Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

PG: "Niekonstytucyjne zapisy nowelizacji ustawy o TK "

08.12.2015

Według prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta niekonstytucyjne są zapisy nowelizacji ustawy o TK co do: ponownego wyboru przez Sejm pięciu sędziów TK; 30-dniowego terminu na złożenie przez sędziego ślubowania wobec prezydenta oraz wygaszenia kadencji obecnych prezesów TK.

Opinię taką Seremet przedstawił w 47-stronicowym stanowisku z 4 grudnia dla TK, który w środę w pięcioosobowym składzie zbada tę nowelizację autorstwa PiS. Została ona zaskarżona jako niekonstytucyjna przez posłów PO, Rzecznika Praw Obywatelskich, Krajową Radę Sądownictwa i I prezesa Sądu Najwyższego.

Zarazem Seremet uznał za zgodny z konstytucją tryb uchwalenia nowelizacji, także kwestionowany w tych wnioskach.

- Stwierdzone uchybienia w sejmowej procedurze regulaminowej nie mogą przesądzać o niekonstytucyjności trybu uchwalenia ustawy, albowiem nie doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad trybu prawodawczego - napisał.

Przygotowany jest projekt stanowiska Sejmu na środową rozprawę; jeszcze we wtorek marszałek Sejmu ma podjąć w tych sprawach decyzje - powiedział PAP przewodniczący sejmowej komisji ustawodawczej Marek Ast z PiS. Nie wiadomo, czy stanowisko przedstawi rząd, który także jest uczestnikiem postępowania w TK.

19 listopada Sejm uchwalił przedstawioną przez PiS nowelizację ustawy o TK z czerwca br. Przyjęto ją głosami PiS i Kukiz'15 - posłowie PO, Nowoczesnej i PSL opuścili salę na czas głosowania. 20 listopada Senat nie wprowadził do niej poprawek, kilka godzin później podpisał ją prezydent Andrzej Duda, a następnie została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Przeciwnicy nowelizacji mówili, że jej zapisy są niekonstytucyjne. PiS replikowało, że to czerwcowa ustawa o TK jest niekonstytucyjna i że "chodzi o naprawienie tego, co zepsuła PO".

Nowelizacja stanowi, że kadencja sędziego TK rozpoczyna się w dniu złożenia ślubowania wobec prezydenta RP - co następuje w 30 dni od dnia wyboru (dotychczas w ustawie nie było zapisu, od kiedy biegnie kadencja sędziego; nie było też terminu na jego zaprzysiężenie). Nowelizacja przewiduje także, że w 3 miesiące od wejścia jej w życie, wygaszone będą kadencje prezesa TK Andrzeja Rzeplińskiego i wiceprezesa Stanisława Biernata. Nie sprecyzowano w niej, czy chodzi o wygaszenie kadencji jako prezesa TK (której ograniczenia czasowego dziś nie ma) czy jako sędziego - dotychczas powoływani prezesi TK byli nimi do końca swej kadencji sędziego TK.

Według noweli teraz prezesa TK prezydent będzie powoływał na trzyletnią kadencję, spośród co najmniej trzech kandydatów przedstawionych przez Zgromadzenie Ogólne TK; prezesem TK można będzie być dwa razy. Dotychczas Zgromadzenie przedkładało prezydentowi dwóch kandydatów.

Innym zapisem nowelizacji jest artykuł 137a, który stanowi, że w przypadku sędziów Trybunału, których kadencja upływa w roku 2015, termin na złożenie kandydatur "wynosi 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu". Artykuł ten w zamyśle posłów PiS miał umożliwić ponowny wybór następców 5 sędziów TK, których kadencje kończą się w tym roku. Według PiS wybór pięciu sędziów dokonany przez poprzedni Sejm 8 października był nieważny. 25 listopada Sejm, z inicjatywy PiS, przyjął uchwały o braku mocy prawnej tamtego wyboru. "Październikowych" sędziów nie zaprzysiągł prezydent Andrzej Duda, mając wątpliwości co do konstytucyjności ich wyboru.

2 grudnia - jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji, co stało się 5 grudnia - Sejm wybrał pięciu nowych sędziów TK, których kandydatury zgłosił jedynie klub PiS. Przeciw były kluby PO, Nowoczesnej i PSL. PO złożyło już skargę do TK na uchwały powołujące tych sędziów. Kilka godzin po wyborze czterech nowych sędziów zaprzysiągł prezydent. Prezes Rzepliński przydzielił im pokoje, ale zapowiedział, że nie będą orzekali "dopóki sprawa się nie wyjaśni". Sejm wybrał nowych sędziów, mimo że TK wystąpił do Izby w drodze tzw. zabezpieczenia o powstrzymanie się od wyboru do wyroku z 3 grudnia.

3 grudnia TK orzekł, że poprzedni Sejm wybrał 8 października dwóch sędziów TK w sposób niezgodny z konstytucją; wybór pozostałej trójki był z nią zgodny. Sędziowie uznali też, że obowiązkiem prezydenta jest niezwłoczne odebranie ślubowania od sędziego TK wybranego przez Sejm. Ponadto TK zaznaczył, że osoba wybrana przez Sejm jest sędzią TK "w pełnym tego słowa znaczeniu". TK nie uznał też sprzeczności z konstytucją braku ustawowego określenia długości kadencji prezesa i wiceprezesaTK.

Według Seremeta art. 137a nowelizacji - o ponownym wyborze sędziów w miejsce tych, których kadencja wygasa w 2015 r. - otwiera drogę do "sprzecznego z postanowieniami konstytucji zwiększenia liczby sędziów".

- Tylko wybór dwóch sędziów Trybunału w miejsce sędziów, których kadencja upływa w czasie VIII kadencji Sejmu, a zatem kadencji bieżącej, można uznać w świetle tego przepisu za dopuszczalny - uznał.

- Nie ulega wątpliwości, iż ewentualne dokonanie ponownego wyboru przez Sejm VIII kadencji sędziów Trybunału w miejsce tych sędziów, którym kadencja upływała jeszcze w czasie trwania poprzedniej kadencji Sejmu (a faktycznie już upłynęła i wybór został dokonany), nie może być uznane za konstytucyjnie dopuszczalne - napisał Seremet. Jego zdaniem przepis zezwalający na taki wybór narusza m.in. zasadę legalizmu, która zobowiązuje organy władzy, w tym przypadku Sejm, do działania "na podstawie i w granicach prawa".

Ponadto - zdaniem Sermeta - zapis o składaniu ślubowania przed prezydentem w 30 dni od wyboru sędziego TK prowadzi do "nieuprawnionej ingerencji prezydenta RP w procedurę wyboru sędziów Trybunału".

- Prezydentowi nie przysługują bowiem żadne uprawnienia do kwestionowania

merytoryczności dokonanego wyboru sędziego przez Sejm - uznał. Według szefa PG artykuł ten – aby spełniać standardy wynikające z zasad poprawnej legislacji - powinien zostać zredagowany tak, aby jednoznacznie wynikał z niego nie tylko obowiązek złożenia ślubowania przez sędziego, ale również "obowiązek odebrania ślubowania przez prezydenta, w ustawowo określonym terminie".

Seremet dodał, że przepis nie wskazuje konsekwencji niedochowania terminu ani przez wybranego sędziego, ani przez prezydenta.

- Za niedopuszczalną należy uznać ewentualną interpretację tego przepisu uznającą, że odmowa przyjęcia ślubowania przez prezydenta RP, czy tylko powstrzymanie się

przez prezydenta z odebraniem ślubowania od wybranego sędziego, skutkujące nieodebraniem ślubowania w zakreślonym terminie, mogą spowodować wygaszenie mandatu sędziego Trybunału - podkreślił szef PG.

Jego zdaniem, prezydentowi nie można przyznać kompetencji do odmowy odebrania ślubowania czy powstrzymania się od tego.

- Taka odmowa (nawet w postaci zaniechania przyjęcia ślubowania) miałaby w istocie - poprzez bezpośredni wpływ na możliwość sprawowania urzędu przez sędziego TK – charakter władczej ingerencji, dokonywanej przez władzę wykonawczą, w kompetencję zagwarantowaną władzy ustawodawczej, w tym przypadku tylko Sejmowi - stwierdził Seremet.

Seremet podkreślił, że w dotychczasowym stanie prawnym nie ulegało wątpliwości, iż kadencja sędziego TK zaczyna się z dniem określonym w uchwale Sejmu o wyborze na sędziego, który następuje zazwyczaj po dniu zakończenia kadencji sędziego w miejsce, którego kadencja dobiegła końca, a nie z dniem ślubowania. Seremet nie ma wątpliwości, że osoba wybrana przez Sejm z dniem określonym w uchwale o wyborze obejmuje stanowisko sędziego TK.

W stanowisku szef PG napisał także, że wygaszenie kadencji dotychczasowego prezesa i wiceprezesa TK "uchybia roli i pozycji ustrojowej TK jako organu władzy sądowniczej i ma niewątpliwie charakter arbitralny". Jego zdaniem przepis ten "stwarza nową jakość nieprzewidzianą dotychczas ani w konstytucji, ani w ustawie o TK".

- Nie można bowiem wygaszać kadencji, której nie ma - oświadczył

Seremet. Zwrócił uwagę, że sędziowie powoływani przez prezydenta na stanowiska prezesa i wiceprezesa pełnili, i pełnią do wejścia w życie tej nowelizacji swe funkcje do końca indywidualnych kadencji sędziowskich.

Dlatego Seremet oświadczył, że "skrócenie kadencji organu kierowniczego Trybunału, powiązanej ściśle z kadencją sędziego Trybunału sprawującego tę funkcje, musiałoby oznaczać wygaśnięcie mandatu sędziego przed upływem kadencji".

Odnosząc się do trybu uchwalenia nowelizacji, Seremet podkreślił, że konstytucja nie formułuje generalnego wymagania, by projekt ustawy zawierał uzasadnienie, bo wynika to z regulaminu Sejmu oraz "ustabilizowanej praktyki legislacyjnej". Także brak opinii nie stanowi uchybienia tej rangi, które mogłoby doprowadzić do stwierdzenia niekonstytucyjności nowelizacji, bo jako projekt poselski nie podlegała obowiązkowym konsultacjom.

Seremet wniósł też o umorzenie sprawy wniosku KRS, bo sędziowie TK - jako sędziowie konstytucyjni, a zatem tzw. sędziowie prawa, niesprawujący wymiaru sprawiedliwości - nie podlegają jakimkolwiek ocenom KRS, a TK nie ma w niej swego przedstawiciela. Dlatego szef PG uznał, że wniosek KRS – jako przekraczający kompetencje tej Rady - pochodzi od "podmiotu nieuprawnionego", wobec czego postępowanie w tym zakresie powinno być umorzone.

PAP

[FOTO: wPolityce.pl]

Warto poczytać

  1. sejm-sdfhgsdfjh-sdfj 19.01.2017

    Prokuratura wszczyna śledztwo ws. posiedzenia Sejmu

    Śledztwo dot. 16 grudnia. Zawiadomienie złożyły PO i Nowoczesna.

  2. olsztyn-smolensk-pamiec-katyn-353t54fc25ccm800x61e3a41c 19.01.2017

    Kolejne ekshumacje do połowy 2017 roku

    Zaplanowane zostały kolejne ekshumacje ofiar katastrofy smoleńskiej. Jak poinformowała PAP rzeczniczka Prokuratury Krajowej Ewa Bialik będą przeprowadzane do połowy 2017 r.

  3. mid-17119093-1 19.01.2017

    Prezydent Radomia straci mandat?

    CBA wysłało w czwartek Radzie Miejskiej w Radomiu wniosek o wygaszenie mandatu prezydenta Radomia Radosława Witkowskiego. Według CBA to skutek ujawnienia nieprzestrzegania przez niego przepisów ustawy antykorupcyjnej. Witkowski uważa, że nie złamał prawa.

  4. mid-17119057 19.01.2017

    CBOS: Wzrosła liczba zwolenników rządu

    "W pierwszej połowie stycznia do zwolenników rządu zaliczyło się 39 proc. respondentów, przeciwnicy to 32 proc., a 26 proc. wyraziło obojętność wobec obecnego gabinetu" - wynika z sondażu CBOS. Zwolenników rządu jest najwięcej od początku urzędowania premier Beaty Szydło.

  5. mid-17119016 19.01.2017

    Prezydent: Liczę na polsko-izraelską współpracę

    Najlepszą gwarancją światowego pokoju jest solidarna, prowadzona z determinacją obrona porządku opartego na prawie międzynarodowym - powiedział w Izraelu prezydent Andrzej Duda. Kluczowym elementem jest znaczące wzmocnienie potencjału odstraszania - dodał.

  6. blust 19.01.2017

    Błaszczak: Nie ma przyzwolenia na łamanie prawa

    Błaszczak mówił, że zarzutami obciążającymi 80 zidentyfikowanych demonstrujących przed Sejmem w nocy z 16 na 17 grudnia 2016 r., jest "złamanie prawa".

  7. pajor-surma 19.01.2017

    Zmarł prezydent Stargardu

    Prezydent Sławomir Pajor zmarł w swoim domu. Miał 58 lat.

  8. rafae 19.01.2017

    Nie żyje Rafał Wójcikowski, poseł Kukiz'15

    Wójcikowski miał 43 lata. Należał do Stowarzyszenia KoLiber.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook