Jedynie prawda jest ciekawa


Kielecka rekonstrukcja w rocznicę odbicia więzienia UB

04.08.2013

Jak co roku, w rocznicę brawurowej akcji antykomunistycznego podziemia, polegającej na odbiciu więzienia UB, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej "Jodła" przypomniało kielczanom przebieg i okoliczności wydarzeń z nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku.

Inscenizacja odbyła się w niedzielę na ulicy Zamkowej w Kielcach, przy budynku dawnego więzienia Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Odtworzono m.in. akcję odbijania więźniów Armii Krajowej przez oddział Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, dowodzony przez kpt. Antoniego Hedę "Szarego".

Jak powiedział w rozmowie z PAP Dionizy Krawczyński ze Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznych "Jodła", w tym roku z powodu upałów trzeba było skrócić przygotowany scenariusz. "Rekonstruując odbicie więzienia bardzo dokładnie trzymaliśmy się historii. Odsunęliśmy jednak część wątków dotyczących choćby przygotowań do akcji" - wyjaśnił.

"Najpierw przedstawiliśmy skrótową historię oddziału  +Szarego+. Przypomnieliśmy także postaci dwóch żołnierzy z 27 Pułku Ułanów Armii Krajowej, którzy dołączyli do Szarego po klęsce pod Jaktorowem w Puszczy Kampinoskiej i brali udział w akcji rozbicia więzienia" – powiedział Krawczyński.

Główny pokaz składał się z dwóch scen. Pierwsza przypominała łączników i łączniczki Armii Krajowej. " To nam dało asumpt do tego by powiedzieć, kto znajdował się w więzieniu od stycznia 1945 roku." - wyjaśnił Krawczyński.  Zaraz potem przedstawiono samą akcję zdobycia więzienia, jaka rozegrała się w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku.

Rekonstruujący tamte wydarzenia starają się poznać okoliczności odtwarzanych historii w najmniejszych szczegółach. I nie chodzi tu wyłącznie o umundurowanie, militaria czy przebieg konkretnych sytuacji. Dzięki analizie różnych źródeł wiadomo nawet, że tuż przed akcją, w okolicach Kielc przeszedł lekki deszcz. "W czasie samej akcji była już prawdopodobnie gwieździsta noc" - dodał Krawczyński.

Dowodzony przez "Szarego" oddział zaatakował więzienie przy ul. Zamkowej 5 w Kielcach w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku. Uwolnił trzon uwięzionej przez UB i NKWD konspiracyjnej struktury okręgu, m.in. dowódcę II Dywizji Piechoty AK płk. Antoniego Żółkiewskiego "Lina", który jednak tej samej nocy zmarł w wyniku wycieńczenia i ran odniesionych w czasie przesłuchań. Według danych Instytutu Pamięci Narodowej uwolniono wówczas ponad 350 osób.

Szturm na kieleckie więzienie poprzedzono upozorowanym atakiem na oddalony o 50 km Szydłowiec. Gdy stacjonujący w Kielcach żołnierze radzieccy, oddziały Milicji Obywatelskiej i Urzędu Bezpieczeństwa podążali w stronę sfingowanej strzelaniny, partyzanci wkroczyli do miasta i uwolnili towarzyszy broni.

Antoni Heda "Szary" (1916-2008) - uczestnik wojny obronnej 1939 r., żołnierz AK, więzień polityczny okresu stalinowskiego, kawaler orderów Virtuti Militari - po wojnie ukrywał się z żoną i dwiema córkami, pod różnymi nazwiskami. W 1948 r. został aresztowany i skazany na karę śmierci, zamienioną później na dożywocie. Wyszedł na wolność w 1956 roku. Awans generalski otrzymał w 2006 roku. Pochowany został w Podkowie Leśnej. 

lw, PAP

[Fot. Youtube]

Warto poczytać

  1. donald220420218 22.04.2018

    Donald Tusk świętuje urodziny. Dostał radę od przyjaciół, którą pochwalił się w sieci

    - Moi przyjaciele przekonali mnie, bym w 61 urodziny wystartował z Instagramem. Więc zacząłem z drobną pomocą moich wnuków – napisał na Twitterze Donald Tusk.

  2. biedron22042018 22.04.2018

    Robert Biedroń namawia do obalenia rządu? I narzeka: "Bycie Polakiem stało się obciachem"

    "Wszystko co sprawi, że odsuniemy te niedemokratyczne siły od władzy jest dobre"

  3. pmm22042018 22.04.2018

    PiS przedstawi nowe rozwiązania dla niepełnosprawnych. Premier Morawiecki zdradza szczegóły

    "Chcemy, żeby Polska była wielka i za rok, i za dziesięć lat, i za sto lat"

  4. Andruszkiewiczwpolsce 22.04.2018

    Te oskarżenia oburzyły Andruszkiewicza. "Jesteście chorzy z nienawiści, leczcie się"

    Posła koła Wolni i Solidarni oburzyły "oskarżenia" pod własnym adresem. Swoim oponentom zasugerował... pójście do lekarza

  5. LGBT 22.04.2018

    Odmówił druku plakatów LGBT, został skazany przez sąd. Na tym jednak nie koniec

    Na 7 czerwca Sąd Najwyższy wyznaczył termin rozpoznania kasacji prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry w głośnej sprawie drukarza, który odmówił wydrukowania plakatów fundacji LGBT. Prawomocnie sąd uznał Adama J. za winnego wykroczenia, ale odstąpił od kary

  6. Lichocka22042018 22.04.2018

    PiS zmienia zdanie w sprawie ustawy antyaborcyjnej? "To nieludzki projekt"

    Czy projekt ustawy antyaborcyjnej po raz kolejny upadnie w sejmowym głosowaniu? Po wypowiedzi poseł PiS Joanny Lichockiej można odnieść takie wrażenie. Posłanka określiła proponowane zmiany jako "nieludzkie" - informuje "Fakt"

  7. kacperplazynski22042018 22.04.2018

    Nieoficjalnie: Wiadomo, kto będzie kandydatem PiS-u na prezydenta Gdańska!

    Według informacji ujawnionych w Radiu Gdańsk przez Janusza Śniadka, Prawo i Sprawiedliwość podjęło decyzję dotyczącą wyboru kandydata na prezydenta Gdańska.

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook