Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

14 października, czyli Dzień Edukacji Narodowej – co tak naprawdę świętujemy?

22.09.2014

Dla uczniów Dzień Edukacji Narodowej to przede wszystkim wręczanie nauczycielom kwiatów i udział w uroczystych akademiach, jednak niewiele osób wie, że Dzień Nauczyciela to jednocześnie święto Komisji Edukacji Narodowej. Dlaczego obchodzimy je właśnie 14 października?

Komisja nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mająca

Przede wszystkim na wstępie należy wspomnieć, że Komisja Edukacji Narodowej (a dawniej Komisja nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mająca) była pierwszą w Europie władzą oświatową funkcjonującą podobnie do obecnego ministerstwa oświaty. Powstała ona 14 października 1773 roku, na wniosek Stanisława Augusta Poniatowskiego, a jej głównym twórcą był Hugo Kołłątaj. Komisja Edukacji Narodowej powstała ponieważ niemal wszystkie szkoły w Polsce podlegały zakonowi Jezuitów, który w Rzeczypospolitej przestał istnieć.

Reformy Komisji Edukacji Narodowej

Komisja Edukacji Narodowej wprowadziła niezbędne reformy w zapóźnionej względem Zachodu wspólnocie polsko-litewskiej. Przede wszystkim wprowadzono trójstopniowy system nauczania, co ważne, dostęp do niego miała młodzież spoza stanu szlacheckiego. Było to istotne novum, ponieważ od dwustu lat ten właśnie stan gwarantował sobie uprzywilejowaną pozycję.

Nowe podręczniki

Jako osobny element działalności KEN-u uznać można powołanie Komisji dla Ksiąg Elementarnych. Instytucja ta miała na celu opracowanie nowych, zgodnych z ówczesnym stanem wiedzy oraz duchem czasu, podręczników szkolnych. Jej działalność skupiła się głównie na przedmiotach ścisłych, które nie cieszyły się dotąd w Rzeczpospolitej zainteresowaniem. W toku powstawania nowych „ksiąg elementarnych” wypracowywano także słownictwo specjalistyczne, którego do tej pory w języku polskim nie było. W niektórych obszarach szkolnictwa terminologia wypracowana w toku działań KEN obowiązuje do dziś.

Język polski językiem wykładowym

Jeżeli już mowa o języku polskim jako przedmiocie nauczania, to jego pojawienie się w szkołach zawdzięczamy właśnie pracy KEN-u. Zrezygnowano z dominującej wśród naukowców od średniowiecza łaciny na rzecz języka polskiego.

Niewątpliwą i być może największą zasługą Komisji jest pokolenie jakie współkształtowała. Młodzi ludzie wychowani w duchu reform edukacji wzięli potem udział w Insurekcji Kościuszkowskiej, a po jej upadku w epopei legionów u boku Napoleona. Dlatego właśnie 14 października, w święto Komisji Edukacji Narodowej (powszechnie Dzień Nauczyciela), warto wspomnieć jaki wpływ na nasze życie miał trud, który nauczyciele, często współcześnie wyszydzani przez podopiecznych i źle opłacani, wkładają w trud kształtowania kolejnych pokoleń.

Zapraszamy na profil Stefczyk.info na Facebooku!

Warto poczytać

  1. glinskinacmentarzuzydowskimSi 20.01.2017

    Gliński: polska kultura poniosła dotkliwą stratę przez Holocaust

    Inauguracja szlaku edukacyjnego śladem pomników nagrobnych Abrahama Ostrzega jest centralnym punktem europejskich obchodów 75. rocznicy "Akcji Reinhard" i Zagłady Żydów.

  2. mid-17120116-1 20.01.2017

    Premier po rozmowach z ministrami Kamińskim i Ziobrą

    "Dziś służby są pod kontrolą państwa i na służbie państwa i polskich obywateli. To ważne, aby Polacy czuli się bezpiecznie, a zagrożenia były eliminowane" - podkreśliła premier Szydło.

  3. mid-17117278 20.01.2017

    Kijowski: Będę kandydował na szefa KOD

    „Chcę, bo KOD potrzebuje dzisiaj doświadczonego i odpowiedzialnego przywództwa. Chcę, bo nie mogę pozwolić by „ciemna strona” była górą!”

  4. KalitaTomasz 20.01.2017

    Prezydent weźmie udział w pogrzebie T. Kality

    Prezydent Andrzej Duda w sobotę weźmie udział w pogrzebie byłego rzecznika SLD Tomasza Kality.

  5. stanislawtyszkayoutubewsensie 20.01.2017

    Tyszka chce wyjaśnień ws. Straży Marszałkowskiej

    "Będę domagał się wyjaśnień od pana marszałka, bo bardzo mnie to zaskoczyło".

  6. mid-17119263 20.01.2017

    Komendant Straży Marszałkowskiej odwołany

    „Jego funkcję pełni teraz jeden z zastępców” - poinformował Marszałek Senatu.

  7. mid-17119055 20.01.2017

    Rafalska: Zasiłki nie zastąpią dochodu

    Liczba bezrobotnych spadła, pracujemy długo i coraz wydajniej. Nie jest więc tak, że każda kobieta, która otrzymała 500+, myśli, że w domu będzie jej najlepiej - powiedziała w piątek minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska.

  8. dwnld977028815 20.01.2017

    Szefowa KPRP: Polskę i Izrael łączy wiele

    "Wizyta na Bliskim Wschodzie w wymiarze gospodarczym jest niesłychanie istotna”.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook