Jedynie prawda jest ciekawa

Prezes IPN złożył sprawozdanie za ubiegły rok

12.05.2013

38 nowych śledztw wszczął w 2012 r. pion śledczy IPN w wyniku zgłoszenia się 81 osób w ramach akcji adresowanej do odchodzących już świadków zbrodni ściganych przez Instytut - wynika ze sprawozdania prezesa IPN za ubiegły rok.

Sprawozdanie Łukasza Kamińskiego przyjęła już Rada IPN; wkrótce będzie ono omawiane w parlamencie.

Ewentualna negatywna ocena sprawozdania przez parlament nie rodzi skutków dla prezesa. Tylko odrzucenie sprawozdania przez 9-osobową Radę IPN oznaczałoby wniosek do Sejmu o dymisję prezesa.

Zamieszczone na stronach internetowych IPN ponad 400-stronicowe sprawozdanie szczegółowo opisuje działalność IPN i jego czterech pionów: śledczego, lustracyjnego, edukacyjno-badawczego i archiwalnego. Podkreślono, że jednym z najważniejszych działań IPN w 2012 r. były poszukiwania miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944-1956.

Przypomniano, że celem ogłoszonej w marcu 2012 r. akcji "Ostatni Świadek" było uzyskanie znikających bezpowrotnie wraz z odchodzącymi ludźmi informacji o ściganych przez IPN zbrodniach nazistowskich, komunistycznych i innych - popełnionych między 1 września 1939 r. a 31 lipca 1990 r. Kamiński mówił wtedy, że część osób wciąż nie wie, że zbrodnie systemów totalitarnych nadal są ścigane. Ich karalność przedawnia się w 2020 r. (zabójstw - w 2030 r.). Przedawnione są zaś już zbrodnie komunistyczne zagrożone karą do 5 lat więzienia.

Akcja dotyczy też i sprawców zbrodni - którym IPN gwarantowałby bezkarność w zamian za opisanie okoliczności zbrodni i ujawnienie współwinnych. Kamiński mówił w marcu zeszłego roku, że "chciałby wierzyć", że jacyś sprawcy zgłoszą się do IPN. Ujawniono wtedy, że już wcześniej zgłosiła się jedna osoba ws. śledztwa co do zbrodni komunistycznej z lat 80.

W sprawozdaniu napisano, że w ramach akcji zgłosiło się łącznie 81 osób, które złożyły zawiadomienia o przestępstwach i zeznania jako świadkowie. 27 osób poinformowało o zdarzeniach będących już przedmiotem śledztw. W czterech przypadkach odmówiono wszczęcia śledztwa. Nie podano, czy zgłosił się jakiś sprawca zbrodni.

Sprawozdanie przypomina, że w 2012 r. warszawski sąd skazał b. szefa MSW gen. Czesława Kiszczaka na 2 lata więzienia w zawieszeniu za wprowadzenie stanu wojennego w grudniu 1981 r., a sąd w Gorzowie Wlkp. - b. wiceszefa tamtejszej MO Jana K. na 2 lata w zawieszeniu za bezprawne internowania w 1981 r. "Te dwa procesy i zapadłe przed sądem orzeczenia wskazują nie tylko na skuteczność i zasadność pracy prokuratorów komisji, ale przede wszystkim na istnienie sensu domagania się zadośćuczynienia ofiarom represji pomimo upływającego czasu" - podkreślono.

Po uznaniu w 2010 r. przez Sąd Najwyższy za przedawnione zbrodni komunistycznych zagrożonych karą do pięciu lat więzienia, pion śledczy IPN w 2012 r. umorzył na tej podstawie 50 śledztw - na 1243 swe postępowania o te zbrodnie. W 2012 r. pion zakończył w sumie 1234 postępowania (w tym 661 w sprawie zbrodni komunistycznych, 518 - zbrodni nazistowskich, a 45 - zbrodni wojennych i przeciw ludzkości). 944 postępowania zakończono umorzeniem.

174 śledztwa IPN trwają dłużej niż 5 lat - przełożeni mają ocenić zasadność tak długiego ich prowadzenia. Średnio na każdego z ponad 90 prokuratorów pionu przypadało 26 śledztw. Zarzuty postawiono 12 osobom. Do sądów trafiło 10 aktów oskarżenia, którymi objęto łącznie 12 osób. W 2012 r. sądy wydały orzeczenia wobec 28 oskarżonych przez IPN. 13 skazano, 1 uniewinniono, sprawy 10 sądy umorzyły wobec przedawnienia. Wobec 4 zastosowano amnestię z 1989 r.

Na koniec 2012 r. w pionie lustracyjnym IPN zarejestrowano łącznie 296 985 oświadczeń lustracyjnych osób publicznych. Były wśród nich 2694 oświadczenia, których autorzy przyznali się do służby, pracy lub tajnej współpracy z organami bezpieczeństwa PRL.

W 2012 r. pion zakończył badanie ponad 7,7 tys. oświadczeń. Gdy Kamiński startował w wyborach na prezesa, zapowiadał przyspieszenie sprawdzania oświadczeń. Mówił, że IPN sprawdza ich kilka tysięcy rocznie, a możliwe jest sprawdzanie 20 tysięcy. W ub.r. prokurator pionu prowadził nawet ponad 600 spraw rocznie.

Do sądów skierowano 136 wniosków o stwierdzenie "kłamstwa lustracyjnego". W 68 sprawach zapadły prawomocne orzeczenia, że oświadczenia są niezgodne z prawdą. W 39 przypadkach sądy orzekły o ich zgodności z prawdą, nie podzielając podejrzeń IPN. W katalogach internetowych IPN opublikowano łącznie informacje o 12 tys. osób.

Zasób archiwalny IPN wynosi ponad 90 km bieżących akt. W ub.r. kontynuowano informatyzację i digitalizację zbiorów oraz zwiększono liczbę cyfrowych kopii udostępnianych akt. Do pionu wpłynęło 64 tys. wniosków o udostępnianie dokumentów z zasobu IPN. 3474 osoby chciały dostać swe teczki - udostępniono je w ub.r. 1901 osobom. Poznały one nazwiska 450 tajnych współpracowników, którzy na nich donosili. Naukowcy złożyli 5403 wnioski o dostęp do akt IPN, a dziennikarze - 1204.

Priorytetem pionu edukacyjno-badawczego były badania nad: Polską pod okupacją; emigracją niepodległościową; historią PZPR i wydarzeniami z 1956 r. W 2012 r. IPN wydał w sumie 166 nowych publikacji. Bibliotekom w całym kraju bezpłatnie przekazano ponad 10 tys. egzemplarzy wydawnictw IPN. Pracownicy pionu opublikowali ponad 600 prac naukowych. Zorganizowano wiele sesji i konferencji. Przygotowano 36 nowych wystaw.

Na koniec 2012 r. zatrudnienie w IPN wyniosło 2236 osób (w tym 133 etaty prokuratorskie). 85 proc. zatrudnionych ma wyższe wykształcenie. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wyniosło, włącznie z tzw. trzynastką, 5360 zł. Prokuratorzy IPN (ich płace nalicza się na mocy odrębnych przepisów) zarabiali przeciętnie 13 tys. zł.

ll, PAP

[Fot. PAP/Paweł Supernak]

Warto poczytać

  1. 1270pkw 17.12.2017

    Ruszają prace nad zmianami w Kodeksie wyborczym

    Trzy senackie komisje na wspólnym posiedzeniu w poniedziałek rozpoczną prace nad uchwalonymi przez Sejm zmianami w Kodeksie wyborczym oraz ustawach samorządowych. Nowela wprowadza m.in. dwukadencyjność wójtów, burmistrzów i prezydentów miast oraz zmienia sposób wyboru członków PKW.

  2. 1270promocja 17.12.2017

    Antoni Macierewicz: jesteście elitą, armia to fundament bezpieczeństwa i patriotyzmu

    Szef MON Antoni Macierewicz podczas niedzielnej promocji oficerskiej żołnierzy rezerwy podkreślił, że armia to fundament nie tylko bezpieczeństwa, ale wartości patriotycznych. Zaapelował do żołnierzy o przypominanie historii po to, żeby "Polakom nie towarzyszyło kłamstwo".

  3. gdynia17122017 17.12.2017

    Wojsko otworzyło ogień do robotników idących do pracy. Zginęło 45 osób, 1165 odniosło rany

    47 lat temu, 17 grudnia 1970 r. w Gdyni wojsko otworzyło ogień do robotników idących do pracy. Było to najtragiczniejsze wydarzenie w czasie pacyfikacji robotniczych protestów na Wybrzeżu dokonanej przez władze komunistyczne - w jej wyniku zginęło 45 osób, a 1 165 odniosło rany.

  4. KijowskiYT17122017 17.12.2017

    Kijowski nie ma wstydu! Zebrał 32 tysiące złotych i mówi: Będziemy mogli spokojnie przeżyć święta

    Były lider Komitetu Obrony Demokracji najprawdopodobniej zdecyduje się jednak pozostać w Polsce. Sympatycy zorganizowali zrzutkę na jego utrzymanie

  5. Morawiecki17122017 17.12.2017

    Morawiecki o Grudniu'70: to był korytarz do wolności

    Pamiętamy, że Gdynia i ten kawałek Polski przed II Wojną Światową był nazywany korytarzem; dla mnie symbolicznie to, co się działo w 1970 r., potem w 1980 r. to był taki korytarz do wolności - mówił na spotkaniu m.in. z uczestnikami wydarzeń na Wybrzeżu premier Mateusz Morawiecki

CS150MINIfot

Czas Stefczyka 150/2017

PDF (4,60 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook