Jedynie prawda jest ciekawa


Proces za zniszczenie rzeźby Jana Pawła II

13.05.2013

Po 13 latach od zdarzenia ruszył proces byłego europosła Witolda Tomczaka oskarżonego o zniszczenie w 2000 r. rzeźby Jana Pawła II w warszawskiej Zachęcie. Przed rozprawą kilka godzin trwały proceduralne przepychanki.

Wojciech Tomczak (wybrany do Sejmu z listy AWS, wtedy Koło Poselskie Porozumienia Polskiego; w latach 2004-2009 europoseł LPR), wraz z Haliną Nowiną-Konopczyną (Porozumienie Polskie) protestowali przeciw wystawie zorganizowanej na stulecie istnienia galerii Zachęta. Częścią wystawy była instalacja "La Nona Ora" (Dziewiąta godzina), włoskiego artysty Maurizio Cattelana. Przedstawiała ona Jana Pawła II przygniecionego meteorytem.

Tomczak wszedł na wystawę, wdarł się za barierki i usunął "meteoryt" przygniatający rzeźbę papieża. Wskutek tej akcji figurze odpadła część lewej nogi. Tomczak został oskarżony o to, że "działając ze z góry powziętym zamiarem, poprzez gwałtowne przesunięcie" uszkodził rzeźbę. Jego czyn miał spowodować stratę w wysokości prawie 40 tys. zł. W odpowiedzi Tomczak twierdził, że zarzuty są dla niego niezrozumiałe, "zważywszy na to kim był i co przez 28 lat uczynił dla Polski i Polaków Ojciec Święty Jan Paweł II".

Po zniszczeniu rzeźby pozostawił w Zachęcie list z żądaniem dymisji jej ówczesnej dyrektor Andy  Rottenberg, którą określił mianem "urzędnika państwowego żydowskiego pochodzenia". Rzeźba została wycofana z wystawy. Wkrótce Rottenberg złożyła rezygnację z kierowania galerią. Tomczak od początku przyznaje się do uszkodzenia instalacji, ale twierdzi, że zrobił to w imię idei. "Zniszczyłem to, ponieważ oczekiwali tego moi wyborcy" - mówił wtedy prasie.

Zanim w poniedziałek - po pierwszej nieudanej próbie w lutym tego roku - proces formalnie się rozpoczął (za rozpoczęcie uznaje się moment, gdy sędzia wypowiada formułę "otwieram przewód sądowy" i nakazuje prokuratorowi odczytać akt oskarżenia), Tomczak oraz jego obrońca mec. Janusz Wojciechowski (europoseł PiS) przedkładali sądowi kolejno wnioski formalne. Pierwszy był o zgodę na rejestrację rozprawy przez media oraz przez nich samych. Gdy sąd nie wyraził na to zgody, obaj składali oświadczenia, w których wyrażali protest przeciw tej decyzji.

Na salę przeznaczoną dla około 20 osób weszło około 80 zwolenników Tomczaka - niektórzy musieli stać. Ten fakt także był przedmiotem kilku skarg mec. Wojciechowskiego, który oświadczył, że "trudno mu się skupić, gdy widzi starszych ludzi, którzy nie mają gdzie usiąść". Podkreślał, że "prowadzenie procesu w takich warunkach urąga powadze sądu".

Później mec. Wojciechowski wniósł o umorzenie procesu wobec opinii biegłej sądowej ds. rzeźbiarstwa - absolwentki ASP Anny Gryczko. Napisała ona, że maksymalny koszt naprawy zniszczonej rzeźby to 3 tys. zł, a nie - jak przyjęła prokuratura - ponad 35 tys. zł.

"Ponadto biegła wskazała, że rzeźba przed zniszczeniem była wyceniana na 400 tys. dolarów, a po akcji pana Tomczaka sprzedano ją w domu aukcyjnym za ponad 800 tys. dolarów. Więc szkody materialnej nie ma, a zatem nie było też przestępstwa" - dowodził adwokat. Jak mówił, jego klient niszcząc rzeźbę "działał w stanie wyższej konieczności sprzeciwiając się profanacji obiektu kultu religijnego, czyli Ojca Świętego".

Prokurator uznał, że sprawa nie nadaje się do umorzenia i należy otworzyć przewód sądowy, a argumenty stron rozpoznać w procesie. Sąd wniosku o umorzenie nie uwzględnił i uznał go za "przedwczesny".

Wtedy mec. Wojciechowski wniósł, by rozprawę odroczyć, bo opinię biegłej otrzymał dopiero w poniedziałek, a jej opinia ma "kluczowe znaczenie przy przeprowadzaniu wszelkich dowodów" w tym procesie. Sąd na odroczenie się nie zgodził, bo - jak mówiła sędzia Anna Mizak - "brak jest przeszkód formalnych do otwarcia przewodu sądowego". Proponowała, by w poniedziałek odczytać akt oskarżenia, a na kolejnej rozprawie Tomczak składałby wyjaśnienia.

Wojciechowski i Tomczak oponowali także przeciwko temu mówiąc, że odczytywanie aktu oskarżenia jednego dnia, a wysłuchiwanie wyjaśnień kiedy indziej rozerwie ten logiczny ciąg i będzie to ze szkodą dla prawa do obrony oskarżonego. Sędzia nadal zmierzała do rozpoczęcia rozprawy.

Wtedy Tomczak (który z zawodu jest lekarzem) poprosił o przerwanie procesu "ze względu na stan zdrowia" oraz fakt, że we wtorek od rana musi w Kępnie (Wielkopolska, około 300 km od Warszawy) być w przychodni lekarskiej. "Może więc odbierzemy tylko dane osobowe" - zaproponowała sędzia Mizak.

Oskarżony odpowiedział na pytania o imię, nazwisko, dane rodziców, wiek oraz stan cywilny, liczbę posiadanych dzieci, a zapytany o to z czego się utrzymuje, oświadczył, że jest "bardzo zmęczony" i nie będzie odpowiadał na te pytania. Sędzia uznała to za "przejaw obstrukcji procesowej", przeciwko czemu protestował mec. Wojciechowski podkreślając, że "Kodeks postępowania karnego każdemu podsądnemu gwarantuje możliwość nieodpowiadania na pytania".

Gdy po tej wymianie zdań sędzia wygłosiła formułę "otwieram przewód sądowy" i oddała głos prokuratorowi, o głos poprosił jeszcze Tomczak i złożył formalny wniosek o wyłączenie sędzi Anny Mizak od prowadzenia jego sprawy twierdząc, że jest ona stronnicza. W tej sytuacji sąd ogłosił półgodzinną przerwę, po której sędzia Mizak powróciła na salę informując, że inny sędzia Sądu Rejonowego Warszawa-Śródmieście (procedura nakazuje, by inny sędzia rozpoznawał tego typu wniosek) uznał argumenty Tomczaka za bezpodstawne.

Mec. Wojciechowski złożył jeszcze inny wniosek (sąd odparł, że rozpozna go na dalszym etapie), aż wreszcie o godz. 15.40, czyli cztery godziny po rozpoczęciu poniedziałkowej rozprawy, prokurator odczytał akt oskarżenia.

Tomczak powtórzył swe wcześniejsze oświadczenie, że akt oskarżenia jest dla niego "niezrozumiały, biorąc pod uwagę kim był i jest dla nas Ojciec Święty Jan Paweł II i co uczynił dla Polski i dla świata". Spytany, czy przyznaje się do zarzutu, oskarżony oświadczył, że na następnej rozprawie złoży obszerne wyjaśnienia.

Następna rozprawa - we wrześniu.

PAP, ruk

[Fot. YouTube]

Warto poczytać

  1. terlikowski20012018 20.01.2018

    Katolicki publicysta wyrzucony z uczelni za poglądy? Na uczelnie wyższe wraca cenzura

    "Czy mój doktorat i moje publikacje przestają się liczyć, bo jestem przeciwko zabijaniu dzieci?" - pyta Terlikowski

  2. 1270psl 20.01.2018

    Lider PSL Władysław Kosiniak-Kamysz: boją się nas, jesteśmy groźni

    Nie powiódł się plan politycznych kłusowników - chcieli rozbić klub, ale klub jest i będzie - powiedział w sobotę lider PSL Władysław Kosiniak-Kamysz. To komentarz do odejścia ze Stronnictwa podlaskiego posła Mieczysława Baszki.

  3. czaputowicz20012018 20.01.2018

    Czaputowicz spotka się Timmermansem. "Chcę pokazać dobrą wolę i nawiązać osobiste kontakty"

    Poprosiłem o spotkanie z Fransem Timmermansem (wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej), by pokazać dobrą wolę i nawiązać osobiste kontakty.

  4. Kogut190120181 19.01.2018

    Fala krytyki po głosowaniu w sprawie senatora Koguta "To więcej niż zbrodnia, to błąd"

    "Jeśli PiS przegra, to właśnie przez pychę. Wstyd", "Izba kolesiów" - tak internauci komentują decyzję Senatu o niewyrażeniu zgody na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie senatora Stanisława Koguta

  5. Petruflickr 19.01.2018

    Spisek? Petru ujawnia kulisy jego odwołania z przewodniczącego Nowoczesnej

    - Wtedy każdy gdzieś leciał, z innych partii też lecieli - tak o słynnym locie podczas puczu grudniowego mówi dziś Ryszard Petru. W rozmowie z tvn24 były lider Nowoczesnej przekonywał, że padł ofiarą spisku wewnątrz partii

  6. Kogut19012018 19.01.2018

    Jest decyzja Senatu w sprawie senatora Koguta. Miał przyjmować łapówki

    Senat nie zgodził się w piątek na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie senatora Stanisława Koguta, o co wnioskowała do izby prokuratura. Za wyrażeniem zgody głosowało 32 senatorów, przeciw było 37, a 19 wstrzymało się od głosu

  7. 1270europesjkademokraci 19.01.2018

    Stefan Niesiołowski w PSL? Będzie ratował kolegów

    Koło Unii Europejskich Demokratów chce wesprzeć PSL w przypadku, gdyby Stronnictwo utraciło wymaganą liczbę posłów do tworzenia klubu parlamentarnego - dowiedziała się PAP od polityków tego koła.

  8. 1270ludziesacase 19.01.2018

    Bielan: decyzja polityczna ws. reparacji - po zakończeniu prac zespołu parlamentarnego

    - Kwestia odszkodowań wojennych nie była jeszcze poruszana w oficjalnych relacjach z Niemcami; decyzja polityczna w tej sprawie będzie podejmowana po zakończeniu prac parlamentarnego zespołu ds. reparacji - powiedział w piątek wicemarszałek Senatu Adam Bielan.

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook