Jedynie prawda jest ciekawa


Boni chce połączyć samorządy

09.01.2013

MAC chce zwiększyć zachęty do łączenia się jednostek samorządu terytorialnego na poziomie gminnym i powiatowym - zapowiada wiceminister Magdalena Młochowska. Według niej powiaty należy zachować, jednak celowa jest dyskusja o tym, ile powinno ich być w Polsce.

Resort chce też umożliwić samorządom redukcję wydatków na m.in. administrację, np. poprzez tworzenie centrów usług wspólnych. "Możemy powiedzieć ostrożnie, że to są oszczędności ok. miliarda zł rocznie - jeżeli samorządy skorzystają z możliwości zmian" - przekonywała Młochowska.

"Uważam, że powiat jest potrzebny, dyskutować możemy raczej o tym, ile powiatów powinno być w Polsce, jak powinna wyglądać siatka powiatów" - powiedziała dziennikarzom. Nie chciała określić, ile powiatów docelowo powinno być w naszym kraju, gdyż "to temat do dyskusji".

"Mówię szczerze i otwarcie - to co my robimy, to zwiększamy zachęty do łączenia się jednostek samorządu terytorialnego (JST) i zmieniamy przepisy w tym zakresie" - oświadczyła.

Jak wyjaśniła, w tej chwili istnieją zachęty finansowe do łączenia się JST w postaci o 5 proc. wyższych wpływów z PIT przez 5 lat. Jednak - jak przyznała - do tej pory nie mieliśmy do czynienia z dobrowolnym łączeniem się JST. Według Młochowskiej MAC chce zostawić ten o 5 proc. wyższy wpływ z PIT-u, lecz będzie się opierać "na innych średnich" tak, by te jednostki, które mają niskie wpływy z PIT-u, w przypadku połączenia się miały zapewnione wyrównanie dodatkowego wpływu do poziomu średniej krajowej.

"Najmniejsze jednostki często mają bardzo mały wpływ z PIT-u. Trzeba więc proporcjonalnie tak zmienić te zachęty, aby dla małych jednostek były one również interesujące. Zamiast wpływów faktycznie wynikających z PIT, będziemy się opierać na średnim wpływie z PIT - dla jednostek, które są poniżej średniej. Dla jednostek powyżej średniej nic się nie zmieni, żeby też nie było tak, że większe jednostki tracą na zmianach, które wprowadzamy" - tłumaczyła.

"Wiemy np., że Zielona Góra będzie starała się połączyć z gminą Zielona Góra. Mam nadzieję, że to będzie przykład udany. Nie chcemy, żeby ktoś, kto wykonuje teraz naprawdę dużą pracę (...) tracił na zmianach, które będziemy wprowadzać" - dodała Młochowska.

Jak mówiła, MAC nie ma żadnych danych, ile jednostek mogłoby się połączyć. "Wiemy, że gmin poniżej 5 tys. mieszkańców w Polsce jest ok. 600. Wiemy, że powiatów, które tak naprawdę nie spełniają jeszcze pierwotnych założeń reformy (50 tys. mieszkańców i minimum 5 gmin) jest siedemdziesiąt kilka" - podała.

Przyznała, że zdaje sobie sprawę, iż nie wszystkie takie jednostki można połączyć, choćby ze względów geograficznych, takich jak np. górskie położenie. O łączeniu się - podkreśliła - powinny decydować same samorządy.

Młochowska poinformowała, że te propozycje dopiero pójdą do uzgodnień międzyresortowych. Jak mówiła, dotychczasowym przebiegiem rozmów z innymi resortami jest pozytywnie zaskoczona. "Te podstawowe rzeczy, najważniejsze zmiany są uzgodnione tak naprawdę" - oceniła.

Dziennikarzom przekazano raport pt. "Ocena sytuacji samorządów lokalnych" - dotyczy on szczebla gmin i powiatów. 

W efekcie raportu w najbliższych tygodniach MAC planuje wyjść z założeniami ustawy o poprawie warunków świadczenia usług na rzecz mieszkańców. "Chcemy trochę odejść od mówienia o instytucjach, przechodząc do mówienia o zadaniach. Samorządy mają realizować konkretne zadania, a nie posiadać konkretne instytucje" - tłumaczyła.

"Zakładamy, że w samorządach są jeszcze bardzo duże rezerwy finansowe, trzeba tylko tak zmienić prawo, aby pozwolić samorządom te rezerwy wykorzystywać" - oświadczyła.

Według Młochowskiej samorządy jeszcze dużo mogą zrobić, żeby oszczędzić. Dobrym przykładem - mówiła - jest pomoc społeczna; MAC ma zatem proponować takie zapisy, by gmina mogła decydować - czy chce ją świadczyć w ramach struktury własnego urzędu czy tworzyć wyspecjalizowaną jednostkę.

"O ile się nie mylę, w tej chwili mamy w Polsce 414 ośrodków pomocy społecznej, które zatrudniają 5 lub mniej osób, tam jest cała biurokracja, księgowość, kierownik. Będziemy umożliwiać tworzenie centrów usług wspólnych, gdzie księgowość, administracja będzie mogła być wyprowadzona poza jednostki organizacyjne" - mówiła. Jak dodała, MAC chce też zmienić przepis, że każda jednostka musi mieć własnego księgowego.

Zwróciła uwagę, że w tej chwili gminy, które mają 1000 mieszkańców i gminy, które mają 700 tys. mieszkańców funkcjonują w identycznym systemie prawnym, obowiązują je te same wymagania. 

"Trochę chcemy od tego odejść. Uważamy, że np. mała gmina może nie zawsze potrzebuje wszystkich instytucji, spokojnie może wykonywać niektóre zadania w ramach struktury własnej urzędu" - deklarowała Młochowska.

Natomiast - kontynuowała - większe JST może potrzebują bardziej wyspecjalizowanych jednostek, takich jak Centrum Usług Wspólnych, które oferowałoby np. księgowość, obsługę administracyjną wszystkich podległych im jednostek.

Przekonywała, że dzięki oszczędnościom na biurokracji zostanie więcej pieniędzy na wydatki merytoryczne, prorozwojowe czy realizację zadań własnych. "Dajemy samorządom możliwość, pytanie czy one z niej skorzystają"; "niczego nie chcemy narzucać z góry" - zastrzegła. 

Jak oszacowała: zmiany dot. m.in. zatrudnienia, mniejszych obciążeń administracyjnych, wspólnych zakupów, "które proponujemy w ramach deregulacji, możemy powiedzieć ostrożnie, że to są oszczędności ok. miliarda zł rocznie - jeżeli samorządy skorzystają z możliwości zmian".

Zapowiedziała, że w środę przedstawiona zostanie tzw. biała księga obszarów metropolitalnych.

Powtórzyła, że resort nie zaproponuje osobnej ustawy metropolitalnej, lecz przygotuje projekty nowelizacji obecnych przepisów. W ramach tych propozycji - zadeklarowała - MAC chce wprowadzić ułatwienia dla obszarów metropolitalnych. Wymieniła w tym kontekście, umożliwienie tworzenia związków powiatowo-gminnych; ułatwienie podejmowanie decyzji w ramach związków metropolitalnych; uproszczenie procedur zakładania związków i zmieniania ich statusów. "Proponujemy też zapisy, jeśli chodzi o ułatwienie we współpracy i wspólnym wykonywaniu zadań jednostek" - dodała.

Według wiceminister na pewno w tym roku MAC "musi mieć napisaną tę ustawę". 

Zgodnie z raportem "Ocena sytuacji samorządów lokalnych" w 2011 r. polski sektor samorządowy wydał co trzecią publiczną złotówkę. Jak podkreślono w raporcie, sektor samorządowy jest w Polsce najważniejszym publicznym usługodawcą i inwestorem. 

Z danych ze sprawozdań budżetowych w 2011 r. wynika, że wydatki samorządów w minionym roku wyniosły 181,6 mld zł. Najwięcej - 29,2 proc. - samorządy wydają na oświatę i wychowanie. Kolejnymi ważnymi pozycjami w ich budżetach są wydatki na transport i łączność (18 proc.) oraz pomoc społeczną (12,1 proc.). Wydatki na administrację publiczną to 8,5 proc. 

MAC zwraca uwagę na rosnący poziom zadłużenie samorządów. Według danych regionalnych izb
obrachunkowych w 2011 r. 32 samorządy (31 gmin i jeden powiat) przekroczyły ustawowy limit 60 proc. zadłużenia w stosunku do dochodów. Najwięcej spośród nich było w województwach dolnośląskim, zachodniopomorskim, podlaskim i mazowieckim. 

Według autorów raportu, nowy wskaźnik limitu zadłużenia, który obowiązywać ma od 2014 r. znacznie obniży możliwości zadłużania się samorządów. Do końca 2013 r. obowiązują przepisy, zgodnie z którymi wydatki związane ze spłatą kredytów i pożyczek, wykupem obligacji wraz z odsetkami oraz koszty gwarancji i poręczeń nie mogą być wyższe niż 15 proc. planowanych w danym roku dochodów. Od 2014 r. limit ten będzie ustalany indywidualnie dla każdej jednostki samorządu terytorialnego, na podstawie danych z budżetów z 3 lat poprzedzających dany rok budżetowy.

W raporcie zwrócono też uwagę na słabość finansów powiatowych. Jak czytamy, w praktyce powiaty nie mają środków na działania prorozwojowe, inwestycyjne, co wynika z niewielkiej swobody, jaką mają w realizacji zadań. 

Według autorów raportu, po kilkunastu latach funkcjonowania obecnego podziału terytorialnego kraju warto byłoby przeprowadzić rzetelną analizę, która pozwoliłaby odpowiedzieć na pytanie, czy obecna mapa powiatów jest optymalna. Zdaniem MAC sytuacja obecna pokazuje pewne słabości systemu.


PAP/kop
[fot. PAP/R.Pietruszka]

Warto poczytać

  1. 1270sejmsenate 16.07.2018

    Spalone karty do głosowania i akta sądowe we wsi pod Warszawą

    W opuszczonej szopie w podwarszawskiej wsi Gołaszew znaleziono tysiące nadpalonych dokumentów. Były to akta sądowe i karty do głosowania w wyborach do Sejmu i Senatu. Trwa zabezpieczanie i wywożenie dokumentów przez policję

  2. strazgraniczna16072018 16.07.2018

    Straż Graniczna zatrzymała trzech imigrantów z Afryki. Dokąd zmierzali?

    Troje młodych imigrantów z Erytrei, którzy pieszo przekroczyli tzw. zieloną granicę z Ukrainy do Polski, zatrzymali funkcjonariusze Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej. Cudzoziemcy mieli być w podróży od kilku tygodni. Ich celem były Niemcy.

  3. 1270jezykias 16.07.2018

    Co trzeba mieć w głowie, żeby robić coś takiego. Sadysta z Zielonej Góry podpalił jeże

    Jak podają lokalne media, zielonogórska policja szuka sadysty, który morduje jeże. Tylko w zeszłym tygodniu zwyrodnialec zabił 9 małych jeżyków. Dziś znaleziono kolejne 4 martwe jeże. Ich spopielone zwłoki morderca podrzuca pod urząd miasta

  4. ziobro16072018 16.07.2018

    "Życiorys sędziego Iwulskiego jest symbolem, który pokazuje jeden z motywów reformy sądownictwa"

    Życiorys Józefa Iwulskiego, człowieka, który został wyznaczony przez Małgorzatę Gersdorf do pełnienia obowiązków Pierwszego Prezesa SN, jest symbolem, który pokazuje jeden z motywów, które legły u podstaw naszej reformy wymiaru sprawiedliwości.

  5. sondaztuskduda16072018 16.07.2018

    Sondaż: Duda wygrałby z Tuskiem w wyborach prezydenckich

    Z sondażu Pollster wykonanego na zlecenie „Super Expressu” wynika, że gdyby wybory prezydenckie odbyły się w najbliższą niedzielę, to stanowisko utrzymałby Andrzej Duda. Wygrałby on z Donaldem Tuskiem, który zająłby drugie miejsce.

  6. pogotowie12062018 16.07.2018

    Samochód wjechał w grupę pieszych. Nie żyje 13-letnia dziewczynka

    13-letnia dziewczynka zginęła, a jej rówieśniczka została ranna w wyniku wypadku, do którego doszło w nocy z niedzieli na poniedziałek w miejscowości Koryczany w powiecie zawierciańskim (Śląskie). Kierowane przez 19-latka auto wjechało tam w grupę idących poboczem pieszych.

  7. 1270peyt2u 16.07.2018

    To koniec Petru? Balcerowicz: Jest szkodnikiem, egocentryzm przesłania mu rozum

    - Merytorycznie jest bardzo dobry. Okazał się jednak niedojrzały politycznie. W efekcie szkodzi sobie, a przy okazji projektowi, który współtworzył. Najgorsze było jego zachowanie po przegranej w partii.

  8. tuskkaczynski15072018 15.07.2018

    Tusk kontra Kaczyński? Jaki: Scenariusz nie do zrealizowania

    Donald Tusk chce się zmierzyć w wyborach prezydenckich z liderem PiS, a nie marionetkami - powiedział Marcin Kierwiński (PO). Według Patryka Jakiego (Zjednoczona Prawica), Tusk tworzy scenariusz nie do zrealizowania, bo nie chce walczyć z prezydentem Andrzejem Dudą.

Wiadomości ze świata

więcej
CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook