Jedynie prawda jest ciekawa


Sąd zbada wyrok za ośmieszanie i obrażanie ZSRR

04.03.2017

Sąd Apelacyjny w Białymstoku zbada, czy są podstawy do unieważnienia wyroku sądu wojskowego z 1949 roku, który na 3 lata więzienia skazał mieszkańca Korsz za publiczne ośmieszanie i obrażanie ZSRR. Domagają się tego córka tego mężczyzny oraz IPN.

W styczniu sprawą zajmował się Sąd Okręgowy w Olsztynie. Jako sąd I instancji wydał postanowienie o odmowie unieważnienia tego wyroku. Zażalenie złożyli prokuratura oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku i córka, obecnie ponad 80-letnia, skazanego po wojnie mężczyzny. 

Chodzi o wyrok, który zapadł w styczniu 1949 roku przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Olsztynie, na mocy dekretu z 1946 roku o przestępstwach "szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa Polskiego". 

W art. 11 dekretu jest mowa o tym, że karze nie krótszej niż 3 lata więzienia podlega każdy, kto "publicznie nawołuje do czynów skierowanych przeciwko jedności sojuszniczej Państwa Polskiego z państwem sprzymierzonym". Mężczyzna został skazany na 3 lata więzienia i w całości tę karę odbył, pracując m.in. w kamieniołomach. Ówczesny sąd wojskowy skazał go za to, że "publicznie nawoływał do czynów skierowanych przeciwko jedności sojuszniczej z ZSRR". 

Miało się to dziać 7 listopada 1948 r. wieczorem, podczas akademii odbywającej się z okazji rocznicy Rewolucji Październikowej, w Korszach w powiecie kętrzyńskim, w ówczesnym województwie olsztyńskim. Wówczas to - jak wynika z akt sprawy - mężczyzna miał podczas oficjalnych przemówień mówić do uczestniczących w akademii, że "Związek Radziecki w ostatniej wojnie dla Polski nic nie zrobił", oraz że "ciemnota bolszewicka niezdolna jest do niczego". 

Jak wynika z akt, miał także "w wulgarny sposób wyrażać się o członkach rządu ZSRR oraz nawoływać obecnych do opuszczenia sali". Na możliwość uznawania za nieważne wyroków z czasów PRL pozwala ustawa z 1991 r. (zwana "ustawą lutową"), która daje obecnym sądom takie prawo - jeśli stwierdzą, że skazanie nastąpiło za działalność "na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego". 

W styczniu olsztyński sąd nie uwzględnił wniosku o unieważnienie. Uzasadniał to przede wszystkim tym, że - w myśl obowiązujących przepisów i orzecznictwa - działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego nie może ograniczać się do samej krytyki ówczesnej władzy. 

"Takie zachowanie należy oceniać jako przejaw prawa do swobodnego wyrażania swoich poglądów i kwestionowania ówczesnej rzeczywistości państwowej, a nie jest to przejaw działalności na rzecz niepodległego bytu państwowego" - uzasadniał sąd okręgowy. 

Sąd przywoływał też akta sprawy z 1949 roku, z których wynikało, że skazany mężczyzna nawet nie pamiętał swego zachowania na rocznicowej akademii. Jak wówczas mówił, z kolegą wypił 2 litry wódki, potem poszedł na zebranie, następnie jeszcze z innym znajomym poszedł do lokalu po alkohol, a potem "urwał mu się film", a świadomość odzyskał drugiego dnia, w areszcie Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. 

Sąd wojskowy nie dał jednak wiary takim wyjaśnieniom mężczyzny. Ocenił, że owszem, był on pijany - ale nie na tyle, by nic nie pamiętać. Zażaleniami na postanowienie sądu pierwszej instancji, Sąd Apelacyjny w Białymstoku ma zająć się pod koniec marca.


wkt/PAP

[fot. Fratria]

Warto poczytać

  1. 1270andrewdudin 26.04.2018

    Prezydent: postęp cywilizacyjny kluczowy w budowaniu przyszłości Polski

    Obecnie piszemy nowy rozdział w dziejach Polski, budujemy jej przyszłość na kolejne stulecie, a postęp cywilizacyjny jest kluczowym elementem tego procesu - napisał prezydent Andrzej Duda w liście do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej.

  2. 1270moraiweckipm 26.04.2018

    Morawiecki: Polska powinna być centralnym hubem dla gazu amerykańskiego

    Polska otwiera ramiona dla dostawców gazu ze Stanów Zjednoczonych i chciałaby być centralnym hubem dla gazu amerykańskiego na Europę Środkową - mówił w czwartek premier Mateusz Morawiecki podczas polsko-amerykańskiego szczytu gospodarczego.

  3. 1270rafalskamin 26.04.2018

    Rząd przyjął projekt podwyższający rentę socjalną dla osób niepełnosprawnych

    Rząd przyjął projekt ustawy o podwyższeniu renty socjalnej dla osób niepełnosprawnych, do wysokości minimalnej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy; świadczenie wzrośnie z 865,03 zł do 1029,80 zł. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 września, z mocą od 1 czerwca 2018 r.

  4. 1270schetynmapoasm 26.04.2018

    Schetyna: możemy wygrać wybory w 10-14 największych miastach

    Przewodniczący PO Grzegorz Schetyna ocenił w czwartek, że koalicja tworzona przez jego ugrupowanie i Nowoczesną może wygrać wybory samorządowe w 10-14 największych miastach. Jestem optymistycznie nastawiony po liście kandydatów, którą przedstawił PiS - dodał.

  5. 1270kaczoreknansa 26.04.2018

    Znamy kandydatów PiS na prezydentów miast wojewódzkich. Są mocne nazwiska

    Małgorzata Wassermann, Patryk Jaki i Kacper Płażyński - to chyba najmocniejsze nazwiska wśród zaprezentowanych przez PiS kandydatów na prezydentów miast wojewódzkich

  6. 1270szydlowa 26.04.2018

    Szydło: zaproponuję rządowi pomoc dla rodziców Alfiego Evansa

    Wicepremier Beata Szydło zapowiedziała, że zaproponuje w czwartek Radzie Ministrów pomoc dla rodziców niespełna dwuletniego Alfiego Evansa, który decyzją brytyjskiego sądu został odłączony od aparatury podtrzymującej życie. W jej ocenie "cywilizacja śmierci zaczyna zwyciężać".

  7. Westerplatte 25.04.2018

    Wojna o Westerplatte. Kto odpowiada za bałagan w miejscu uświęconym krwią Polaków?

    Zaczęło się niespełna tydzień temu od wpisu Pawła Adamowicza na Facebooku: – Urząd Miejski w Gdańsku odwiedził protegowany ministra w asyście kamer TVP - napisał prezydent Gdańska

  8. MagdalenaZukFB 25.04.2018

    Jej śmierć wstrząsnęła Polską. Jest raport śledczych z Egiptu

    Prokuratura prowadząca śledztwo ws. śmierci w Egipcie 27-letniej Magdaleny Żuk otrzymała od tamtejszych organów ścigania odpowiedź w ramach pomocy prawnej - poinformowała PAP w środę Prokuratura Krajowa. W związku z tym polskie śledztwo będzie przedłużone

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook