejmie zakończyło się seminarium zorganizowane przez połączone komisje senackie: budżetu i finansów publicznych oraz praw człowieka, praworządności i petycji pt. "Upadłość konsumencka - regulacje prawne, praktyka i aspekt społeczny". Posiedzenie organizowane jest we współpracy ze Stowarzyszeniem Krzewienia Edukacji Finansowej.


Upadłość konsumencka to instytucja, stosunkowo nowa w Polsce - regulacje dotyczące upadłości zostały wprowadzone do polskiego prawa zaledwie w 2009 r. Jej celem była pomoc tym osobom, które nie zawsze ze swojej winy znalazły się w dramatycznej sytuacji finansowej, kiedy ich długi uniemożliwiały normalne życie.

Jak na wstępie zauważył senator Kazimierz Kleina, po 3 latach funkcjonowania instytucji upadłości konsumenckiej, można stwierdzić, że nie w pełni ona spełniła pokładane w niej nadzieje. Osoby, które wpadły w spiralę zadłużenia niezwykle rzadko z niej korzystają i de facto jest to ustawa martwa. Być może nadszedł więc czas na jej skorygowanie.

Z kolei senator Marek Seweryński podkreślił, że jak wiadomo, "długi należy płacić", a instytucja upadłości konsumenckiej powinna być właśnie wykorzystywane w sytuacjach wyjątkowych. Można jednak odnieść wrażenie, że niektóre osoby korzystając z tej instytucji, "zbyt szybko wracają do "normalnego życia".

Kazimierz Janiak, prezes Stowarzyszenia Krzewienia Edukacji Finansowej zwrócił uwagę na aspekt społeczny coraz większego zadłużania się Polaków. "Jesteśmy zatrwożeni skalą i tempem w jakim wzrasta w Polsce zadłużenie i liczba osób zadłużonych" - mówił Janiak.

Dr hab. Joanna Kruczalak-Jankowska, profesor Uniwersytetu Gdańskiego przedstawiła ideę upadłości konsumenckiej. Głównym celem stworzenia idei upadłości było zapobieżenie wyścigowi wierzycieli, poprzez wspólne dochodzenie roszczeń wielu wierzycieli. Drugą funkcją była możliwość uzdrowienia sytuacji niewypłacalnego przedsiębiorcy i zawarcie układu w sprawie postępowania naprawczego i spłaty choć części zobowiązań.

W Polsce wg obowiązującej ustawy upadłość konsumencką może ogłosić osoba fizyczna, nie wykonująca działalności gospodarczej i nie może to być rolnik indywidualny. Przesłankami ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność powstała w okolicznościach wyjątkowych, niezależnych od okoliczności. Z wnioskiem może wystąpić wyłącznie dłużnik, a nie wierzyciele i może to uczynić raz na 10 lat.

Jeśli sąd przychyli się do wniosku, to następuje likwidacja całego jego majątku, sporządza się listę wierzycieli i dzieli między nich masę upadłościową. Zawieszeniu ulegają toczące się postępowania egzekucyjne.

Profesor Kruczalak-Jankowska wskazywała na nieostre sformułowania - osoba, która ogłosiła upadłość konsumencką "nie może podejmować czynności prawnych, przekraczających granice zwykłego zarządu" (nie może wyprawić wesela?) i nie może dokonywać np. zakupów na raty.

Postępowanie upadłościowe kończy się, po wykonaniu zobowiązań określonych w planie spłaty (który może trwać od 5 do 7 lat i jest "prawdziwą drogą przez mękę" upadłych) lub po uchyleniu planu spłaty na wniosek wierzyciela, jeżeli upadły nie wykonuje swoich obowiązków.

Poproszony przez portal Stefczyk.info o komentarz do prowadzonej dyskusji, senator Grzegorz Bierecki przyznał, że seminarium ma dosyć pesymistyczny wydźwięk - padają słowa, że ustawa jest martwa, nie działa, nie spełniła pokładanych w niej nadziei.

- Bo tworzona ona była z takim zamiarem - mówi Bierecki. Trzeba pamiętać, że pierwszy projekt ustawy o upadłości konsumenckiej został wniesiony przez klub Prawa i Sprawiedliwości w maju 2006 r. Był to bardzo dobry projekt, a organizacją, która wtedy wspierała wprowadzenie do Polski tej instytucji było Stowarzyszenie Krzewienia Edukacji Finansowej. Organizowała ona konferencje, sprowadzała ekspertów, tłumaczyła jak ważne jest to rozwiązanie ze względów społecznych, ale też i dla gospodarki kraju. Umożliwiono by w ten sposób uwolnienia od długów osób, które są nadmiernie zadłużone, z różnych powodów, często nie z powodu własnej lekkomyślności ale np. z powodu zmiany sytuacji gospodarczej - ktoś stracił pracę, a w Polsce np. kurs franka wystrzelił dwukrotnie, zmieniając dramatycznie sytuację kredytobiorcy.

- Niestety ten projekt - dodaje prezes Krajowej SKOK, nie udało się uchwalić, ale sytuacja, w której Polska była jedynym krajem grupy OECD - czyli tych krajów najbardziej rozwiniętych, w którym obywatele nie mieli możliwości skorzystania z instytucji upadłości konsumenckiej, uwolnienia się od długów, była całkowicie niedopuszczalna, bo umiejscawiała Polskę w gronie krajów Trzeciego Świata.

- W związku z tym - przypomniał sen. Bierecki - w 2008 r. uchwalono ustawę, w dużym stopniu pod presją europejską, ale ci, którzy przy niej "majstrowali" - przede wszystkim przedstawiciele różnych lobby finansowych, bardziej zainteresowanych w tym, żeby im dłużnicy nie pouciekali. Marzeniem wielu tych instytucji, które w Polsce działają i nie podlegają żadnemu nadzorowi - oferują pożyczki dostarczane błyskawicznie do domu za ogromne ceny - jest sytuacja, w której raz złapany klient będzie płacił do końca życia, będzie płacił odsetki, a potem odsetki od odsetek, ukryte pod pozorem różnego rodzaju ugód. I tak to właśnie w tej chwili wygląda na naszym rynku.

Dlatego, wyjaśnia Bierecki, potrzebna jest pilna interwencja państwa, która sprawi, że niemal milion ludzi w Polsce przestanie się ukrywać przed komornikami i wróci z szarej strefy do normalnej gospodarki.

- Tak naprawdę potrzebnych jest kilka drobnych zmian w funkcjonującej ustawie, które ułatwią przeprowadzanie procesu upadłościowego, co sygnalizują na tej konferencji sędziowie, którzy takie sprawy rozstrzygali, szerszego otwarcia dostępu do tej upadłości - warunek, że nie można być winnym jednemu wierzycielowi jest zupełnie bezzasadnym ograniczeniem. To prawda łatwo to ominąć, ale czy prawo jest tworzone po to, żeby zmuszało ludzi do kombinowania? No i najważniejsza kwestia, to kwestia kosztów, żeby ogłosić upadłość, to trzeba mieć pieniądze na sfinansowanie postępowania upadłościowego,  sfinansowanie syndyka masy upadłościowej - to są wielkie pieniądze, od kilku do kilkunastu tys. zł. W innych krajach europejskich, dla przykładu w Wielkiej Brytanii kosztuje to 50 funtów - podsumował Grzegorz Bierecki.

Kazimierz Janiak przedstawił kierunki zmian, które powinny zostać wprowadzone w ramach instytucji upadłości konsumenckiej.

Należałoby jego zdaniem, przede wszystkim poszerzyć krąg beneficjentów funkcjonującej ustawy, np. o osoby, które popadły w długi z innych niż wyjątkowych powodów, oraz o prowadzących działalność rolniczą. Konieczne jest obniżenie kosztów postępowania - niektórych dłużników po prostu nie stać na ogłoszenie upadłości. Inną postulowaną zmianą jest przyjęcie, że upadłość nie może oznaczać bezdomności - możliwość zachowania choć części nieruchomości w związku z obligatoryjną sprzedażą tejże nieruchomości.

Pożądaną zmianą byłoby rozszerzenie instytucji upadłości konsumenckiej - np. żeby wniosek mogli składać małżonkowie pozostający we wspólnocie majątkowej oraz zasada obligatoryjnego przedsądowego układu z wierzycielami.

Należałoby również zastanowić się nad rozszerzeniem instytucji upadłości na mikro i małe przedsiębiorstwa.

Zdaniem Janiaka, poza konkretnymi rozwiązaniami konieczne jest również "zapobieganie zamiast leczenia", czyli wypracowanie narodowej strategii edukacji finansowej, w sytuacji, gdy narasta problem nadmiernego zadłużania się a polskie społeczeństwo dopiero uczy się korzystać z wielu usług finansowych.

Konieczność zmian w Ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze budzi coraz mniej wątpliwości - mówił Janiak.

- To jest kwestia ponadpartyjna - mówił Janiak, zwracając się do b. posła SLD Wacława Martyniuka.

Podsumowując dyskusję, senator Bierecki podkreślił, że ta ustawa ma być instrumentem ochrony konsumenta - np. ucieczki z pułapki zadłużenia i ochrony przed tzw. drapieżnym zadłużaniem. Ma umożliwić, poprzez wprowadzenie postulowanych zmian, na powrót do normalnego życia i wyjścia z szarej strefy setkom tysięcy Polakom, dziś ukrywających się przed dłużnikami i komornikami.

not. zrk
[fot. J. Michalski]

Słowa kluczowe:

Upadłość

,

wierzyciele

,

zadłużenie

Warto poczytać

  1. prezespisjkaczynski 22.01.2017

    Prezes PiS: Dwukadencyjność ma ograniczyć układy

    "Struktura przygotowująca wybory samorządowe musi być dynamiczna" – mówił Jarosław Kaczyński do działaczy PiS w Opolu.

  2. mid-epa05740012 22.01.2017

    Spotkanie Duda-Trump możliwe wiosną w Brukseli

    "Niewykluczone, że pierwsze takie spotkanie będzie miało miejsce w Brukseli wiosną tego roku podczas nadzwyczajnego szczytu NATO”.

  3. 221117 22.01.2017

    Kaczyński: Chętnie przyjmę pomoc Trumpa

    - Chętnie przyjąłbym pomoc Donalda Trumpa w sprowadzeniu wraku Tupolewa z Rosji, ale ja zawsze uważałem, że w tej sprawie musimy liczyć przed wszystkim na siebie - powiedział prezes PiS.

  4. amerykanskaciezarowkapiaski 22.01.2017

    Wypadek amerykańskiej ciężarówki wojskowej

    "Kierowca ciężarówki przewożącej amunicję treningową do czołgów M-1 Abrams nie dostosował prędkości do panujących warunków drogowych”.

  5. CHAD100615131t557972d5m800x637f0189 22.01.2017

    Szczerski na początku lutego uda się do Waszyngtonu

    - Z początkiem lutego w imieniu prezydenta jadę do Waszyngtonu - poinformował w niedzielę prezydencki minister Krzysztof Szczerski.

  6. mid-17120104 22.01.2017

    Szydło: Prognozy na 2017 r. są bardzo obiecujące

    - Te prognozy, które są, są bardzo obiecujące. Od drugiego kwartału dynamika będzie jeszcze lepsza – powiedziała premier Beata Szydło.

  7. board-16666441280 21.01.2017

    MEN przedstawia projekt planów nauczania

    W IV klasie rozpocznie się nauczanie przedmiotowe. Uczniowie będą mieli m.in.: język polski, język obcy nowożytny, matematykę, informatykę, historię i przyrodę.

  8. dwnld1161634114tkalita 21.01.2017

    Tomasz Kalita spoczął na Powązkach

    „Z jego niepospolitymi umiejętnościami był wielką nadzieją polskiej lewicy, ale przede wszystkim polskiej polityki".

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook