Jedynie prawda jest ciekawa


Postkomuna w praktyce. Represjonowani w PRL skazani za zamalowanie sierpa i młota!

20.04.2018
PomnikACwiki
Postkomuna w praktyce. Represjonowani w PRL skazani za zamalowanie sierpa i młota!

Byli olsztyńscy opozycjoniści muszą zapłacić za usunięcie z Pomnika Wdzięczności farby, którą pomalowali symbole sierpa i młota - uznał w piątek sąd rejonowy w Olsztynie. O zwrot kosztów oczyszczenia monumentu pozostającego w rejestrze zabytków wystąpiła gmina.

Pozew przeciwko opozycjonistom z czasów PRL Władysławowi Kałudzińskiemu i Wojciechowi Koziołowi złożył do sądu Zarząd Dróg, Zieleni i Transportu (ZDZiT), który jest jednostką budżetową miasta Olsztyna. W sierpniu 2016 r. pomalowali oni czerwoną farbą kamienny sierp i młot, czyli godło ZSRS będące częścią tzw. pomnika wdzięczności. Jak tłumaczyli, chcieli w ten sposób zaprotestować przeciwko dalszemu tolerowaniu w przestrzeni publicznej symboli totalitaryzmu.

Po tym zdarzeniu prokuratura odmówiła wszczęcia dochodzenia, uznając, że nie doszło do trwałego uszkodzenia obiektu, bo farbę łatwo dało się usunąć. Również policja zrezygnowała ze skierowania do sądu wniosku o ukaranie ze względu "na brak znamion wykroczenia", bo zamiarem tych osób nie było zniszczenie mienia, tylko "wyodrębnienie" znaków sierpa i młota.

W procesie cywilnym, w którym miejska jednostka domagała się zwrotu kosztów usunięcia czerwonej farby z pomnika, sąd rejonowy w Olsztynie orzekł, iż mężczyźni zapłacą solidarnie na rzecz powoda - gminy Olsztyn i Zarządu Dróg Zieleni i Transportu - kwotę 1238 zł. Sąd zdecydował także o poniesieniu przez pozwanych kosztów sądowych wynoszących 330 zł.

W ocenie sądu, "ten, kto ze swojej winy wyrządza szkodę jest zobowiązany do jej naprawienia a pozwani taką szkodę, w mieniu gminy wyrządzili, bo dokonali pomalowania elementów pomnika autorstwa Xawerego Dunikowskiego".

Jak wyjaśnił sąd w ustnym uzasadnieniu, pomnik znajduje się od 1993 roku w rejestrze zabytków. - Jest ustawowo chroniony i niedopuszczalne jest dokonywanie jakichkolwiek zmian w wyglądzie zabytków wpisanych do rejestru bez zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Takiej zgody pozwani nie posiadali - wyjaśnił sąd.

Zdaniem sądu, "fakt że pozwani nie zgadzają się z formą monumentu, jej treścią, nie usprawiedliwia działania mężczyzn".

- W demokratycznym państwie prawa obywatele mają prawo manifestować swoje poglądy i wyrażać je ale nie może to naruszać zagwarantowanego również w konstytucji prawa własności a działanie pozwanych uderzyło w prawo własności gminy - uznał sąd.

Obaj pozwani są opozycjonistami z czasów PRL, represjonowanymi w stanie wojennym. Pomalowanie w 2016 r. sierpa i młota na olsztyńskim pomniku nie było ich jedyną akcją sprzeciwu wobec tolerowania sowieckich symboli. Kozioł pomalował ten fragment pomnika ponownie rok później, a w styczniu 2018 r. zawiesił tam transparent z napisem "Pomnik Wdzięczności za zniewolenie" i wizerunkiem czerwonoarmisty napastującego kobietę.

W 2015 r. obaj dawni opozycjoniści skuli litery z pomnika gen. Armii Czerwonej Iwana Czerniachowskiego w Pieniężnie, nazywanego "katem Armii Krajowej". Prokuratura umorzyła wtedy dochodzenie, uznając, że działali z pobudek patriotycznych.

Odsłonięty w 1954 r. Pomnik Wdzięczności dla Armii Czerwonej stoi w centrum Olsztyna. Na początku lat 90. ub. wieku jego oficjalną nazwę zmieniono na Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej, a obiekt wpisano do rejestru zabytków. Autorem projektu pomnika był wybitny rzeźbiarz Xawery Dunikowski.

Monument składa się z dwóch granitowych pylonów, symbolizujących otwarty łuk triumfalny i z powodu charakterystycznego kształtu nazywany jest przez olsztynian "szubienicami". Poza postacią czerwonoarmisty ze sztandarem, na pomniku wykute są sceny walki, socrealistyczne symbole oraz sierp i młot.

Po 1989 r. z inicjatywy lokalnych polityków, osób prywatnych i stowarzyszeń wielokrotnie prowadzono dyskusje o potrzebie rozebrania lub zmiany lokalizacji tego pomnika. Jednak władze miasta uznały, że obiekt wraz z otoczeniem jest objęty ochroną konserwatorską, więc należy go pozostawić.

Ponieważ olsztyński pomnik podlega ochronie prawnej jako obiekt wpisany do rejestru zabytków, więc nie obejmie go tzw. ustawa dekomunizacyjna, zgodnie z którą pomniki upamiętniające komunizm miały zostać rozebrane do 31 marca 2018 r.

PAP
Fot: wikicommons

Warto poczytać

  1. Harwitch27052018 27.05.2018

    Maski opadają. Po słowach Hartwich nie ma już wątpliwości, że jednym z jej celów jest odsunięcie od władzy PiS

    Z jednej strony zapewnienia, że protest nie jest polityczny, z drugiej wypowiedzi świadczące o tym, że niektórzy z rodziców chcieliby włączyć się w partyjne rozgrywki. Tym razem nie uniknęła tego także Iwona Hartwich, która przyznała, że liczy na koniec rządów PiS

  2. NiepelnosprawniSejm270520181 27.05.2018

    Niepełnosprawni opuścili budynek Sejmu

    Po 40 dniach walki o życie naszych niepełnosprawnych dzieci, ciągłej walki, ciągłych upokorzeń ze strony obecnego rządu zawieszamy protest - oświadczyła podczas niedzielnej konferencji prasowej Iwona Hartwich z Komitetu Protestacyjnego Rodziców Osób Niepełnosprawnych

  3. Jaki27052018 27.05.2018

    Jaki skrytykował Trzaskowskiego: nie potrafi zdefiniować, czy stoi po stronie miasta, czy handlarzy roszczeniami

    Rafał Trzaskowski (PO) nie potrafi zdefiniować czy stoi po stronie miasta, czy po stronie interesów handlarzy roszczeniami; cieszę się, że mieszkańcy Warszawy mają jasne spojrzenie na te sprawy - powiedział w niedzielę Patryk Jaki, wiceszef MS, kandydat Zjednoczonej Prawicy na prezydenta Warszawy

  4. ProtestSejm14052018 27.05.2018

    "Najważniejsze, że wygrała sprawa". Minister podsumował zakończenie protestu niepełnosprawnych

    Najważniejsze, że wygrała sprawa - wiedza społeczna o problemach osób niepełnosprawnych w Polsce zwiększyła się w społeczeństwie; rząd spełnił też wszystkie postulaty protestujących - powiedział w sobotę wiceminister kultury Jarosław Sellin

  5. Pawlowiczwiki1 27.05.2018

    Pawłowicz do Scheuring-Wielgus: jesteś jak Mengele. Przesadziła?

    Krystyna Pawłowicz znów zaszokowała. Tym razem na swoim profilu na Twitterze posłanka PiS porównała Joannę Scheuring-Wielgus z Nowoczesnej do Josefa Mengele - znanego jako "Anioł Śmierci" hitlerowskiego zbrodniarza z Auschwitz

  6. NieplnosprawniSejm27052018 27.05.2018

    Rząd nie zostawi niepełnosprawnych samym sobie. Padła ważna deklaracja

    Ewentualny koniec protestu nie kończy naszych działań na rzecz niepełnosprawnych - powiedziała w niedzielę PAP rzeczniczka Prawa i Sprawiedliwości Beata Mazurek

  7. protestsej2705 27.05.2018

    To już jest koniec. Po 40 dniach niepełnosprawni zakończą protest w Sejmie

    Po 40 dniach zawieszamy protest w Sejmie; decyzja została podjęta jednomyślnie - poinformowała w niedzielę Iwona Hartwich z Komitetu Protestacyjnego Rodziców Osób Niepełnosprawnych. Dodała, że oświadczenie w tej sprawie zostanie wydane podczas konferencji prasowej o 14.30

  8. 1270putinluk 26.05.2018

    Istnieje niebezpieczeństwo połączenia Białorusi z Rosją

    Istnieje niebezpieczeństwo integracji Białorusi z Rosją i stworzenia przez nie "połączonego podmiotu prawnego"; prezydentem połączonych państw mógłby zostać Władimir Putin, przedłużając sobie tym samym możliwość sprawowania władzy na Kremlu - powiedział w sobotę dyrektor PISM Sławomir Dębski.

CSJUBILEUSZ25fotoMINI

Czas Stefczyka V/2018

PDF (10,76 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook