Jedynie prawda jest ciekawa


2,5 tys. świadków przesłuchanych w śledztwie dot. zbrodni na Wołyniu

30.08.2017

- Około 2,5 tysiąca świadków przesłuchano dotychczas w śledztwie w sprawie zbrodni ludobójstwa popełnionych przez nacjonalistów ukraińskich na Wołyniu w latach 1939 - 1945. Na Wołyniu zginęło wtedy - według szacunków - około 60 tys. osób narodowości polskiej.

30 sierpnia 1943 r. doszło jednego z największych masowych mordów na Wołyniu - w Woli Ostrowieckiej i Ostrówkach oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii zamordowały w sumie ok. tysiąca Polaków.

Skupiamy się teraz głównie na zbieraniu materiału dowodowego w postaci zeznań świadków. Dla śledztwa jest to niezbędne. Chcemy dotrzeć do jak największej liczby świadków tamtych wydarzeń, bo ci ludzie odchodzą - powiedział PAP prokurator Piotr Zając z Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Lublinie, gdzie prowadzone jest śledztwo.

Śledztwo to dotyczy zabójstw kilkudziesięciu tysięcy mężczyzn, kobiet i dzieci narodowości polskiej w różnych miejscowościach terenach byłego województwa wołyńskiego, popełnionych w latach 1939 - 1945 przez nacjonalistów ukraińskich. Obejmuje też wątki znęcania się nad Polakami, zniszczenia lub kradzieży ich mienia, stosowania wobec nich różnych represji zmuszających ich do opuszczenia swoich domostw.

Dotychczas przesłuchano około 2,5 tys. osób mieszkających w Polsce i w innych krajach. Są to zarówno bezpośredni świadkowie tamtych wydarzeń, jak i ich bliscy czy potomkowie ofiar. Śledczy docierają do świadków wykorzystując m.in. ewidencje ludności w miejscowościach na terenie dawnego woj. wołyńskiego szukając osób, które urodziły się tam przed 1944 r. Przesłuchania świadków wciąż trwają. Trudno zakreślać ramy czasowe dla śledztwa, bo tych świadków mogą być jeszcze tysiące - zaznaczył Zając.

Podkreślił, że śledztwo ma na celu m.in. ustalenie okoliczności zbrodni oraz możliwie dokładnej liczby osób zabitych. Nie prowadzono tu żadnej ewidencji. Podawane liczby zabitych są szacunkowe i nieraz są przedmiotem sporów historyków - zaznaczył.

Według Zająca z oczywistych względów, bo upłynęło już wiele lat od tamtych wydarzeń, trudno będzie ustalić i ukarać sprawców wszystkich zabójstw, choć w niektórych przypadkach nie jest to wykluczone. Jak podkreślił prokurator, ustalenia śledztwa dadzą podstawy do oceny prawno - karnej tego, co wydarzyło się na Wołyniu, a zebrane materiały będą też miały wartość historyczną, cenną dla uczonych i badaczy.

Według dotychczasowych ustaleń IPN nie ulega wątpliwości, iż zbrodnie, których dopuszczono się wobec ludności narodowości polskiej noszą charakter nie podlegających przedawnieniu zbrodni ludobójstwa.

Dokumenty archiwalne, zeznania świadków, opinie historyków świadczą, że przywódcy OUN - UPA podjęli decyzję o usunięciu ze wschodnich terenów II RP - a w przypadku Wołynia o wymordowaniu - wszystkich Polaków. Mieli na celu - jak podaje IPN - uzyskanie terenów czystych etnicznie, przed ewentualnymi rozmowami pokojowymi po zakończeniu wojny. Polacy na Wołyniu traktowani byli jako przeszkoda w utworzeniu "Wielkiej Ukrainy".

Antypolskie akcje mające na celu eksterminację ludności polskiej na terenie Wołynia - według IPN - zostały zaplanowane i przygotowane przez polityczne i wojskowe gremia przywódcze OUN - UPA. Wykonały je podległe im oddziały zbrojne i grupy samoobrony ukraińskiej oraz zaagitowani do tego celu chłopi.

Szacunkowo na Wołyniu zamordowano około 60 tysięcy Polaków, niektóre źródła podają, że było to nawet 80 tysięcy osób. Dziesiątki tysięcy, którym udało się przeżyć, uciekło pozostawiając cały dorobek życia. Akcja nacjonalistów ukraińskich objęła setki miejscowości na terenie województwa wołyńskiego.

Masowe zbrodnie popełnione w latach 1943-45 przez OUN i UPA na ludności polskiej głównie na Wołyniu i w Galicji Wschodniej określane są mianem Zbrodni Wołyńskiej. Jej kulminacja nastąpiła 11 lipca 1943 r., gdy oddziały UPA w skoordynowany sposób zaatakowały około 150 polskich miejscowości, zabijając wówczas 10-12 tys. ich mieszkańców.

W ocenie polskich historyków Zbrodnia Wołyńska była ludobójczą czystką etniczną, w której zginęło ogółem ponad 100 tys. osób. Są też szacunki mówiące o 120-130 tys. ofiar. Dla badaczy z Ukrainy zbrodnie były konsekwencją wojny prowadzonej przez Armię Krajową z UPA, w której wzięła udział ludność cywilna. Strona ukraińska ocenia swoje straty na 10-12, a nawet 20 tys. osób.

PAP/ren/ agz/

fot. kadr z filmu Wołyń

Warto poczytać

  1. jurgiel18062018 18.06.2018

    Zmiana w ministerstwie. Krzysztof Jurgiel rezygnuje ze stanowiska

    Minister Krzysztof Jurgiel złożył w poniedziałek ze względów osobistych rezygnację ze stanowiska Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - poinformowało biuro prasowe resortu rolnictwa

  2. jaki18062018 18.06.2018

    Wpadka Jakiego w sieci. Jak wyglądały jego przeprosiny?

    Wiceszef MS, kandydat Zjednoczonej Prawicy na prezydenta stolicy Patryk Jaki zapowiedział, że w ramach przeprosin za udostępnione na jego profilu na Facebooku zdjęcie z pogrzebu polityka PO Sebastiana Karpiniuka wyśle "sprzęt dla dzieciaków" na stadion im. Sebastiana Karpiniuka w Kołobrzegu.

  3. trzasko06062018 18.06.2018

    Trzaskowski naprawdę to powiedział! "Pieniądze z UE popłyną wówczas, gdy PiS przegra wybory"

    Rafał Trzaskowski był w poniedziałek gościem Konrada Piaseckiego w porannym programie Radia Zet. Kandydat opozycji na prezydenta Warszawy opowiadał m.in. o swojej kandydaturze, odnosił się także do sporu Polski z Komisją Europejską

  4. pogotowie12062018 18.06.2018

    Śmierelny wypadek. Autobus wpadł do rowu

    W miejscowości Konstantynowo (Kujawsko-Pomorskie) trwa akcja ratunkowa po wypadku autobusu, w którym zginęły 2 osoby, a szesnaście jest rannych. Na miejsce zdarzenia przyleciały dwa śmigłowce LPR i dojeżdżają kolejne karetki pogotowia.

  5. Petru-15062018 17.06.2018

    Niesamowite. Jednak powstanie kolejna partia Ryszarda Petru. Znamy szczegóły!

    Stowarzyszenie b. lidera Nowoczesnej tworzy właśnie "Plan Naprawy Państwa", czyli program nowego ugrupowania, alternatywny dla polityki PiS. Ujawniamy szczegóły i kolejny plan Petru.

  6. tvn17062018 17.06.2018

    Tą wpadką żyje internet! Prezenterka TVN24 opowiada o meczu Hiszpania-Portugalia

    Ogromna popularność mundialu sprawia, iż w każdej stacji widzimy mniej lub bardziej poważnych ekspertów komentujących wyczyny futbolistów w Rosji.

  7. 1270pomniklk 16.06.2018

    Odsłonięto pomnik prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego

    Pomnik prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, który zginął w katastrofie samolotu pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 r., odsłonięto w sobotę w Szczecinie. Na uroczystości obecny był premier Mateusz Morawiecki, przedstawiciele rządu, samorządów, a także kilkuset mieszkańców regionu.

CS156fotoMINI

Czas Stefczyka 156/2018

PDF (8,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook