Jedynie prawda jest ciekawa


IPN opublikował wywiad-rzekę z cichociemnym

29.02.2012

Lubelski IPN opublikował wywiad-rzekę z Marianem Gołębiewskim - cichociemnym, żołnierzem AK i WiN, działaczem opozycji w okresie PRL. Książka pt. „Bo mnie tylko wolność interesuje” jest zapisem rozmów przeprowadzonych z Gołębiewskim ponad 20 lat temu w USA.

Rozmowy z Gołębiewskim w okresie od listopada 1988 r. do czerwca 1989 r. prowadził i nagrywał historyk Dariusz Balcerzyk. Wywiad został przeprowadzony w Nowym Jorku, gdzie Gołębiewski przebywał od 1982 r. na emigracji.

Historyk spisane rozmowy przekazał w 2009 r. Instytutowi Pamięci Narodowej. Opracowała je i opatrzyła przypisami Justyna Dudek z lubelskiego oddziału Instytutu. We wstępie zamieściła ona też informacje ukazujące historyczne tło opowiadanych wydarzeń. W książce są także archiwalne zdjęcia i fotokopie dokumentów.

- Gołębiewski to postać nietuzinkowa. Na każdym etapie swego życia, mimo tak trudnych doświadczeń i przeżyć, wielu lat spędzonych w więzieniu, angażował się w działalność opozycyjną. Dla niego patriotyzm był bardzo ważny - powiedziała Dudek.

Podkreśliła, że Marianem Gołębiewski należał do elitarnej grupy cichociemnych, do której rekrutowano osoby nie tylko o odpowiedniej kondycji fizycznej, ale też o odpowiednich cechach charakteru i postawie moralnej.

- Uderzająca jest ta niesamowita konsekwencja w jego postępowaniu - dodała Dudek.

Gołębiewski urodził się w 1911 r. w Płońsku. W 1939 r. pracował w szkole powszechnej jako nauczyciel i kierownik bursy w Kołomyi. Gdy do Polski wkroczyła Armia Czerwona, Gołębiewski przekroczył granicę rumuńską, aby dołączyć do zbierającego się tam polskiego wojska. W Rumunii trafił do obozu internowania, skąd udało mu się uciec. Następnie dotarł do Francji, gdzie ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty i został przydzielony do 1 Dywizji Grenadierów. Walczył z Niemcami m.in. w Alzacji i Lotaryngii. W 1940 r. dostał się do niewoli niemieckiej, z której uciekł. Przez Francję, Hiszpanię i Portugalię dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie został przydzielony do 1 Brygady Strzelców.

Na teren Polski przerzucono go w jednej z ekip cichociemnych w październiku 1942 r. w okolice Dęblina. Skierowany do Inspektoratu Rejonowego Zamość (Okręg Lublin AK) objął funkcję szefa Kedywu. W czasie akcji wysiedlania i eksterminacji polskiej ludności z Zamojszczyzny podlegające Marianowi Gołębiewskiemu oddziały przeprowadziły kilka akcji odwetowych na wsiach zasiedlonych przez kolonistów niemieckich. W kwietniu 1943 r. Gołębiewski zasłynął samodzielną akcją uwolnienia aresztowanej przez Niemców żony komendanta Obwodu AK Tomaszów Lubelski Alicji Szczepankiewiczowej i jej syna. W październiku 1943 r. Gołębiewski został komendantem Obwodu Hrubieszów.

W 1946 r. Marian Gołębiewski został aresztowany a potem skazany na karę śmierci, którą następnie zmieniono na dożywocie. Na mocy amnestii wyrok zmieniono na 15 lat. Kiedy Gołębiewski wyszedł na wolność, miał 45 lat. Znów podjął działalność konspiracyjną. W 1966 r. był jednym z założycieli organizacji o nazwie „Ruch”. Po czterech latach działalności organizatorzy i blisko 70 członków „Ruchu” zostało aresztowanych przez SB. Po kolejnym procesie Mariana Gołębiewskiego skazano na karę 4,5 roku pozbawienia wolności. Po wyjściu z więzienia kontynuował działalność konspiracyjną, był związany m.in. z Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela. W 1982 r. wyjechał do USA. Na emigracji współpracował z Polonią, angażował się w różne inicjatywy budowy stosunków polsko-ukraińskich. Zmarł w Warszawie w 1996 r.

Promocja książki będącej zapisem wspomnień Gołębiewskiego będzie w czwartek jednym z punktów obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” w Lublinie, organizowanych przez lubelski IPN.

PAP

[fot.wikipedia.org]

Warto poczytać

  1. pawlowicz07052018 22.06.2018

    Polska przyjmuje imigrantów na podstawie tajnych umów? Szokujący list Pawłowicz do premiera

    Krystyna Pawłowicz za pośrednictwem twittera opublikowała treść listu, jaki w środę wysłała do premiera Mateusza Morawieckiego. Posłanka PiS twierdzi w nim, że polski rząd w tajemnicy sprowadził imigrantów do Polski

  2. sad22062018 22.06.2018

    Niemiecki biznesmen obrażał polskich pracowników. Czy sąd skaże go za propagowanie nienawiści?

    Ku końcowi zbliża się proces przeciwko niemieckiemu przedsiębiorcy Hansowi G. o naruszenie dóbr osobistych. Jedna z pracownic zarzuca mu wielokrotne obrażanie Polaków. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyznaczył na październik ostatnie posiedzenie w tej sprawie.

  3. ardanowski22062018 22.06.2018

    Rząd będzie walczył z suszą. "Sytuacja jest ekstremalna"

    Dzisiaj rano miała miejsce konferencja prasowa, na której przemawiał nowy minister rolnictwa. Krzysztof Ardanowski zapewnił, że rolnicy nie pozostaną bez pomocy rządu, ale ważna jest także troska o dług publiczny.

  4. wypadek22062018 22.06.2018

    Wypadek autobusów w Będzinie. Wśród poszkodowanych kobieta w ciąży

    Około 20 osób zostało w różny sposób poszkodowanych w piątek rano w Będzinie, po tym jak autobus komunikacji miejskiej najechał na inny autobus. Na miejsce dotarło kilka zespołów ratowniczych, w tym lotniczy; pokrzywdzeni nie doznali jednak poważniejszych obrażeń.

  5. wegrzy22062018 22.06.2018

    Wzruszający film od naszych węgierskich braci. „Niech żyje Polska!”

    Na takich przyjaciół zawsze można liczyć! Ambasada Węgier przygotowała wzruszający film z okazji 100.rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę.

  6. Strazpozarnawiki 22.06.2018

    Bilans ostatniej nocy- ranni, pożary i tysiące ludzi bez prądu

    Strażacy interweniowali ponad 4,3 tys. razy po nawałnicach, które w czwartek przeszły nad Polską - podał w piątek rzecznik Państwowej Straży Pożarnej st. bryg. Paweł Frątczak. Podczas burz 10 osób zostało poszkodowanych. Nadal 74 tys. odbiorców pozbawionych jest prądu.

  7. youtuberzy-21062018-r 21.06.2018

    Gwiazdy Youtube będą promować Polskę. Kogo zaproszono do współpracy?

    Siedmiu twórców kanałów na YouTube o międzynarodowym zasięgu przyjedzie do Polski, na zaproszenie Polskiej Organizacji Turystycznej. "Chcemy pokazać Polskę taką, jaka jest: piękną, nowoczesną, otwartą, z nieszablonową ofertą turystyczną" - mówił szef MSiT Witold Bańka

CS156fotoMINI

Czas Stefczyka 156/2018

PDF (8,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook