Jedynie prawda jest ciekawa

Prof. Szychalski: bliżej Pomnika Światła?

11.01.2012

Blisko rok temu prof. Paweł Szychalski zaprezentował unikatowy pomysł upamiętnienia ofiar katastrofy smoleńskiej - przed Pałacem Prezydenckim, 96 reflektorów wymierzonych w niebo, w obudowach w kształcie ryngrafów z imionami i nazwiskami tych, którzy zginęli w katastrofie. Projekt spotkał się początkowo z powszechnym entuzjazmem, później jednak względy polityczne wzięły górę i m.in. władze Warszawy mocno go krytykowały. Portal Stefczyk info zwrócił się do autora Pomnika Światła o ocenę szans na realizację pomnika.

Stefczyk.info: Wczoraj Pan zaprezentował w warszawskiej siedzibie Stowarzyszenia Architektów poprawioną wersję pomysłu Pomnika Światła. Co jest nowego w Pańskim projekcie?

To jest ten sam projekt, uzupełniony o pewne cechy elektronicznie kontrolowanej dynamiki światła. Wzbogaciłem natomiast jego kontekst. Wczorajszą prezentację potraktowałem właśnie jako rzucenie nowego światła na Pomnik Światła. Dla mnie osobiście, zafascynowanego twórczością takich artystów np. jak Andy Goldsworthy, którego prezentowałem wczoraj, wartością największą tego pomnika, staje się jego uzależnenie od np. warunków atmosferycznych, uzależnienienie od światła dziennego czy też jego braku w nocy. I to wczoraj pokazywałem, na czym te interakcje z otoczeniem miałyby polegać.

Dla jasności, to byłyby światła, które oczywiście nie wygasają za dnia - świeciłyby dalej, np. jak światła reflektorów samochodowych. Wieczorem i w nocy "reagowałyby" natomiast, dzięki specjalnemu oprogramowaniu, na np. monitorowany ruch lub obecność ludzi w obszarze pomnika. Pomnik więc byłby takim żywym organizmem, który reaguje, w wyniku zebranych danych, poprzez dynamiczną zmianę oświetlenia.  

Z kolei zmiany atmosferyczne samoistnie by interferowały - wyobraźmy sobie np. że jest wieczór i pada śnieg i te spadające płatki śniegu pojawiałyby się w tych słupach światła. To byłyby elementy niezwykle ulotne, ale we współczesnej sztuce, takie ulotne rzeczy są przez niektórych artystów dostrzegane jako wartość sama w sobie. Ta ulotność jest inkorporowana do dzieła sztuki.

Jak Pańska prezentacja została przyjęta?

Koło krytyków Stowarzyszenia Architektów Polskich, to profesjonaliści i mnie bardzo ucieszyła merytoryczność dyskusji po mojej prelekcji. Myślę, że moja próba pokazania tego pomnika w nowym świetle okazała się sukcesem - odbiór był bardzo pozytywny - najwyraźniej zrozumiano o co mi chodzi. Wspomnę tylko pana profesora Marka Budzyńskiego z Politechniki Warszawskiej, niekwestionowany autorytet architektoniczny, nie tylko w Polsce - on wypowiadał się na temat projektu słowami, które mnie po prostu zawstydzały, były do tego stopnia pozytywne. Co jest dla mnie ważne to równiez bardzo pozytywny odbiór studentów. Oznacza to, że młodzi ludzie akceptują taką formę upamiętnienia, takie pobudzanie pamięci.

Oczywiście dyskusja nie była pozbawiona słów krytyki pod moim adresem. Zastrzeżenia są znane - głównie dotyczą ryngrafów, jako symboli religijnych i umieszczanie ich w chodniku, po którym się chodzi. Podobnie z nazwiskami ofiar na tych ryngrafach. Mój kontrargument jest stały i niezmienny - to nie są groby, po których depczemy, a po drugie - w kościołach całej cywilizacji Zachodu od Francji po Polskę i dalej na wschód, w posadzkach chowani byli zacni ludzi i my to po tych posadzkach z ich nazwiskami i inskrypcjami przecież chodzimy - i tu nie ma problemu. Drugi zarzut, że w dzień ten pomnik nie istnieje, z czym ja się nie zgadzam, istnieje, ale w zmienionej formie.

Ale na razie ten projekt nie wykracza poza fazę pomysłu. Czy ktoś z władz samorządowych już się nim zainteresował?

Oprócz organizatorów, warszawskiego oddziału Koła Krytyki SARP-u, czasopisma Arche, które w najbliższym numerze opublikuje, na okładce, Pomnik Światła wraz z moim esejem o nim i studentów, zaprosiliśmy na prelekcję również przedstawicieli Stołecznego Konserwatora Zabytków i Urzędu m.st. Warszawy i ci państwo byli obecni, więc pierwszy krok został wykonany.

Prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz mówiła rok temu, kiedy Pan zaprezentował swój projekt, że to pomysł z epoki nazizmu, szukała porównań do architekta Hitlera - Speera i jego projektu Katedry Światła ze 130 snopami światła i powołując się na konserwatora zabytków zapewniała, że pomnik na Krakowskim Przedmieściu nie powstanie.

Podobno ostatni fragment, który Pan przytoczył nigdy nie padł z ust konserwatora zabytków. Jeśli pani prezydent wygłosiła taką opinię, to w ramach uściślenia mogę tylko powiedzieć, że nie jest to opinia dokładnie nakładająca się na opinię konserwatora zabytków, więc to daje do myślenia i mnie daje duże nadzieje. Z każdym miesiącem, a już na pewno z każdym mijającym rokiem ta kwestia będzie coraz bardziej otwarta i myślę, że to się jednak zakończy realizacją.

Ten pomnik ma tak dużo cech wspólnotowych i jednoczących, że prędzej czy później bardzo wiele osób sobie z tego zda sprawę i mam nadzieję, że wśród nich będą urzędnicy z Urzędu Miasta Warszawy. Taka forma upamiętnienia nie powinna i nie będzie nikomu szkodzić.

not. zrk
[fot. Facebook.com

Warto poczytać

  1. 1270radziwill 19.10.2017

    Minister zdrowia: nie ma przesłanek do zakazania farmaceutom powoływania się na "klauzulę sumienia"

    W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, brak jest przesłanek, by stwierdzić, że farmaceuci nie mogą powoływać się na "klauzulę sumienia" - ocenia minister zdrowia Konstanty Radziwiłł w piśmie do Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara.

  2. brexit19102017 19.10.2017

    Czy Polacy będą musieli opuścić Wielką Brytanię?

    Jednym z pytań, które wielu Polaków zadawało sobie po referendum po Brexicie było to, w jaki sposób zostanie potraktowana polska diaspora mieszkająca i pracująca na Wyspach.

  3. Grobybohaterowwiki 19.10.2017

    Na grobach bohaterów zapłoną znicze. Rusza 9 edycja akcji

    Znicze w miejscach masowych egzekucji Polaków w czasie II wojny światowej zapłoną w niedzielę w ramach akcji społecznej "Zapal znicz pamięci". W tym roku akcja ma 9. edycję, jej celem jest upamiętnienie pomordowanych mieszkańców ziem wcielonych do III Rzeszy

  4. MN 19.10.2017

    RDI w obronie usuwanych patriotycznych profili na Facebooku

    Reduta Dobrego Imienia poszukuje osób, których strony i grupy na Facebooku zostały zablokowane samowolnie przez administratorów Facebooka. Informacje o takich poczynaniach posłużą jako dowody w sprawie sądowej - czytamy w przesłanym PAP komunikacie.

  5. Gdansk19102017YT 19.10.2017

    Pościg jak z filmu akcji. Bilans? Roztrzaskany samochód i ranni policjanci [WIDEO]

    6 gdańskich policjantów doznało niegroźnych obrażeń w efekcie pościgu za kierowcą, który nie zatrzymał się do kontroli drogowej. Mężczyzna był nietrzeźwy: uciekając uderzył w trzy auta, w tym dwa radiowozy, zatrzymał się dopiero gdy jego auto wpadło na przydrożne bariery.

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook