Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Opłaty pogrążą biblioteki

26.02.2012

Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej obawia się, że opłaty te mogą być finansowane z funduszu na zakupy dla bibliotek, co pogorszy sytuację polskich książnic. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie prawa najmu i użyczenia oraz niektórych praw pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własności intelektualnej zobowiązuje państwa członkowskie UE do przyznania twórcy wyłącznego prawa do zezwalania lub zakazywania najmu i użyczenia oryginału i powielonych egzemplarzy jego utworu.

"Użyczenie" jest rozumiane jako "ograniczone czasowo przekazanie do korzystania niesłużącego celom bezpośrednio lub pośrednio gospodarczym lub handlowym, kiedy jest to dokonywane przez instytucje dostępne dla publiczności".

Konsekwencją tej dyrektywy może być wprowadzenie opłat za każdorazowe wypożyczenie książki z biblioteki. Polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zapewnia, że zabezpieczyło polskich czytelników przed taką ewentualnością. 

- Dyrektywa unijna dopuszcza możliwość ustanowienia przez państwa członkowskie wyjątków od wyłącznego prawa twórców w zakresie publicznego użyczenia, pod warunkiem przyznania im wynagrodzenia z tego tytułu. Państwom członkowskim została wyraźnie przyznana swoboda przy ustalaniu tego wynagrodzenia, jeżeli wezmą pod uwagę swoje cele promocji kultury. Co szczególnie istotne - dyrektywa zezwala państwom członkowskim na wyłączenie z obowiązku płatności wynagrodzenia określonych kategorii przedsiębiorstw. Polska ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadza wyjątek od wyłącznego prawa twórcy zezwalania lub zakazywania najmu i użyczenia stanowiąc, że biblioteki, archiwa i szkoły mogą udostępniać nieodpłatnie, w zakresie swoich zadań statutowych, egzemplarze utworów rozpowszechnionych - poinformował rzecznik Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Babczyński.

- Oceniając zgodność polskiego prawa z wymogami unijnej dyrektywy należy zauważyć, że katalog podmiotów wyłączonych od obowiązku uzyskania zgody twórców na publiczne użyczenie został wyraźnie określony i dodatkowo zawężony do podmiotów, dla których dokonywanie użyczeń jest zadaniem statutowym. Oznacza to, że nie każdy akt publicznego użyczenia został wyłączony spod prawnoautorskiego monopolu twórcy - podkreśla Babczyński.

Jak przypomina rzecznik - Szeroki zakres uprawnień majątkowych twórców umożliwia im (lub organizacjom zbiorowego zarządzania) egzekwowanie swoich praw wobec podmiotów nie objętych licencją ustawową, użyczających ich utwory bez zgody, i to niezależnie od tego, czy robią to odpłatnie czy też nieodpłatnie. Wydaje się zatem, że polskie prawo autorskie, oparte na szeroko zakreślonych uprawnieniach majątkowych twórców, pomimo nie wprowadzenia odrębnie uregulowanego wynagrodzenia z tytułu publicznego udostępniania wraz z systemem jego wypłaty, nie jest niezgodne z unijną dyrektywą z grudnia 2006 roku. 

Pozostają jednak pewne wątpliwości.- Oceniając zgodność tego przepisu z dyrektywą należy stwierdzić, czy mieści się on w zakresie wyjątku dopuszczonego w dyrektywie, tj. czy biblioteki, archiwa i szkoły mogą być uznane za określone kategorie przedsiębiorstw w rozumieniu dyrektywy. W ocenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie zachodzi niezgodność między polską ustawą a dyrektywą. MKiDN zakłada w pierwszej połowie bieżącego roku przeprowadzenie analiz umożliwiających ocenę funkcjonowania różnych modeli Public Lending Rigcht w państwach trzecich, w tym w szczególności w UE i bierze pod uwagę wypłatę z budżetu jako jeden z możliwych modeli PLR w Polsce. Model taki został wdrożony przykładowo w Czechach. Konieczne jest jednak podkreślenie z całą stanowczością, że biblioteki pozostaną dla czytelników bezpłatne - dodaje Babczyński.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stoi na stanowisku, że dostęp do książek i publikacji prasowych w bibliotekach, archiwach i szkołach powinien pozostać bezpłatny dla wszystkich korzystających z tych instytucji. W przypadku wprowadzenia wynagrodzenia dla autorów i wydawców za udostępnianie ich książek i publikacji prasowych przez niektóre biblioteki, archiwa i szkoły, w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wypłata takiego wynagrodzenia może nastąpić przy zastosowaniu innego mechanizmu finansowania np. specjalnego funduszu. 

Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej jest przekonany, że wprowadzenie opłat dla czytelników za korzystanie z bibliotek Polsce nie grozi. Obawia się natomiast, że ewentualne finansowanie opłat na rzecz autorów z budżetu państwa, jeżeli po konsultacjach okazałoby się to konieczne, będzie się odbywało kosztem funduszu na zakupy nowości dla bibliotek. - Jak wiadomo, te kwoty są niewielkie. W tym roku jest to 20 mln. zł, choć ta suma może wzrosnąć, jestem w trakcie rozmów z ministrem Zdrojewski na temat zwiększenia tej kwoty - powiedział PAP Makowski.

PAP
[fot. sxc.hu]

Słowa kluczowe:

biblioteki

,

opłaty

,

Unia Europejska

Warto poczytać

  1. Zgromadzenieposlowisenatorow22grudnia201501 23.05.2017

    Sondaż: PiS nadal liderem z 35 proc. poparciem

    - 35 proc. osób deklarujących w maju gotowość wzięcia udziału w wyborach do Sejmu zamierza głosować na PiS - wynika z sondażu Kantar Public.

  2. mid-17523129 23.05.2017

    Prezydent potępił zamach w Manchesterze

    Jestem przekonany, że wobec terroryzmu cała wspólnota uczciwego i wolnego świata będzie stała razem - powiedział we wtorek prezydent Andrzej Duda. Zwrócił uwagę, że poniedziałkowy zamach w Manchesterze to coś, co nigdy nie powinno się zdarzyć, ale co stało się europejską rzeczywistością.

  3. abw 23.05.2017

    ABW uspokaja po zamachu w Manchesterze

    Agencja nie rekomenduje wprowadzenia stopnia alarmowego w Polsce.

  4. aa2 23.05.2017

    Niebawem decyzja ws. zbioru zastrzeżonego

    Procedura związana z ujawnianiem materiałów jest na ukończeniu.

  5. Sad-Okregowy-gfgdf 23.05.2017

    Pijana sędzia odsunięta od obowiązków

    Prezes Sądu Okręgowego w Katowicach wystąpił też o podjęcie wobec niej czynności dyscyplinarnych.

  6. mid-17523030 23.05.2017

    Sławomir Nowak zeznaje przed komisją ds. Amber Gold

    Jeden z najważniejszych polityków Donalda Tuska będzie pytany o to, dlaczego podległe mu w latach 2011 - 2013 instytucje pozwoliły na wielki przekręt związany z liniami lotniczymi OLT Express - kontrolowanymi przez piramidę finansową Amber Gold.

  7. mid-17523057 23.05.2017

    MON zaprezentowało koncepcję obronną kraju

    Członkostwo w NATO i UE pozostaje kluczowe dla bezpieczeństwa Polski; głównym źródłem niestabilności w regionie jest Rosja - stwierdza Koncepcja Obronna RP. Przewiduje ona zwiększenie zdolności do obrony terytorium RP i do odstraszania oraz zmianę systemu dowodzenia.

  8. listweet 23.05.2017

    Tomasz Lis kpi z ofiar zamachu?

    Tomasz Lis powinien nauczyć się korzystać z Internetu

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook