Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

MON: zbiór zastrzeżony wojskowych służb specjalnych PRL zlikwidowany

16.06.2017
mon160702017
MON: zbiór zastrzeżony wojskowych służb specjalnych PRL zlikwidowany

- Zbiór zastrzeżony wojskowych służb specjalnych PRL zostaje zlikwidowany, szef MON rekomenduje utrzymanie tajności wobec 105 z blisko 1600 żołnierzy i współpracowników tych służb - poinformował resort w piątek.

Rzeczniczka MON mjr Anna Pęzioł-Wójtowicz podała, że w związku z mijającym 17 czerwca br. terminem dokonania przeglądu zbioru zastrzeżonego odnoszącego się do wywiadu i kontrwywiadu wojskowego, szef MON przekazał wyniki tego przeglądu w odniesieniu do żołnierzy i współpracowników II Zarządu Sztabu Generalnego Wojska Polskiego 14 czerwca br., a w odniesieniu do żołnierzy i współpracowników Wojskowej Służby Wewnętrznej 16 czerwca br.

"W wyniku przeglądu Minister Obrony Narodowej rekomenduje utrzymanie klauzuli tajności 100 spośród 1500 współpracowników i żołnierzy II Zarządu SG WP oraz 5 spośród blisko 1000 żołnierzy i współpracowników byłego WSW" - napisała Pęzioł-Wójtowicz w przekazanym PAP komunikacie. 

Działający w latach 1951-90 Zarząd II SGWP był organem wywiadu wojskowego; kontrwywiad wojskowy należał do zadań WSW, działającej w latach 1957-90.

16 czerwca mija termin przeglądu dokumentów ze zbioru zastrzeżonego - tajnych archiwach po PRL. Od piątku zbiór zastrzeżony przechodzi w gestię IPN, od tej pory Instytut - a nie cywilne i wojskowe służby specjalne - decyduje, które z dokumentów mogą być utajnione. To skutek nowelizacji ustawy o IPN z 2016 r. 

Zbiór zastrzeżony, przez badaczy określany również jako zbiór "Z", powstał na mocy ustawy o IPN z 1998 r. To materiały wytworzone przez aparat bezpieczeństwa PRL i zachowywane w tajnym zbiorze ze względu na aktualne interesy bezpieczeństwo państwa.

IPN otrzymał je od Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (wcześniej UOP), Straży Granicznej oraz dwóch służb wojskowych podlegających ministrowi obrony - Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego (poprzednio WSI). 

W ubiegłym roku parlament zdecydował się "zetkę" zlikwidować, co oznaczało jej ujawnienie. Zgodnie z nowelizacją ustawy o IPN instytucja zastrzegania dokumentów w tym zbiorze przestała istnieć (co formalnie oznacza likwidację tego zbioru). Te same przepisy stanowiły zarazem, że jeszcze do połowy  czerwca br. służby specjalne w porozumieniu z IPN miały czas na przegląd dokumentów. 

Dzięki temu prezes IPN na wniosek szefów służb - zyskał prawo decyzji, którym dokumentom nadać klauzulę tajności na zasadach ustawy o ochronie informacji niejawnych, część natomiast stanie się jawna, dostępna m. in. dla naukowców i dziennikarzy.

Ostateczne decyzje w tej sprawie będzie podejmował prezes IPN, m. in. na podstawie rekomendacji powołanej przez siebie komisji historyków i archiwistów.

Zanim swoje rekomendacje przedstawiło MON przez MON służby wystąpiły do IPN o utajnienie ok. 1500 jednostek archiwalnych. 

PAP

CS144FotMINI

Czas Stefczyka 144/2017

PDF (7,88 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook