Jedynie prawda jest ciekawa


Długa historia Grobów Pańskich w Polsce

04.04.2015

Tradycja dekorowania Grobów Pańskich i ich nawiedzania rozwinęła się w Polsce ok. XVI wieku. Ma wymiar religijny, symboliczny i społeczny - mówi ks. prof. Leon Dyczewski z KUL.

Zdaniem ks. prof. Dyczewskiego tradycja „chodzenia na Groby Pańskie”, jaka pozostała w Polsce, nie istnieje już nigdzie w Europie. Tylko u nas, jak ocenił, symbolika Grobu Pańskiego ma też związek z wydarzeniami z życia narodu. Rozmówca wspomniał symboliczne Groby Pańskie po katastrofie smoleńskiej.

„Groby Pańskie mają u nas znaczenie religijne, społeczne i artystyczne” - podkreślił.

Ks. prof. Józef Naumowicz z UKSW uważa, że tradycja Grobów Pańskich powstała w IV wieku w Jerozolimie, bo wierni chcieli obchodzić tajemnicę męki i śmierci Jezusa w miejscu, w którym się one faktycznie dokonały. Później, kiedy Palestyna została zajęta przez muzułmanów, w Europie zaczęły powstawać różne Golgoty, Kalwarie, Drogi Krzyżowe, odbywały się widowiska Męki Pańskiej, wyjazdu Jezusa do Jerozolimy. Dodał, że w średniowieczu bardzo popularnym dramatem było Nawiedzenie Grobu Pańskiego.

W Europie pierwsze wzmianki o Grobie Pańskim wiążą się ze św. Ulrykiem, biskupem Augsburga w X wieku; po odprawieniu nabożeństwa chował on Najświętszy Sakrament do skrytki za ołtarzem i przysłaniał kamieniem.

„Dekorowanie Grobu Chrystusa, ta tradycja, którą mamy do dziś, przypada w Polsce na XVI wiek. Centralne miejsce zajmuje w nim monstrancja z Najświętszym Sakramentem, zawsze okryta przezroczystym welonem, który ma przypominać całun. Obok jest figura Jezusa, wiele kwiatów i świec. Teraz już nie kładzie się do grobu krzyża, tylko umieszcza się go gdzieś nieopodal, na katafalku. Wierni podchodzą i oddają mu cześć” - wyjaśnił ks. prof. Naumowicz.

Według ks. prof. Dyczewskiego tradycję adoracji Grobu Pańskiego upowszechniał w Polsce zakon bożogrobców.

„Groby nabrały dekoracyjności dopiero w okresie baroku i reformacji. Umieszczano przy nich skały, kamienie, stawiano warty, np. żołnierzy czy przedstawicieli różnych warstw społecznych. Niektórzy nawet mówią, że dramat polski wywodzi się z inscenizacji Grobu Pańskiego” - powiedział .

Obaj rozmówcy podkreślili, że w okresie zaborów Groby Pańskie stały się miejscem manifestowania uczuć i wiary w to, że Polska powstanie.

„Takie samo znaczenie - pozareligijne, patriotyczne - miały Groby w czasie II wojny św., komunizmu, stanu wojennego. Religia i kontekst czasów ze sobą współistniały. Kościół to dopuszcza, bo męka Chrystusa nie może być odłączona od życia. Następuje aktualizacja tego wydarzenia” - wyjaśnił ks. prof. Naumowicz.

Ks. prof. Dyczewski dodał, że w XIX wieku „na Groby Pańskie” chodziły całe rodziny, znajomi.
„Kroniki mówią, że najbardziej popularne to było w Krakowie i Warszawie. Były kolejki, by wejść do kościoła i zobaczyć grób, chodziło się do kościoła rodzinnie, w grupie bliskich, w ramach warstw społecznych - warstwy bogate chodziły po południu, a ubogie wieczorem” - dodał.

Modnym zwyczajem było kwestowanie przy Grobie Pańskim przez dostojne, eleganckie panie z bogatych rodzin.

„Im która była ładniejsza, ta więcej datków na biednych dostawała” - powiedział ks. prof. Dyczewski.

Dodał, że prawo do zbierania datków miały tylko osoby wydelegowane przez Kościół czy bractwa, żebracy stali poza kościołem.

lap/PAP

[fot. Tomasz Bienias/CC/Wikimedia Commons]


Warto poczytać

  1. pawel-chruszcz-25062018 25.06.2018

    Ustalono nowe fakty w sprawie śmierci Pawła Chruszcza

    W śledztwie w sprawie śmierci Pawła Chruszcza nie znaleziono jak dotąd niczego, co mogłoby świadczyć, że ktoś zabił radnego albo nakłaniał go, żeby targnął się na życie - ustaliła Polska Agencja Prasowa w źródłach zbliżonych do śledztwa

  2. tupolew-25062018 25.06.2018

    Pilne! Rada Europy wzywa Rosję do zwrócenia wraku Tupolewa

    Komisja prawna Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy uchwaliła w poniedziałek rezolucję skierowaną do Rosji, w celu niezwłocznego zwrócenia wraku samolotu TU-154M oraz wszystkich materiałów z samolotem związanych

  3. frasyniuk-25062018 25.06.2018

    Frasyniuk stanie przed sądem!

    Prokuratura Okręgowa w Warszawie skierowała do sądu akt oskarżenia przeciwko Władysławowi Frasyniukowi ws. naruszenia nietykalności cielesnej dwóch umundurowanych policjantów na służbie. Poinformował o tym w poniedziałek PAP rzecznik tej prokuratury prok. Łukasz Łapczyński

  4. duda-25062018 25.06.2018

    CBOS: Prezydent i rząd cieszą się zaufaniem społecznym,w przeciwieństwie do opozycji

    W czerwcu na czele rankingu zaufania pozostaje prezydent Andrzej Duda, któremu ufa 69 proc. badanych - wynika z sondażu CBOS

  5. polska-vs-kolumbia-fani-25062018 25.06.2018

    Tę scenę pokazują media na całym świecie. Do zapłakanego polskiego kibica podszedł Kolumbijczyk

    Mecz Polski z Kolumbią nie będzie miło wspominany przez polskich sympatyków, którzy byli zrozpaczeni z powodu porażki. Próby pocieszenia Polaków podjęli się fani Kolumbii

  6. kaczynski-vs-sikorski-25062018 25.06.2018

    Klęska Sikorskiego, triumf Kaczyńskiego. Prezes PiS wygrywa w sądzie

    Prezes PiS Jarosław Kaczyński nie musi przepraszać b. szefa MSZ Radosława Sikorskiego za swe wypowiedzi przypisujące mu "zdradę dyplomatyczną" w związku z działaniami po katastrofie smoleńskiej

  7. duda24062018 25.06.2018

    Ważne słowa prezydenta po meczu Polski z Kolumbią!

    Prezydent Andrzej Duda obejrzał w niedzielę mecz Polska-Kolumbia (0:3) w Gdyni w "marynarskiej" Strefie Kibica na ORP Generał Kazimierz Pułaski.

  8. gdynia19062018 25.06.2018

    W Gdyni 25 czerwca o godzinie 11.00 startuje Forum Wizja Rozwoju

    25 i 26 czerwca w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym oraz 26 czerwca w Hali Gdynia Arena odbywa się największe wydarzenie gospodarcze w północnej Polsce.

CS156fotoMINI

Czas Stefczyka 156/2018

PDF (8,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook