Jedynie prawda jest ciekawa


Nowelizacja ustawy o IPN trafiła do podkomisji

12.04.2016

Do podkomisji skierowała projekt noweli ustawy o IPN sejmowa Komisja Sprawiedliwości. Zakłada on m.in. zmianę trybu wyboru prezesa Instytutu. Komisja przeprowadziła też pierwsze czytanie projektu noweli ustawy o IPN dot. jawności postępowania ws. wglądu do akt.

Powołana we wtorek przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka podkomisja, która zajmie się pierwszym z projektów będzie liczyła siedmiu członków. W jej skład weszli posłowie: Marek Ast, Andrzej Matusiewicz, Waldemar Buda i Łukasz Zbonikowski z PiS, Wojciech Wilk z PO, Kamila Gasiuk-Pihowicz z Nowoczesnej i Tomasz Rzymkowski z Kukiz'15. Przewodniczący Komisji Sprawiedliwości Stanisław Piotrowicz w odpowiedzi na pytanie wicemarszałek Sejmu z Nowoczesnej Barbary Dolniak potwierdził, że w ramach podkomisji możliwe będzie prezentowanie swoich stanowisk na temat projektu przez resorty czy instytucje zainteresowane ustawą m.in. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego czy Ministerstwo Sprawiedliwości. 

Prezes IPN Łukasz Kamiński powiedział w rozmowie z dziennikarzami po posiedzeniu, że powołanie podkomisji jest naturalnym elementem procedury zmierzającym do zmiany ustawy. "Mnie bardzo cieszy deklaracja posła-sprawozdawcy, który jeszcze podczas dyskusji na plenarnym posiedzeniu Sejmu zapowiadał, że w podkomisji będzie możliwa merytoryczna dyskusja nad projektem. Bo niezależnie od zastrzeżeń do pewnych generalnych rozwiązań, zgłosiłem kilkadziesiąt uwag szczegółowych, które mam nadzieję zostaną na spokojnie omówione, bo moim zdaniem są bardzo zasadne" - mówił. "Mam nadzieję, że niektóre z naszych postulatów związanych z takim czysto technicznym funkcjonowaniem IPN zostaną także wzięte pod uwagę. Z istotnych postulatów wymienię uproszczenie procedury dostępu do naszych zasobów archiwalnych czy sferę współpracy z organizacjami samorządowymi. W związku z projektem połączenia IPN z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa konieczne zaś jest dostosowanie struktury oddziałów IPN do podziału terytorialnego kraju. Popieramy też koncepcję likwidacji zbioru zastrzeżonego, jednak dyskusji wymagają tu szczegółowe zapisy" - dodał Kamiński. Projekt nowelizacji przewiduje m.in., że w miejsce obecnej Rady IPN ma powstać kolegium, które będzie tworzyło 9 naukowców powoływanych przez Sejm, Senat i prezydenta. Zgodnie z projektem zmieni się tryb wyboru prezesa Instytutu. Miałby tego dokonywać Sejm za zgodą Senatu, po zasięgnięciu opinii Kolegium IPN. 

Obecnie prezesa IPN powołuje i odwołuje Sejm za zgodą Senatu, na wniosek Rady IPN, która zgłasza kandydata spoza swego grona. W myśl powiązanej z projektem nowelizacji propozycji zmian w regulaminie Sejmu izba niższa miałaby powoływać 5 z 9 członków Kolegium IPN zwykłą większością głosów na wniosek marszałka lub co najmniej 35 posłów. Powoływanie prezesa także odbywałoby się zwykłą większością głosów na wniosek co najmniej 115 posłów, po zasięgnięciu opinii Kolegium IPN. Projekt noweli ustawy o IPN rozszerza zakres czasowy badań Instytutu. "Daje to możliwość prowadzenia ekshumacji nie tylko wobec ofiar czasu po II wojnie, czy w jej czasie. Dochodzimy do 8 listopada 1917 r., czyli do czasów rewolucji, w wyniku której wielu Polaków straciło życie na Kresach" - podkreśla przedstawiciel wnioskodawców Arkadiusz Mularczyk (PiS). Do zadań badawczych i edukacyjnych IPN projekt zalicza m.in. upowszechnianie w kraju i za granicą stanowisk oraz opinii dotyczących najważniejszych dla narodu polskiego wydarzeń historycznych. Instytut ma też informować o metodach, miejscach i sprawcach zbrodni popełnionych przeciwko narodowi polskiemu oraz wspierać przedsięwzięcia społeczne mające na celu kreowanie patriotyzmu i tożsamości narodowej. Projekt przewiduje m.in. nowy mechanizm prowadzenia poszukiwań szczątków osób, które straciły życie walcząc z totalitaryzmem. "Wprowadzamy możliwość prowadzenia tych prac w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego. W przypadku odnalezienia szczątków ofiar w każdym postępowaniu będzie prowadzone śledztwo przez prokuratora Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu" - zapowiedział Mularczyk. 

Przy IPN zostanie też stworzona Baza Materiału Genetycznego ofiar represji totalitarnych czy czystek etnicznych. W myśl projektu zlikwidowana ma zostać Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a jej kompetencje ma przejąć IPN. Nowela przewiduje też likwidację wyodrębnionego zbioru zastrzeżonego znajdującego się w archiwum Instytutu. Komisja Sprawiedliwości zajęła się również senackim projektem nowelizacji ustawy o IPN wprowadzającym jawność rozpoznania skargi w postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym odmowy wglądu do akt IPN. Nowela przewiduje też jawność uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego w tej sprawie. Posłowie nie zgłosili uwag w pierwszym czytaniu projektu i wyrazili zgodę na zajmowanie się oboma projektami dotyczącymi IPN łącznie. Drugi projekt dotyczy sytuacji, w której osoba, co do której z akt Instytutu wynika, że współpracowała ze służbami PRL, zwraca się o udostępnienie dokumentów jej dotyczących. "Do 2010 r. odmawialiśmy, ponieważ były one związane z jej służbą lub pracą dla tych organów. Osoba ta mogła się oczywiście odwołać od tej decyzji. Odbywało się to jednak w trybie niejawnym, by nie miała wglądu do tych dokumentów w toku postępowania" - tłumaczy dyrektor Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN Rafał Leśkiewicz. 

Po nowelizacji części przepisów ustawy o IPN z 18 marca 2010 r. przyznano jednak - jak referował - takim osobom prawo do udostępniania tych akt. "Jednak do części dokumentów, np. takich, które sami wytworzyli - tylko w formie kopii, by nie zniszczyli dowodów swojej współpracy. Osoby te mogły się od decyzji o udostępnieniu kopii odwołać domagając się oryginału - najpierw do prezesa, a w przypadku jej podtrzymania - do Sądu Administracyjnego. A podczas postępowania - czyli rozpoznania skargi, a później w sytuacji uzasadnienia orzeczenia sądu była zachowana niejawność. Było to bezzasadne, ponieważ zainteresowany i tak już znał treść dokumentów" - mówi dyrektor. Projekt nowelizacji przewiduje więc wprowadzenie jawności postępowania - zarówno rozpoznania skargi, jak i uzasadnienia orzeczenia sądu. "To uprości procedurę, jednak nie wpłynie jakoś znacząco na przebieg postępowań lustracyjnych, ponieważ mamy ich obecnie i tak ok. kilkunastu rocznie. Nowelizacja ułatwi ich przebieg w sposób praktyczny, jednak w merytoryczny sposób nie wpłynie na postępowania IPN" - zaznacza Leśkiewicz dodając, że jest to kolejny etap "pokazujący otwartość archiwów IPN". Projekt dostosowuje prawo do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W myśl projektu nowelizacja ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

kk/PAP

[fot. IPN]

Warto poczytać

  1. tuskkaczynski15072018 15.07.2018

    Tusk kontra Kaczyński? Jaki: Scenariusz nie do zrealizowania

    Donald Tusk chce się zmierzyć w wyborach prezydenckich z liderem PiS, a nie marionetkami - powiedział Marcin Kierwiński (PO). Według Patryka Jakiego (Zjednoczona Prawica), Tusk tworzy scenariusz nie do zrealizowania, bo nie chce walczyć z prezydentem Andrzejem Dudą.

  2. monciak15072018 15.07.2018

    Nowy pomysł na walkę z narkotykami. Terapeuci od uzależnień wyjdą na ulice Sopotu

    Sopot uruchomił program, w ramach którego w weekendowe noce na głównych ulicach miasta dyżurować będą terapeuci uzależnień. Podpowiedzą oni osobom, które wpadły w nałóg lub są nim zagrożone, gdzie szukać pomocy.

  3. wassermann03072018 15.07.2018

    Kiedy przesłuchanie Donalda Tuska w sprawie Amber Gold? Wassermann: W przyszłym tygodniu ustalimy termin

    W przyszłym tygodniu sejmowa komisja śledcza ds. Amber Gold ustali termin przesłuchania b. premiera, a obecnie szefa Rady Europejskiej Donalda Tuska - poinformowała PAP przewodnicząca komisji Małgorzata Wassermann (PiS). Jak dodała jego przesłuchanie może się odbyć po 20 września.

  4. 1270birkenau 14.07.2018

    Obcokrajowcy chcieli wynieść z muzeum Auschwitz-Birkenau cegły z krematorium

    Dwójka obcokrajowców chciała wynieść z terenu muzeum Auschwitz-Birkenau cegły pochodzące z krematorium. Na miejscu policjanci prowadzą czynności z udziałem podejrzanych - poinformował PAP sierżant Mateusz Drwal z zespołu prasowego małopolskiej policji.

  5. 1270mmczuk 14.07.2018

    Dobiega końca proces przeciwko M. Maleńczukowi o napaść na działacza pro-life

    Przed krakowskim sądem dobiega końca proces o naruszenie nietykalności cielesnej, jaki muzykowi Maciejowi Maleńczukowi wytoczył z prywatnego oskarżenia działacz pro-life. Jak poinformował sąd na ostatniej rozprawie, wyrok może zostać ogłoszony we wtorek.

  6. 1270grunwald 14.07.2018

    Kolejne wspaniałe zwycięstwo Polski i Litwy nad Niemcami

    W sobotę na Polach Grunwaldzkich wojska polsko-litewskie znów pokonały armię Zakonu Krzyżackiego. W inscenizacji słynnej bitwy sprzed 608 lat wzięło udział 1,3 tys. rekonstruktorów, a rycerskim zmaganiom kibicowało 15 tys. widzów.

  7. pyton11072018 14.07.2018

    Poszukiwania pytona utrudnione przez pogodę

    Nad Wisłą w okolicach Konstancina-Jeziornej (woj. mazowieckie) trwająposzukiwania pytona tygrysiego, którego wylinkę znaleziono na brzegu rzeki w ubiegłym tygodniu. Jak poinformowała PAP straż pożarna, sobotnie poszukiwania są utrudnione ze względu na deszczową pogodę

  8. spiacy-komorowski-14072018 14.07.2018

    Zdjęcie śpiącego Komorowskiego stało się hitem. Zobacz opinie po Zgromadzeniu Narodowym

    Wczorajsze Zgromadzenie Narodowe z okazji 550-lecia powstania polskiego parlamentaryzmu wzbudziło szerokie zainteresowanie opinii publicznej. Nie tylko z powodu samej uroczystości, przemówienia najważniejszych polityków, ale także z powodu zachowania totalnej opozycji

Wiadomości ze świata

więcej
CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook